Ciekawa nowa publikacja dotycząca gwiazdy Betelgeza.
Czy już “niebawem” Betelgeza zamieni się w supernową? Nowa publikacja naukowa sugeruje, że ta gwiazda może wydawać właśnie ostatnie tchnienia…Betelgeza stanowi jedną z najjaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Oriona, który widoczny jest w czasie zimowych miesięcy z półkuli północnej. Ta gwiazda odznacza się średnicą około 1000-krotnie większą od naszego Słońca, a świeci od niego około 100 000 razy jaśniej. Nieunikniona jest śmierć tej gwiazdy w postaci spektakularnego wybuchu supernowej – wskazuje na to masa tego czerwonego nadolbrzyma (około 10-20 mas Słońca) oraz odrzucenie zewnętrznych warstw.
Bliżej niż dalej supernowej?
“Wielki wybuch”, czyli supernowa Betelgezy spodziewany jest w przeciągu najbliższego miliona lat. Dotychczas astronomowie uważali, że w najbliższym czasie, czyli w perspektywie setek czy tysięcy lat, Betelgeza nie wejdzie w stadium supernowej. Niedawno jednak pojawiła się nowa publikacja naukowa, która sugeruje zupełnie inną przyszłość tej gwiazdy.
Grupa astronomów pod kierownictwem Hideyuki Saio z Instututu Astronomii z Tohoku University w Japonii uważa, że Betelgeza już kończy swoją aktywność jako gwiazda. Ten wniosek powstał na podstawie badań okresów pulsacji Betelgezy. Astronomowie zauważyli, że Betelgeza prawdopodobnie ma cztery okresy pulsacji, o długości 2200, 420,
230 i 185 dni, przy czym te okresy są “pół-regularne”. Sugeruje to, że Betelgeza jest już na końcowym etapie fuzji węgla w swoim jądrze, co następuje tuż przed supernową.
Aktualnie – po dramatycznych spadkach jasności z przełomu 2019 i 2020 roku – Betelgeza jest wyraźnie jaśniejsza niż w poprzednich latach i dekadach. O ile zmiana spadku jasności nie jest “niepokojąca”, o tyle wyraźny wzrost jasności – i to w krótkim czasie – może sugerować niestabilność tej gwiazdy. “Krótki czas” tutaj może oznaczać nawet lata czy dekady, a nie setki tysięcy lat.
Aktualnie (czerwiec 2023) Betelgeza jest “schowana” za Słońcem i nie są możliwe jej obserwacje. Od mniej więcej sierpnia możliwe będzie ponowne spojrzenie na Betelguzę. Jakiej wówczas jasności będzie ta gwiazda?
Gdy Betelgeza wejdzie w fazę supernowej, stanie się niewątpliwie jednym z najjaśniejszych obiektów na naszym niebie. Jakiej maksymalnej jasności możemy się spodziewać?
(Arxiv)
