SLS na wyrzutni LC-39B

1

Pierwszy wyjazd rakiety SLS na wyrzutnię startową.

Rakieta SLS została wyprowadzona po raz pierwszy na wyrzutnię startową. Tam nastąpi “mokry test tankowania”.

Potężna rakieta SLS to podstawowy element programu Artemis – powrotu człowieka na Księżyc. To właśnie ta rakieta ma wynosić załogową kapsułę MCPV Orion do misji w kierunku Srebrnego Globu (w tym na stację LOP-G).

Rakieta SLS w podstawowym wariancie, znanym pod nazwą Block 1, będzie w stanie wynieść 95 ton na niską orbitę okołoziemską oraz około 26 ton w kierunku Księżyca). Następnie zostanie zbudowana wersja Block 1b rakiety SLS. Główną różnicą pomiędzy wariantami tej rakiety jest użycie potężniejszego górnego stopnia (o nazwie Exploration Upper Stage, EUS). Ten stopień ma wykorzystywać cztery silniki RL10. Dzięki EUS zwiększy się masa możliwa do wyniesienia w kierunku Srebrnego Globu do około 35-40 ton. Podstawowa wersja SLS ma używać znacznie mniejszego stopnia o nazwie Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS), wyposażonego w jeden silnik rakietowy RL10.

Do wyjazdu rakiety SLS na wyrzutnię LC-39B doszło w nocy z 17 na 18 marca 2022 roku. Podróż trwała 10 godzin i 28 minut.

Po wyjeździe SLS na LC-39B rozpoczęły się przygotowania rakiety to “mokrego testu tankowania” (ang. “wet dress rehearsal”). Jest to ostatni krytyczny test przed misją Artemis I. Ten test ma na celu zatankowanie zbiorników rakiety SLS paliwem oraz utleniaczem, zatwierdzenie szczelności połączeń oraz prawidłowych odczytów sensorycznych. Po tym mokrym teście SLS powróci do hali VAB do końcowych przygotowań do misji Artemis 1.

Pierwszy wyjazd rakiety SLS na wyrzutnię / Credits – NASA

Przy założeniu, że “mokry test” przebiegnie bez problemów, misja Artemis 1 prawdopodobnie nastąpi w czerwcu 2022.

Lata opóźnień, inna era rakiet?

Historia opóźnień prac nad SLS jest długa. Pierwotnie rakieta miała być gotowa to pierwszego lotu w 2017 roku. W 2016 roku NASA wskazywała na listopad 2018 roku jako datę startu. Z czasem nawarstwiło się szereg problemów, związanych m.in. a usterkami przy spawaniu zbiornika paliwowego rakiety czy opóźnieniami w budowanym w Europie modułu serwisowego dla MPCV Orion. Szereg opóźnień jest również przy pracach dotyczących infrastruktury naziemnej oraz oprogramowania dla misji. Dodatkowe problemy spowodowały również zniszczenia w zakładach w Michoud Assembly Facility w stanie Luizjana, spowodowane tornadem.

Do 20 lutego 2020 NASA podtrzymywała terminarz z pierwszym startem SLS jeszcze w tamtym roku. Tak się nie stało i NASA nie była w stanie nawet doprowadzić do testów w 2021 roku. W zeszłym roku doszło natomiast do składania rakiety SLS oraz weryfikacji poprawności poszczególnych etapów składania.

Czy SLS może być “przestarzałą” rakietą? Pomiędzy 2010 a 2020 rokiem nastąpiła diametralna zmiana w technologiach rakietowych – w tym w dużych konstrukcjach. W 2010 roku nie było pewne, że powstaną (lub będą projektowane) “konkurencyjne” względem SLS komercyjne rakiety (Falcon Heavy oraz New Glenn a także Starship). Te rakiety będą się charakteryzować się znacznie niższym kosztem oraz możliwością (częściowego lub całkowitego) ponownego odzyskania. Tego typu rakiety częściowo mogą zastąpić SLS już niebawem.

Misja Artemis 1 jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.

(PFA, NASA)

Jeden komentarz

  1. Falcon Heay to jednak nie jest klasa SLS, New Glenn może kiedyś będzie (bo na razie nie istnieje) połowicznie w klasie SLS a co do Starshipa to się zobaczy jak w końcu powstanie – jeżeli się uda to odeśle w niebyt nie tylko SLS ale i New Glenna i Falcona Heavy, jak nie więcej. Tyle że na razie…. nie istnieje inaczej niż prototyp.