Słodka i “gumowa” Bennu

0

Niezwykłe odkrycie o dużym znaczeniu dla procesów powstawania życia.

W próbkach z planetoidy Bennu wykryto ważne dla życia cukry: rybozę i glukozę. Może to mieć duże znaczenie dla naszego poszukiwania życia we Wszechświecie.

Zasobnik sondy OSIRIS-REx (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification and Security – Regolith Explorer) powrócił na Ziemię 24 września 2023 roku. Przed lądowaniem kapsuły powrotnej było pewne, że sonda zebrała znacznie więcej materii z planetoidy 101955 Bennu niż zakładano w planach misji. Dlatego też naukowcy czekali na pierwsze spojrzenie do wnętrza zasobnika sondy OSIRIS-REx.

Spojrzenie na planetoidę Bennu z odległości około 80 km / Credits - NASA's Goddard Space Flight Center/University of Arizona
Spojrzenie na planetoidę Bennu z odległości około 80 km / Credits – NASA’s Goddard Space Flight Center/University of Arizona

Jeszce w październiku 2023 roku NASA zaprezentowała pierwsze spojrzenie do zasobnika sondy OSIRIS-REx. Na zdjęciach można zobaczyć dużą liczbę różnej wielkości ziarenek materii z planetoidy Bennu. Co ciekawe, poza różnymi rozmiarami, materia nie wydaje się być jednorodna – zauważono jaśniejsze i ciemniejsze ziarenka jak i części poszczególnych ziarenek.

Zasobnik z materią z sondy OSIRIS-REx po otwarciu / Credits - NASA
Zasobnik z materią z sondy OSIRIS-REx po otwarciu / Credits – NASA

Bennu skrywa cukry

Japońscy naukowcy pod kierownictwem Yoshihiro Furukawa z Tohoku University wykryli w próbkach z planetoidy Bennu dwa cukry: pięcioweglową rybozę i sześciowęglową glukozę. Co ważne, glukoza została po raz pierwszy wykryta w próbce pozaziemskiej materii.

Zarówno ryboza jak i glukoza odgrywają ważną rolę dla życia. Te dwa cukry są ważne dla cząsteczek RNA i DNA. Co więcej, wcześniej w próbkach z planetoidy Bennu wykryto zasady nukleinowe (nukleobazy) oraz fosforany, które wraz z wykrytymi cukrami stanowią “cegiełki” dla budowy RNA i DNA.

Nie wykryto jednakże ważnej dla DNA deoksyrybozy. Ten brak sugeruje, że postulowany “świat RNA”, czyli faza prostszego życia przed znanym nam “światem DNA”, mogło rzeczywiście nastąpić na Ziemi. “Świat RNA” może być potencjalnie etapem życia w wielu innych miejscach we Wszechświecie.

Potwierdzenie, że w materii na planetoidach znajdują się wszystkie ważne dla życia cząsteczki to ważny krok w zrozumieniu okoliczności, które doprowadziły do powstania życia na Ziemi. Coraz więcej dowodów sugeruje, że wiele ważnych dla życia cząsteczek zostało na Ziemię dostarczonych przez komety i planetoidy – nie było potrzeby ich tworzenia się na naszej planecie.

Co więcej, wewnątrz drobin z Bennu znaleziono także drobne spolimeryzowane “gumy” złożone z atomów węgla, azotu i tlenu. Te “gumy noszą nazwę “karbaminiany”. Tego typu “gumy” są dowodem na zachodzenie bardziej złożonych procesów chemicznych wewnątrz planetoid. Co ważne, te procesy chemiczne musiały zachodzić w określonym zakresie temperatur, w obecności ciekłej wody (oczywiście mowa tutaj o większym od Bennu ciele macierzystym we wczesnym Układzie Słoneczym – później planetoida Bennu została odseparowana od głównego ciała wskutek różnych kolizji). To z kolei oznacza, że – podobnie jak w przypadku rybozy i glukozy – wiele różnych “cegiełek” dla życia mogło być dostarczonych na Ziemię przez komety i planetoidy.

Dużo pyłu z supernowych

Próbki materii z Bennu zawierają jeszcze jedną małą zagadkę – dość dużo pyłu powstałego zanim nasz Układ Słoneczny zaczął się formować. Ten pył w dużej części pochodzi z wcześniejszych generacji supernowych. W dwóch próbkach z Bennu znaleziono sześć razy więcej pyłu z supernowych niż we wcześniejszych próbkach materii z kosmosu.

To odkrycie może też mieć duże znaczenie dla zrozumienia procesu formowania się naszego Układu Słonecznego. Czy Słońce i wszystkie planety uformowały się wskutek “ściśnięcia” materii w wyniku interakcji z rozpędzoną materią od supernowych? Badanie próbek materii z różnych obiektów naszego Układu Słonecznego – w szczególności komet i planetoid – pomoże w wyjaśnieniu tej zagadki.

(NASA)

Comments are closed.