Czyściutka 2I/Borisov

0

Pierwsza międzygwiezdna kometa okazała się być wyjątkowo “czystym” obiektem. Pozwala to spojrzeć na okoliczności powstania 2I/Borisov.

Kometa 2I/Borisov to ciekawy cel dla obserwacji astronomicznych. W porównaniu z “naszymi”, czym może się różnić kometa, która powstała w innym układzie planetarnym?

Drugi potwierdzony gość odwiedzający nasz Układ Słoneczny to kometa o oznaczeniu 2I/Borisov. Ten obiekt został wykryty 30 sierpnia 2019 przez obserwatorium astronomiczne na Krymie. Odkrycie nastąpiło za pomocą teleskopu o średnicy 0,65 m należącego do astronoma-amatora. W momencie odkrycia obiekt znajdował się około 3,6 jednostki astronomicznej od Słońca. Później udało się wykryć tę kometę na wcześniejszych obrazach (tzw. “precovery”), co pozwoliło na ustalenie poziomu aktywności.

Peryhelium trajektorii 2I/Borisov nastąpiło 8 grudnia 2019 w odległości nieco większej od 2 jednostek astronomicznych od Słońca. Pod koniec grudnia 2019 nastąpiło maksymalne zbliżenie do Ziemi z minimalnym dystansem około 1,9 jednostki astronomicznej.

Jest możliwe, że po peryhelium doszło do fragmentacji komety 2I/Borisov. W marcu 2020 doszło do wzrostu jasności komety.

Czyściutka 2I/Borisov

Pod koniec marca 2021 roku na łamach prestiżowego czasopisma Nature Communications pojawiła się ciekawa publikacja opisująca stan komety 2I/Borisov. Zespół naukowców pod przewodnictwem S. Bagnulo z Armagh Observatory & Planetarium doszedł do wniosku, że 2I/Borisov przed zbliżeniem do Słońca była w nienaruszonym i nie “zanieczyszczonym” stanie. Oznacza to, że choć kometa powstała w innym układzie planetarnym, to jej zbliżenie do Słońca było pierwszym takim zbliżeniem do gwiazdy – i dopiero wówczas 2I/Borisov została poddana intensywnemu promieniowaniu.

Obserwacje 2I/Borisov / Credits – European Southern Observatory (ESO)

Jedyna podobna kometa o takiej charakterystyce to C/1995 O1 Hale-Bopp, która w kwietniu 1997 roku zbliżyła się do Słońca. Ta kometa prawdopodobnie również wykonała wtedy swoje pierwsze zbliżenie do gwiazdy.

Również pod koniec marca na łamach czasopisma Nature Astronomy pojawiła się publikacja zespołu astronomów pod kierownictwem Bin Yang z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Ta publikacja skupiła się na danych z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) oraz Very Large Telescope (VLT). W wyniku obserwacji z tych dwóch różnych obserwatoriów okazało się, że 2I/Borisov “wypluwał” drobinki pyłu o średnicy ponad 1 mm i średnio kometa traciła ponad 200 kg materii na sekundę. Co ciekawe, stosunek tlenku węgla (CO) do wody (H2O) wyraźnie się zmienił po przejściu przez peryhelium, co oznacza zmianę składu powierzchni tej komety wskutek intensywnego promieniowania słonecznego. Na podstawie tych danych zespół astronomów wysnuł wniosek, że 2I/Borisov powstała w układzie planetarnym dość podobnym do naszego Układu Słonecznego.

Jest bardzo prawdopodobne, że w tej chwili w Układzie Słonecznym przebywa wiele innych “międzygwiezdnych gości” o podobnych rozmiarach do 2I/Borisov. Te obiekty znajdują się prawdopodobnie w chłodnych regionach zewnętrznego Układu Słonecznego, poza orbitą Urana czy Neptuna – stąd aktywność i w konsekwencji jasność jest niska. Niemniej jednak jest pewne, że dzięki współczesnym obserwatoriom astronomicznym będziemy w stanie wykrywać kolejne – w tym obiekty wciąż zbliżające się do Słońca. Obserwacje takich “gości” powinny poszerzyć naszą wiedzę o małych obiektach w Drodze Mlecznej.

(ESO)

Comments are closed.