Copernicus: gorący czerwiec 2026

0

Copernicus: Rekordowa fala upałów sprawiła, że czerwiec był najgorętszym miesiącem w historii Europy Zachodniej, a jednocześnie drugim najcieplejszym czerwcem na świecie.

Czerwiec 2026 r. był najgorętszym czerwcem w historii Europy Zachodniej i drugim najcieplejszym na świecie. Odnotowano wówczas temperatury bliskie rekordowym, spowodowane najwyższymi temperaturami powierzchni morza (SST) w historii dla tego miesiąca, jak podała Usługa programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu (C3S), prowadzona przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF).

W tym miesiącu Europę dotknęły ekstremalne upały zarówno na lądzie, jak i na morzu; znaczna część Europy Zachodniej doświadczyła rekordowej fali upałów, a na zachodnim Morzu Śródziemnym oraz wzdłuż wybrzeży Atlantyku wystąpiły morskie fale upałów. W skali globalnej średnia miesięczna temperatura powierzchni morza (SST) dla oceanów poza obszarami polarnymi (60°S–60°N) była najwyższa w historii czerwca, przekraczając poprzedni rekord ustanowiony w czerwcu 2024 r. zaledwie o 0,01°C, co częściowo odzwierciedlało rozwój silnych warunków zjawiska El Niño na równikowym Pacyfiku.

Fala upałów, która dotknęła znaczną część Europy w drugiej połowie czerwca, nastąpiła zaledwie kilka tygodni po szczególnie intensywnej fali upałów w maju, a kolejna fala upałów pojawiła się na początku lipca. Podczas czerwcowej fali upałów padły miesięczne i historyczne rekordy temperaturowe w kilku krajach europejskich, co przyczyniło się do poważnych skutków zdrowotnych, w tym zgonów związanych z upałami. Seria fal upałów ilustruje rosnące wyzwanie, jakie stanowią coraz częstsze i intensywniejsze ekstremalne upały w Europie i na całym świecie. W niniejszym comiesięcznym raporcie zawarto analizę niektórych aspektów tej fali upałów. 

W Europie odnotowano również rozległe suche warunki pogodowe, które w połączeniu z ekstremalnymi upałami przyczyniły się do pożarów w lasach, szczególnie na Półwyspie Iberyjskim i w południowej Francji, oraz zwiększyły ryzyko suszy w niektórych częściach Europy Wschodniej. Czerwcowa fala upałów miała miejsce na tle coraz bardziej wysuszonych gleb w Europie Zachodniej i Środkowej, co dodatkowo pogłębiło suszę, która zaczęła rozwijać się podczas majowej fali upałów.

Samantha Burgess, kierownik ds. strategii klimatycznej w ECMWF: „Czerwiec 2026 r. podkreślił, jak mocno zmienia się klimat. W Europie Zachodniej odnotowano najcieplejszy czerwiec w historii, a na światowych oceanach utrzymywały się rekordowe temperatury. Te rekordy temperaturowe wspólnie odzwierciedlają system klimatyczny, który nadal gromadzi ciepło. Skutkiem tego są coraz intensywniejsze fale upałów, utrzymujące się wysokie temperatury oceanów oraz rosnące zagrożenia dla ludzi, ekosystemów i infrastruktury w całej Europie i poza nią”.

Średnie anomalie temperatury powietrza przy powierzchni ziemi podczas fali upałów w dniach 18–30 czerwca 2026 r. w odniesieniu do średniej temperatury w okresie referencyjnym 1991–2020.
Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Anomalie i wartości ekstremalne temperatury powierzchni morza w czerwcu 2026 r. Kategorie kolorystyczne odnoszą się do percentyli rozkładu temperatur dla okresu referencyjnego 1991–2020. Kategorie ekstremalne („najchłodniejsze” i „najcieplejsze”) opierają się na rankingach z czerwca dla okresu 1979–2026. Wartości obliczono wyłącznie dla oceanów wolnych od lodu. Obszary pokryte lodem morskim i szelfami lodowymi w czerwcu 2026 r. zaznaczono jasnoszarą barwą. Na mapie zaznaczono region Niño 3.4 wykorzystywany do monitorowania warunków zjawiska El Niño.
Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.

Czerwiec 2026 r. – Najważniejsze informacje dotyczące temperatury powietrza przy powierzchni ziemi i temperatury powierzchni morza

Temperatura globalna

  • Czerwiec 2026 r. był drugim najcieplejszym czerwcem na świecie w zbiorze danych ERA5, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni wynoszącą 16,54°C, czyli o 0,56°C powyżej średniej dla tego miesiąca z lat 1991–2020, ustępując jedynie czerwcowi 2024 r.
  • Czerwiec 2026 r. był o 1,39°C wyższy od szacowanej średniej z okresu sprzed epoki przemysłowej 1850–1900.

