Eksplozja stopnia Fregat-SB

1

Ósmego maja doszło do eksplozji stopnia Fregat-SB, wykorzystanego w 2011 roku.

Osiemnastego lipca 2011 roku nastąpił start rakiety Zenit-3F z górnym stopniem Fregat (w wersji SB). Start nastąpił z Bajkonuru w Kazachstanie. Na pokładzie tej rakiety znalazł się satelita naukowy Spektr-R (Radioastron). Była to pierwsza rosyjska misja naukowa w XXI wieku.

Satelita Spektr-R został umieszczony na bardzo eliptycznej orbicie o wysokości 10000 x 390000 km i nachyleniu 42,5 stopnia. Faza naukowa misji Spektr-R trwała do stycznia 2019 roku, gdy utracono kontakt z satelitą. Oficjalnie misja została zakończona w maju 2019.

Drugim obiektem pozostawionym w przestrzeni kosmicznej po starcie rakiety Zenit-3F z satelitą Spektr-R był górny stopień Fregat-SB. Ósmego maja 2020 roku doszło do eksplozji tego stopnia. W wyniku eksplozji zarejestrowano 65 nowych szczątków stopnia Fregat-SB. Do eksplozji doszło 8 maja, pomiędzy godziną 06:02 a 07:51 CEST.

Z dostępnych danych wynika, że eksplozja prawdopodobnie była wynikiem “wewnętrznych czynników” niż kolizji z innym obiektem (meteoroidem lub innym śmieciem kosmicznym). W przypadku rosyjskich górnych stopni dość typowym problemem jest brak pasywacji górnych stopni po zakończonej pracy. W konsekwencji, po zakończonej pracy w przewodach i zbiornikach stopni wciąż znajduje się pewna ilość mieszanki paliwowej. Przez kolejne lata taki stopień może krążyć wokół Ziemi, aż wreszcie, w wyniku wzrostu temperatury lub rozszczelnienia, następuje kontakt paliwa i utleniacza, co w konsekwencji prowadzi do eksplozji. W przypadku stopni Fregat wykorzystuje się niesymetryczną dimetylohydrazynę (UDMH) oraz tetratlenek diazotu (N2O4).

Jak na razie nie ma bezpośredniego zagrożenia kolizji z innymi satelitami. W ciągu kolejnych lat wiele z tych szczątków zmieni swoje orbity i ryzyko z pewnością wzrośnie. Ponadto, obecne techniki detekcji pozwalają na wykrycie jedynie większych szczątków – małe, rzędu kilku czy kilkunastu milimetrów – są nadal bardzo trudne do wykrycia. Tej wielkości szczątki z pewnością także powstały w eksplozji z 8 maja 2020.

(18P)

1 komentarz