13 miejsc dla Artemis III

0

Gdzie wyląduje misja załogowa Artemis III?

NASA przedstawiła trzynaście potencjalnych miejsc dla misji Artemis III – planowanego powrotu człowieka na Księżyc.

W marcu 2019 roku administracja Białego Domu nakreśliła nowy cel dla NASA: powrót człowieka na Księżyc przed końcem 2024 roku. Program został nazwany Artemis. Wcześniej miało dojść do testu rakiety SLS, budowy lądowników księżycowych oraz nowych skafandrów, zdolnych do pracy na powierzchni Srebrnego Globu.

Oczywiście, bardzo ambitny program szybko napotkał na szereg opóźnień. Aktualnie przewiduje się, że pierwszy lot rakiety SLS – misja Artemis I – odbędzie się pod koniec sierpnia 2022.

W planach NASA podczas misji Artemis III dojdzie do lądowania człowieka na Księżycu. Dziewiętnastego sierpnia NASA przedstawiła potencjalne miejsca do lądowania dla tej misji. Łącznie jest ich trzynaście.

Wszystkie wyznaczone regiony lądowania są w pobliżu południowego bieguna Księżyca. Jest to interesujący region Srebrnego Globu, o innej charakterystyce niż wszystkie obszary odwiedzone w czasach programu Apollo przez astronautów.

Dzięki sondzie Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) wiemy już, że we wnętrzu wielu wiecznie zacienionych kraterów na obszarach biegunowych znajduje się lód wodny. Wiadomo także, że wnętrza niektórych z tych kraterów są najchłodniejszymi miejscami w Układzie Słonecznym. Woda znajdująca się we wnętrzu tych zacienionych kraterów może być wykorzystana dla potrzeb misji załogowych, m.in. do produkcji paliwa. W ten sposób eksploracja Srebrnego Globu może być (nieco) prostsza i (nieco) mniej zależna od dostaw z Ziemi.

Potencjalne regiony lądowania misji Artemis III / Credits – NASA

Kiedy misja Artemis III może być przeprowadzona? “Oficjalnie” NASA uważa, że odbędzie się to w 2025 roku, choć w opinii wielu ekspertów nie nastąpi to szybciej niż w 2026 roku.

Tło – Apollo i Constellation

20 lipca 1969 r. na powierzchni Księżyca wylądował Lunar Module (LM) – lądownik księżycowy statku Apollo 11, na pokładzie którego znajdowało się dwóch amerykańskich astronautów – Neil Armstrong i Edwin Aldrin. Byli to pierwsi ludzie, którzy postawili stopę na Księżycu. Po raz ostatni ludzie odwiedzili Księżyc w 1972 r. podczas misji Apollo 17. Łącznie w ramach programu Apollo na Księżycu znalazło się 12 astronautów. Liczba ta do dziś nie uległa zwiększeniu, mimo że minęło już ponad 50 lat od tych historycznych wydarzeń.

Po “sięgnięciu Ksieżyca”, amerykańska agencja kosmiczna NASA skoncentrowała się na budowie innowacyjnego środka transportu orbitalnego Space Transportation System (STS) – wahadłowców zwanych promami kosmicznymi, a kilkanaście lat później na budowie międzynarodowej stacji kosmicznej (International Space Station, ISS), której jednym z udziałowców stała się Rosja – dawny rywal, spadkobierczyni Związku Radzieckiego.

Dopiero na początku nowego wieku przywódcy Stanów Zjednoczonych zlecili NASA powrót do załogowego programu księżycowego. Nowy program nazwany Constellation stanowił w zasadzie powtórzenie programu Apollo, tyle że w większej skali. Rakietą nośną zamiast Saturna V miał być Ares V, statek Apollo zastąpił Orion, a lądownik księżycowy LM zastąpił Altair. Niestety, już w 2010 r. po zmianie prezydenta program został w dużej części anulowany, kontynuowano jedynie prace nad Orionem, a wkrótce podjęto prace nad nową ciężką rakietą Space Launch System (SLS).

Program Artemis

Prace zmierzające bezpośrednio do powrotem człowieka na Księżyc wznowiono dopiero w 2017 r. Nowy program w 2019 r. otrzymał nazwę Artemis.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że program bazuje na anulowanym Constellation, ale przełomową w praktyce zmianę stanowi zaangażowanie w jego realizację firm prywatnych, które nie tylko będą wykonywały, tak jak dotąd, zlecane przez NASA prace przy budowie rakiet i statków. Teraz będą także oferowały własne konstrukcje powstałe przy wsparciu NASA, ale stanowiące ich własny dorobek inżynierski, zaś NASA będzie kontraktować w ramach przetargów poszczególne misje i zadania. Poligonem dla takiego rozwiązania była rozpoczęta kilkanaście lat wcześniej komercjalizacja transportu orbitalnego na ISS, cargo jak i załogowego. W ogólnym rozrachunku podejście takie okazało się efektywniejsze dla NASA, a więc i dla amerykańskiego podatnika.

Podstawę programu Artemis będą stanowić następujące, tworzone obecnie elementy:

(NASA)

Comments are closed.