Temperatura powierzchni morza

  • Średnia temperatura powierzchni morza (SST) dla oceanów poza strefą polarnej (60°S–60°N) w czerwcu 2026 r. wyniosła 20,86°C i była najwyższa w historii dla tego miesiąca, ale tylko nieznacznie wyższa (o 0,01°C) niż w czerwcu 2024 r.
  • Temperatury powierzchni morza (SST) utrzymywały się na wyjątkowo wysokim poziomie na znacznej części tropikalnego Pacyfiku, gdzie panują warunki El Niño, a prognozy wskazują na ich gwałtowne nasilenie w nadchodzących miesiącach.

Europa

  • Średnia temperatura na lądzie w Europie w czerwcu 2026 r. wyniosła 19,14°C i była drugą najwyższą odnotowaną w historii dla tego miesiąca, o 1,78°C powyżej średniej z lat 1991–2020 dla tego miesiąca, ustępując jedynie czerwcowi 2019 r.
  • W drugiej połowie miesiąca intensywna fala upałów dotknęła znaczną część zachodniej i środkowej Europy, a w kilku krajach padło wiele czerwcowych, a w niektórych przypadkach nawet historycznych rekordów dziennych temperatur maksymalnych.
  • Europa Zachodnia, region najbardziej dotknięty falą upałów, odnotowała najcieplejszy czerwiec w historii, ze średnią temperaturą wynoszącą 20,74°C, czyli o 3,05°C powyżej średniej z lat 1991–2020 dla czerwca, pobijając poprzedni rekord ustanowiony w czerwcu 2025 r.

Czerwiec 2026 r. – Najważniejsze dane dotyczące zmiennych hydrologicznych

  • W czerwcu 2026 r. znaczna część zachodniej Europy kontynentalnej, w tym Włochy, duże obszary Europy Środkowej i Wschodniej oraz południowa Wielka Brytania, doświadczyły warunków suchszych niż przeciętnie, związanych z utrzymującym się wyżem i falą upałów. 
  • Suche warunki pogodowe zwiększyły ryzyko wystąpienia suszy w niektórych częściach Europy Wschodniej i przyczyniły się do rozprzestrzeniania się pożarów lasów, szczególnie na Półwyspie Iberyjskim.
  • W związku z powszechnie występującymi warunkami pogodowymi charakteryzującymi się ponadprzeciętną suszą oraz ekstremalnymi upałami poziom przepływu rzek w całej Europie był poniżej średniej, co miało wpływ na znaczne obszary Francji, większość Europy Środkowej i Wschodniej oraz niektóre regiony Europy Północno-Wschodniej.
  • Z kolei w Islandii, Irlandii, znacznej części Wielkiej Brytanii, na wybrzeżu Morza Północnego, w Fennoskandii, krajach bałtyckich, Grecji oraz na rozległym obszarze na północ od Morza Kaspijskiego odnotowano opady powyżej średniej. W niektórych rejonach obfite opady doprowadziły do lokalnych powodzi i powiązanych skutków.
  • W czerwcu ponadprzeciętny przepływ rzek odnotowano jedynie na stosunkowo niewielkich obszarach, głównie w Irlandii, północnych częściach Wielkiej Brytanii, niektórych rejonach południowej Półwyspu Iberyjskiego, południowej Grecji, Turcji oraz w niektórych częściach krajów bałtyckich i Skandynawii.
  • Do globalnych regionów pozatropikalnych, w których odnotowano warunki pogodowe charakteryzujące się ponadprzeciętną ilością opadów, należały części Ameryki Północnej, skrajnie wschodnia Azja, południowa Afryka oraz Australia; w kilku regionach odnotowano powodzie.
  • Warunki pogodowe charakteryzujące się ponadprzeciętną suszą odnotowano w niektórych regionach Stanów Zjednoczonych i Kanady, w niektórych częściach Ameryki Południowej, na Bliskim Wschodzie, w Azji Środkowej oraz w Rosji.

Czerwiec 2026 r. – Najważniejsze informacje dotyczące lodu morskiego

  • W Arktyce średni miesięczny zasięg lodu morskiego w czerwcu był o około 5% niższy od średniej, co plasuje ten wynik na szóstym miejscu wśród najniższych odnotowanych w tym miesiącu.
  • W ujęciu regionalnym pokrywa lodowa w Arktyce była poniżej średniej w większości sektorów morskich, szczególnie w północnej części Morza Barentsa wokół Svalbardu i Ziemi Franciszka Józefa.
  • W Antarktydzie średni miesięczny zasięg lodu morskiego w czerwcu był o około 8% niższy od średniej, co plasuje ten wynik na szóstym miejscu wśród najniższych odnotowanych w tym miesiącu.
  • Pokrywa lodowa na Morzu Bellingshausena była znacznie poniżej średniej, natomiast na Morzu Amundsena i we wschodniej części Morza Rossa – powyżej średniej.

(CS)

Leave A Reply