Wenusjańskie fosfiny

7

W wenusjańskich chmurach wykryto fosfiny. Czy może to być ślad bakteryjnego życia w chmurach Wenus?

Choć Wenus krąży “nieopodal” Ziemi w naszym Układzie Słonecznym, do dziś bardzo mało wiemy o tej planecie. Częściowo ma to związek z grubą pokrywą chmur, która uniemożliwia badania powierzchni Wenus z orbity. Częściowo ma to związek z wysokim ciśnieniem oraz temperaturami, jakie panują na powierzchni Wenus – specjalnie skonstruowane lądowniki były zdolne przetrwać nie dłużej niż 2 godziny.

Przeszłość Wenus jest jeszcze większą zagadką – do dziś naukowcy się spierają, czy ta planeta “zawsze” była pozbawionym życia jałowym globem, czy też znajdowały się tam oceany ciekłej wody. Problemem jest tutaj stosunkowo młody wiek powierzchni Wenus – nie więcej niż 300-700 milionów lat, gdy nastąpiły potężne wylewy lawy. Wydaje się, że wszelkie ślady wcześniejszej Wenus zostały zatarte.

Naukowcy od kilku dekad jednak sugerują, że na pewnej wysokości ponad powierzchnią Wenus mogą występować warunki odpowiednie do utrzymania prostego życia. Do 2020 roku nie znaliśmy jednak żadnych śladów, które mogłyby sugerować taką możliwość.

Czternastego września 2020 na łamach czasopisma Nature Astronomy pojawiła się publikacja międzynarodowego zespołu pod przewodnictwem Jane Greaves z uniwersytetu w Cambridge. Ten zespół skupił się na fosfinie – związku chemicznym, który na planetach skalistych w większych ilościach występuje w wyniku działania bakterii beztlenowych.

Fosfiny (fosfowodór, PH3) w przypadku Wenus wykryto w chmurach, w wartościach rzędu 20 części na miliard. Na tym etapie naukowcy nie są w stanie jednoznacznie wskazać źródło fosfin, jednak jest prawdopodobne, że jest ono pochodzenia organicznego. Naukowcy uważają, że niebiologiczne źródła fosfin na Wenus są o cztery rzędy wielkości za małe, by być w stanie wyprodukować taką ilość tego związku chemicznego.

Ślady życia na Wenus? Skąd pochodzą fosiny? / Credits – Massachusetts Institute of Technology (MIT)

Życie w wenusjańskich chmurach wydaje się być ciekawą niszą dla prostego życia. Możliwe, że to tam “uciekły” bakterie, gdy warunki na powierzchni Wenus przestały być odpowiednie dla jakiegokolwiek życia.

Przyszłe misje do Wenus powinny skupić się na wyjaśnieniu zagadki źródła fosfin. Możliwe, że trzeba będzie zastosować mały balon lub sterowiec, który będzie poruszać się na odpowiedniej wysokości i zbierze próbki atmosfery.

Oczywiście, odkrycie życia poza Ziemią – tuż obok nas – byłoby mocnym sygnałem, że we Wszechświecie proste życie może powstać wszędzie. W naszym Układzie Słonecznym naukowcy podejrzewają, że proste życie może skrywać się przede wszystkim na Marsie, Europie (księżycu Jowisza), Enceladusie oraz Tytanie (księżyce Saturna).

W badaniach uczestniczył Polak – Janusz Petkowski (naukowiec na Massachusetts Institute of Technology). Publikację można zobaczyć na stronie Nature Astronomy.

(MIT, NA)

7 komentarzy

  1. IMHO to wygląda tak jakby 700 mln lat temu w Wenus trafił bardzo duży “kamień”, doprowadził do zniszczenia istniejącego tam życia i wypływu lawy – a fosfiny po prostu zostały w atmosferze

    • Fosfiny są nietrwałe. Żeby były utrzymane jakiekolwiek zauważalne stężenia potrzebny jest proces który cały czas uzupełnia te straty. Albo proces nie biologiczny jak wulkanizm albo życie.
      Tak samo tlen atmosferyczny jest dobrym znacznikiem życia. Gdyby z dnia na dzień całe życie na Ziemi zniknęło to po jakimś czasie cały tlen z atmosfery związałby się z otoczeniem.

  2. cyt: ” Ten zespół skupił się na fosfinie – związku chemicznym, który na planetach skalistych w większych ilościach występuje w wyniku działania bakterii beztlenowych. ”

    To mam pewne braki, nie wiedziałem że już odkryto bakterie beztlenowe na innych planetach skalistych.

  3. Wydaje mi się że cyrkulacja atmosferyczna, różnice temperatur i stężenie kwasu siarkowego bez wody raczej nie stwarzają warunków na tyle stabilnych by mogło tam istnieć życie i ja bym obstawiał ultrawydajny proces abiologiczny jako źródło fosfin – może właśnie H2SO4 albo SO2 mają tu jakiś udział jako substraty albo katalizatory?
    Z drugiej strony chociaż tę hipotezę na dzisiaj odrzucam…. życie ma to do siebie że zawsze łamie wszelkie reguły więc może? Kiedyś zapewne tam było nawet jeżeli ichnie oceany nie istniały tak długo jak chcą tego współcześni uczeni.

Leave A Reply