Kierunek Luna – misje księżycowe w 2022 roku

0

Choć rok 2021 zakończył się rekordową liczbą startów systemów rakietowych (146), to żaden z nich nie miał na celu dotarcie do naszego naturalnego satelity. Listę zakończonych misji księżycowych zamyka chińska Chang’e 5, która w połowie grudnia 2020 z powodzeniem przetransportowała ponad 1,5 kg próbek księżycowego regolitu na Ziemie. I choć rok 2021 zapowiadał się obiecująco — zaplanowanych było aż 6 startów, wszystkie zostały ostatecznie przełożone na następny rok. Razem z 4 już wcześniej zaplanowanymi misjami, daje nam to zawrotną liczbę aż 10 księżycowych misji w 2022.

Pierwsza era misji księżycowych

Największa częstotliwość lotów księżycowych przypada na drugą połowę lat 60 XX wieku. Pomiędzy 1965 a 1969 w apogeum wyścigu pomiędzy ZSSR, a USA o to, które z mocarstw będzie mogło pochwalić się pierwszym obywatelem na naszym satelicie, rocznie wykonywano średnio 10 startów, których celem była powierzchnia lub orbita księżyca. Gdy flaga została już wbita, a cel polityczny osiągnięty — motywacja osłabła i wraz z nią spadła również liczba startów. Już rok po pierwszym lądowaniu (1970) odbyło się ich zaledwie 5. Następne lata przynoszą dalsze spadki, aż do trwającej 14 lat pauzy w latach 1976-1990, gdy nie wystartowała żadna misja.

Wiatr zmian

Wspomniany już chiński program lotów księżycowych, a także dołączenie do eksploracji nowych graczy takich jak Indie, Izrael, czy Japonia przyniosło pewne ożywienie. Duży wpływ miał też skierowany do prywatnych firm konkurs Google Lunar X Prize, który co prawda został anulowany, ale ostatecznie pozwolił się rozwinąć takim firmom jak Astrobotic, Intuitive Machines czy ispace, których instrumenty już w tym roku mają znaleźć się na powierzchni srebrnego globu. Program Artemis, czyli drugi po Apollo amerykański program załogowych lotów na księżyc oraz Commercial Lunar Payload Service (CLPS), czyli program, w którym firmy prywatne rywalizują o kontrakty z NASA na dostarczenie ładunku na powierzchnię księżyca, to kolejne z przykładów zwiększającego się zainteresowania naszym satelitą. Na szczególną uwagę zasługuje CLPS, który może jest mniej medialny niż program Artemis, to dzięki niemu już w tym roku odbędą się trzy prywatne misje księżycowe.

Planowane Misje księżycowe w 2022

Nazwa misjiPlanowany startSystem nośnyFirma lub
Agencja
Rodzaj
instrumentu
Artemis II połowa rokuSLSNASAOrbiter
CASPTONE19 marcaElectronNASAOrbiter
IM-1I kwartałFalcon 9Intuitive MachinesLądownik
IM-2IV kwartałFalcon 9Intuitive MachinesLądownik
Łuna 25LipiecSoyuz-2.1bRoscosmosLądownik
Chandrayaan-3III kwartałGSLV Mk-IIIISROLądownik
Mission OneIII kwartałVulcan CentaurAstrobotic Lądownik
KPLOSierpieńFalcon 9KARIOrbiter
Hakuto-RPaździernikFalcon 9ispaceLądownik
SLIM II połowa rokuH-IIAJAXALądownik

Artemis I

Artemis I jest misją testową. Będzie to debiut zarówno dla nowej ciężkiej rakiety nośnej SLS, jak i dla kapsuły Orion. Na pokładzie nie będzie astronautów, NASA nie przewiduje również lądowania na Księżycu. Orion wykona jeden przelot dokoła naszego satelity i wróci na Ziemie. Jako ładunek dodatkowy, na pokładzie drugiego stopnia SLS, znajdować się będzie 10 cubesatów, które zostaną rozmieszczone na księżycowej orbicie.
Start pierwszej misji programu Artemis początkowo miała odbyć się w listopadzie 2021. Problemy z silnikiem spowodowały jednak, że zdecydowano się przełożyć start na 2022. Pierwsze okno startowe dostępne będzie pomiędzy 12 a 27 marca, a w razie niepowodzenia, drugie okno otwarte będzie między 8 a 23 kwietnia.

