Trwają prace, wiele niewiadomych!
Jak może wyglądać misja Artemis III? Przegląd dostępnych informacji na temat kolejnej załogowej misji programu Artemis.Kiedy człowiek powróci na Księżyc? W marcu 2019 roku administracja Białego Domu nakreśliła nowy cel dla NASA: powrót człowieka na Księżyc przed końcem 2024 roku. Program został nazwany Artemis. Wcześniej miało dojść do testu rakiety SLS, budowy lądowników księżycowych oraz nowych skafandrów, zdolnych do pracy na powierzchni Srebrnego Globu.
Oczywiście, bardzo ambitny program szybko napotkał na szereg opóźnień. Misja Artemis I (bezzałogowa) została wykonana dopiero w listopadzie/grudniu 2022. Pierwsza misja załogowa tego programu – Artemis II – odbyła się na początku kwietnia 2026. Ta wyprawa zakończyła się pełnym sukcesem.
Only one chance in this lifetime…
— Reid Wiseman (@astro_reid) April 19, 2026
Like watching sunset at the beach from the most foreign seat in the cosmos, I couldn’t resist a cell phone video of Earthset. You can hear the shutter on the Nikon as @Astro_Christina is hammering away on 3-shot brackets and capturing those… pic.twitter.com/8aWnaFJ69c
W dniu 27 lutego 2026, przy okazji konferencji dotyczącej rakiety SLS do misji Artemis II (i jej niedawnego powrotu do hali VAB na naprawy), Administrator NASA – Jared Isaacman – przedstawił aktualizację programu Artemis. Jest to poważna aktualizacja, zmieniająca harmonogram lotów.
Dotychczas planowano, że powrót człowieka na Księżyc nastąpi w ramach misji Artemis III. W grudniu 2024 przewidywano, że ta misja nastąpi w 2027 roku. Oczywiście, wraz z upływem czasu pojawiało się coraz więcej wątpliwości co do stanu przygotowania poszczególnych komponentów do tej misji. Dużym problemem jest tutaj niski stopień zaawansowania prac nad jednym z lądowników księżycowych (pierwotnie miał to być tylko Starship) oraz nad kombinezonami xEMU do prac na powierzchni Srebrnego Globu. Te elementy nie zostały jeszcze w ogóle przetestowane w warunkach kosmicznych.
Administrator NASA zadecydował: misja Artemis III zostanie przeprowadzona na LEO. Celem tej misji będą intensywne testy jednego lub dwóch lądowników księżycowych oraz skafandrów kosmicznych.
Warto tu dodać, że już blisko dwa lata temu pojawiły się pierwsze doniesienia sugerujące, że misja Artemis III zostanie wykonana na LEO. W lutym 2026 te doniesienia się potwierdziły.
Misja Artemis III – czas decyzji
Wg stanu na kwiecień 2026 nie ma jeszcze planu misji Artemis III. Brak także wyznaczonej załogi. Wiele elementów technicznych wymaga także doprecyzowania. NASA będzie musiała podjąć wiele ważnych decyzji na przestrzeni najbliższych kilkunastu tygodni.
Misja Artemis III powinna nastąpić około połowy 2027 roku. Oznacza to mniej więcej rok treningu i przygotowań do tej wyprawy. Nie jest to dużo czasu biorąc pod uwagę złożoność misji.
Jedną z ważnych decyzji jest skład misji Artemis III. Raczej nie ma wątpliwości, że ta misja będzie czteroosobowa. W skład misji może wejść astronauta spoza USA, ale jak na razie nie ma co do tego przesłanek. Pojawiają się natomiast spekulacje, że w skład misji Artemis III może wejść włoski astronauta Luca Parmitano.
Co więcej, w tej chwili plan misji nie jest także znany. Wiadomo, że w ramach misji Artemis III ma dojść do testów na LEO jednego lub dwóch lądowników księżycowych. Jednakże, oba amerykańskie lądowniki – księżycowa wersja pojazdu Starship firmy SpaceX jak również pojazd Blue Moon firmy Blue Origin – są na dość wstępnym etapie prac. Co więcej, firma Blue Origin planowała wersję załogową dopiero do wersji “Mk2” pojazdu Blue Moon, a tymczasem skupia się na wersji “Mk1”. (Warto tu jednak dodać, że pojawiają się spekulacje co do możliwej konwersji wersji Mk1 do wersji zdolnej do przyjęcia astronautów).
Można zakładać, że NASA zobowiąże producentów lądowników księżycowych do wykonania szeregu prac oraz weryfikacji sprzętu zanim na oficjalnie dopuści dany lądownik do misji Artemis III. Taką weryfikacją może być bezzałogowy test orbitalny lub księżycowy. To może z kolei oznaczać, że misja Artemis III doświadczy opóźnienia w sytuacji gdy żaden z lądowników nie będzie przetestowany na czas.
Ponadto, nie zostały jeszcze zakończone prace nad skafandrem kosmicznym xEMU. Ten skafander będzie funkcjonować w księżycowym środowisku. Dotychczasowo zakładano pierwsze testy xEMU z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Testy xEMU podczas misji Artemis III mogą przynieść dodatkowy element ryzyka – chyba, że wcześniej uda się potwierdzić prawidłowe funkcjonowanie tych skafandrów na ISS.
Jak na razie nie wiadomo, czy w misji Artemis III zostanie wykorzystany górny stopień. Rakieta SLS sama w sobie jest w stanie wynieść pojazd MPCV Orion na niską orbitę okołoziemską. Czy oznacza to, że górny stopień (np. IPCS) nie zostanie wykorzystany? Jest możliwe użycie IPCS aby inne ładunki – np zestaw małych satelitów – rozpędzić na trajektorię do zewnętrznego Układu Słonecznego.
W kwietniu 2026 roku trwało przygotowanie do transportu poszczególnych komponentów rakiety SLS do ośrodka KSC na Florydzie. Po ich dotarciu nastąpi integracja w hali VAB, która wraz z testami powinna trwać przynajmniej 9 miesięcy. Z dostępnych informacji wynika, że prace nad integracją rakiety SLS – a później także kapsuły MPCV Orion – powinny tym razem przebiec nieco szybciej niż w przypadku misji Artemis II.
Podsumowując, przed NASA kilka miesięcy bardzo intensywnych prac i ważnych decyzji. Jednocześnie wiele zależy od komercyjnych partnerów NASA, którzy mają dość mało czasu, aby zdążyć z pracami nad swoimi lądownikami.
- Misja Artemis I jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.
- Misja Artemis II jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.
- Misja Artemis III jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.
- Misja Artemis IV jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.
(PFA)
