3I/ATLAS po peryhelium

0

Już niebawem teleskopy z Ziemi będą obserwować tę kometę.

Pod koniec października międzygwiezdna kometa 3I/ATLAS przekroczyła peryhelium. Za około 3-4 tygodnie ziemskie obserwatoria wznowią obserwacje tej komety.

Pierwszego lipca 2025 dzięki obserwatorium Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS) w Río Hurtado w Chile udało się odkryć obiekt pędzący przez Układ Słoneczny. Ten obiekt, początkowo o oznaczeniu A11pl3Z szybko okazał się być trzecim “międzygwiezdnym gościem”, którego udało się odkryć. A11pl3Z otrzymał oficjalne oznaczenie 3I/ATLAS.

Od czasu odkrycia 3I/ATLAS astronomom udało się przeprowadzić wiele obserwacji (w tym i “pre-covery” czyli obserwacji sprzed oficjalnego odkrycia) i wyznaczyć trajektorię przelot przez Układ Słoneczny.

Na początku października 2025 kometa 3I/ATLAS przeleciała w odległości zaledwie 29 mln kilometrów od Marsa. Sondy orbitujące tę planetę oraz łaziki marsjańskie wykonały szereg obserwacji 3I/ATLAS. Szersze podsumowania tych obserwacji powinny być dostępne w ciągu najbliższych tygodni.

Instrument Colour and Stereo Surface Imaging System (CaSSIS) europejskiej sondy ExoMars TGO obserwuje kometę 3I/ATLAS / Credits – ESA

W dniu 29 października kometa 3I/ATLAS osiągnęła peryhelium swej trajektorii przelotu przez Układ Słoneczny. Ten punkt znajdował się w odległości około 1,36 jednostki astronomicznej, czyli pomiędzy orbitą Ziemi a Marsa.

W trakcie największego zbliżenia komety 3I/ATLAS do Słońca obiekt przebywał zbyt blisko Słońca, by mógł być obserwowany przez ziemskie i kosmiczne obserwatoria astronomiczne. Wyjątkiem były sondy obserwujące Słońce, takie jak GOES-19 (ściślej – instrument CCOR-1) . Choć obrazy były dość niskiej rozdzielczości, udało się uzyskać nieco nowych informacji o komecie. Ponadto, możliwe było monitorowanie ruchu tego obiektu.

Astronom amator Worachate Boonplod wskazał na obrazach z CCOR-1 pozycję komety 3I/ATLAS / Credits – Worachate Boonplod, NOAA

Po peryhelium 3I/ATLAS

Co ciekawe, z danych z sond obserwujących Słońce udało się wyznaczyć krzywą wzrostu jasności w okolicach peryhelium trajektorii lotu tej komety. Co ciekawe, okazało się, że jasność szybko rośnie, przekraczając typowe wzrosty jasności znanych dotychczasowo komet z obłoku Oorta. Jak na razie nie wiadomo, co jest powodem tak szybkiego wzrostu jasności 3I/ATLAS.

Drugiego listopada sonda JUICE rozpoczęła obserwacje 3I/ATLAS. Obserwacje są wykonane z odległości około 60 mln kilometrów. Obserwacje będą trwać do końca listopada, czyli także obejmą już czas powolnego “schładzania” komety 3I/ATLAS po peryhelium.

Pod koniec listopada znów kometa 3I/ATLAS powinna być widoczna na nocnym niebie z Ziemi. Wówczas rozpoczną się regularne obserwacje za pomocą największych obserwatoriów astronomicznych.

Pierwsze odkrycia międzygwiezdnych gości

W październiku 2017 w ramach programu Pan-STARRS (Panoramic Survey Telescope And Rapid Response System) został odkryty nowy obiekt. Jego peryhelium, czyli punkt najbliższy Słońcu, nastąpiło we wrześniu w odległości około 0,25 jednostki astronomicznej. Początkowo wydawało się, że odkryta nową kometę. Obiekt otrzymał wstępne oznaczenie C/2017 U1 (PANSTARRS) a jego jasność w trakcie odkrycia wyniosła zaledwie około +20 magnitudo.

Trajektoria orbity i dodatkowe wyliczenia pozwoliły na jednoznaczne zweryfikowanie natury tego niecodziennego gościa: pochodził spoza Układu Słonecznego. Było to pierwsze odkrycie obiektu tego typu . Ostatecznie, po dyskusjach pomiędzy astronomami postanowiono nadać mu nowe oznaczenie. Obiekt otrzymał oznaczenie 1I/2017 U1 i nazwę Oumuamua. Do dziś naukowcy spierają się o skład i pochodzenie 1I/2017 U1.

Drugi potwierdzony gość odwiedzający nasz Układ Słoneczny to kometa o oznaczeniu 2I/Borisov. Ten obiekt został wykryty 30 sierpnia 2019 przez obserwatorium astronomiczne na Krymie. Odkrycie nastąpiło za pomocą teleskopu o średnicy 0,65 m należącego do astronoma-amatora. W momencie odkrycia obiekt znajdował się około 3,6 jednostki astronomicznej od Słońca. Później udało się wykryć tę kometę na wcześniejszych obrazach (tzw. “precovery”), co pozwoliło na ustalenie poziomu aktywności.

(PFA)

Comments are closed.