Artemis I Credits - NASA
Artemis I / Credits – NASA

Capstone

Cislunar Autonomous Positioning System Technology Operations and Navigation Experiment w skrócie CAPSTONE, to 25 kg cubesat, którego zadaniem będzie sprawdzenie parametrów użytkowania księżycowej orbity Near-Rectilinear Halo Orbit (NRHO) znajdującej się w pobliżu punktu libracyjnego L2 układu Ziemia-Księżyc. To właśnie na tej orbicie znajdować się ma przyszła załogowa stacja kosmiczna Gateway, budowana w ramach programu Artemis.
Za wyniesie i umieszczenie satelity na docelowej orbicie odpowiedzialna jest nowozelandzka firma Rocket Lab. Do umieszczenia na ziemskiej orbicie wykorzystana zostanie rakieta Electron, swoje docelowe miejsce sonda osiągnie dzięki statkowi Photon. Dotarcie do L2 zajmie mu około trzech miesięcy. Będzie to pierwsze użycie tej platformy w misji międzyplanetarnej.

CAPSTONE / CREDITS - Rocket Lab
CAPSTONE / CREDITS – Rocket Lab

Misje Intuitive Machines

Misja IM – 1 ma być pierwszą z szeregu misji programu CPLS. Lądownik Nova-C zaprojektowany przez prywatną firmę Intuitive Machines ma dostarczyć 100kg ładunku na powierzchnię księżyca. Początkowo start misji planowany był na koniec 2021 roku. Opóźnienia sprawiły, że dzisiaj mówi się, że nastąpi to niewczesnej niż w pierwszym kwartale 2022 roku.
Lądownik misji IM – 1 będzie miał na celu dostarczenie stworzonych przez NASA instrumentów badawczych na powierzchnię Srebrnego Globu. Poza ładunkiem o charakterze naukowym na pokładzie lądownika znajdować się będzie też kapsuła czasu firmy Galactic Legacy Lab.

Nova - C / Credits - Intuitive Machines
Nova – C / Credits – Intuitive Machines

W drugiej połowie roku ma mieć miejsce start bliźniaczej misji Intuitive Machines o nazwie IM-2. Tak samo, jak w przypadku poprzedniej misji lądownik wyniesiony zostanie na za pomocą Falcona 9 i będzie miał na swoim pokładzie instrumenty naukowe NASA. Dodatkowo na pokładzie rakiety znajdować się będzie też kilkoro innych satelitów, w tym demonstrator technologii tankowania na orbicie geostacjonarnej – Orbit Fab.

Luna 25

W roku 2022 wystartować ma pierwsza sonda nowego rosyjskiego programu badań księżycowych (Łuna-Głob). Program jest bezpośrednią kontynuacją programu Łuna prowadzonego przez Związek Radziecki i zakończonego w 1976 roku misją Łuna 24.
Łuna 25 wylądować ma w okolicy księżycowego bieguna południowego. Na pokładzie lądownika znajdować będzie się około 30kg instrumentów badawczych. Dane zebrane podczas misji mają przysłużyć się w rozwijanym wspólnie z Chinami projekcie Międzynarodowej Stacji Księżycowej.

Łuna 25 / Credits - TASS
Łuna 25 / Credits – TASS

Chandrayaan – 3

Trzecia misja Induskiego programu księżycowego, ma dokończyć zadanie swojej poprzedniczki. W Chandrayaan – 2 zawiodło oprogramowanie w efekcie czego lądownik wraz z łazikiem rozbił się o powierzchnie księżyca. Choć misja zakończyła się klęską, to ostatecznie udało się wprowadzić na orbitę sondę, która zostanie wykorzystana w nadchodzącej misji.
Start Chandrayaan – 3 planowany jest na trzeci kwartał następnego roku. Celem misji jest przede wszystkim opanowanie technologii łagodnego lądowania, dlatego na pokładzie będzie niewiele instrumentów badawczych.

Chandrayaan 3 / Credits - ISRO
Chandrayaan 3 / Credits – ISRO

Mission One

Kolejna misja w ramach CPLS. Lądownik Peregrine firmy Astrobotic przetransportuje na Księżyc ponad 100 kg ładunku. Większość to należące do NASA instrumenty naukowe, jednak podobnie jak w przypadku misji Intuitive Machines, część wolnego miejsca zarezerwowane zostało dla firm prywatnych. Poza kilkoma kapsułami czasu znalazło się miejsce dla trzech mini łazików – amerykańskiego, japońskiego i brytyjskiego, a nawet na ładunek firmy logistycznej DHL, która w przyszłości ma w planach oferować usługę wysyłania paczek na powierzchnię księżyca.
Chociaż Mission One miała być pierwszą misją w ramach CPLS, to z powodu problemów z silnikiem do nowej rakiety Vulcan od United Launch Alliance, start został przełożony i obecnie planowany jest na połowę 2022. Ostatecznie wszystko zależeć będzie od firmy Blue Origin, która jest odpowiedzialna za produkcje silników do rakiety

Ładunek lądownika Peregrine / Credits - Astrobotics
Ładunek lądownika Peregrine / Credits – Astrobotics

Korea Pathfinder Lunar Orbiter

KPLO jest pierwszą południowokoreańską misją księżycową. Głównym celem jest umieszczenie ważącego ponad 600kg orbitera na polarnej orbicie księżyca. Na jego pokładzie znajdować się będzie szereg instrumentów badawczych stworzonych przez koreańską agencję kosmiczną i jeden skonstruowany przez NASA. Sonda będzie badać naszego satelity pod kątem geologicznym i możliwości występowania pod jego powierzchnia złóż m.in. wody.
Wystrzelenie KPLO planowane jest na początek sierpnia, a na orbitę docelową dotrzeć ma w połowie grudnia.

KPLO / Credits - KARI
KPLO / Credits – KARI

Japońskie misje: SLIM i Hakuto-R

W 2022 Japończycy planują wysłać na Księżyc aż dwa obiekty. Pierwszy z nich — Smart Lander for Investigating Moon (SLIM) to skonstruowany przez Japońską Agencję Kosmiczną (JAXA) ważący około 600 kg lądownik. Jego głównym celem będzie zbadanie technologii bezpiecznego lądowania, które to odbędzie się w pełni automatycznie w miejscu wybranym wcześniej przez system rozpoznawania powierzchni. SLIM wystrzelony zostanie za pomocą japońskiej rakiety H-IIA, a towarzyszyć mu będzie opracowany przez JAXA teleskop XRISM przeznaczony do obserwacji rentgenowskich galaktyk i ciemnej materii.

Lądownik SLIM / Credits - JAXA
Lądownik SLIM / Credits – JAXA

Drugim obiektem o japońskim rodowodzie będzie rozwijany przez startup Ispace lądownik Hakuto. Jest to inauguracyjny start pierwszego komercyjnego programu księżycowego. Na pokładzie lądownika znajdować się będą instrumenty naukowe skonstruowane przez JAXA, a także łazik “Rashid” stworzony w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Lądownik wyniesiony zostanie na pokładzie Falcona 9, data startu planowana jest na październik.

Lądownik Hakuto firmy ispace / Credits - ISPACE
Lądownik Hakuto firmy ispace / Credits – ISPACE

Podsumowanie

Choć rok 2022 zapowiada się niezwykle ciekawie, jeśli chodzi o badania i eksplorację księżyca, to należy mieć na uwadze, że jest małe prawdopodobieństwo, że wszystkie zaplanowane misje przebiegną zgodnie z planem. Księżycowe ambicje zarówno agencji państwowych, jak i firm prywatnych pozwalają nam jednak dosyć optymistycznie założyć, że następne lata przyniosą nam wiele dobrego.

Ważne: artykuł chroniony prawem autorskim, co oznacza że wszelkie prawa, w tym Autorów i Wydawcy są zastrzeżone. Zabronione jest dalsze rozpowszechnianie tego artykułu w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody ze strony właściciela serwisu Kosmonauta.net – firmy Blue Dot Solutions. Napisz do nas wiadomość z prośbą o wykorzystanie. Niniejsze ograniczenia dotyczą także współpracujących z nami serwisów.

(MB)

Leave A Reply