Gaia odkrywa swoją pierwszą supernową!

0

Wyrzykowski i Hodgkin współpracują w projekcie Gaia Science Alert Team, który zrzesza astronomów pracujących nad naturą obiektów zmiennych z Warszawy, Cambridge i kilkunastu innych europejskich instytutów naukowych. W dniach 9-12 września aż 70 astronomów spotkało się na Uniwersytecie Warszawskim na międzynarodowej konferencji, aby omówić wyniki i dalsze plany wykrywania zjawisk nagle pojawiających się w polu widzenia Gaia. Trwającym cztery dni dyskusjom towarzyszył popularnonaukowy wykład kierownika naukowego obserwatorium prof. Gerry’ego Gilmore’a, który miał miejsce w planetarium Niebo Kopernika (Centrum Nauki Kopernik).

Zdjęcia z Ziemi potwierdzające obecność supernowej w galaktyce SDSS J132102.26+453223.8. / Credit: M. Fraser/S. Hodgkin/L. Wyrzykowski/H. Campbell/N. Blagorodnova/Z. Kostrzewa-Rutkowska/Liverpool Telescope/SDSS

Zdjęcia z Ziemi potwierdzające obecność supernowej w galaktyce SDSS J132102.26+453223.8. / Credit: M. Fraser/S. Hodgkin/L. Wyrzykowski/H. Campbell/N. Blagorodnova/Z. Kostrzewa-Rutkowska/Liverpool Telescope/SDSS

Pojaśnienie w galaktyce nie zawsze oznacza zjawisko supernowej. W tym wypadku nie było trudno o bezpośrednie dowody. Obserwatorium Gaia jest wyposażone również w pryzmaty, które rozszczepiają światło na wiele barw – podobnie jak to widzimy w tęczy – i to właśnie w nich astronomowie odczytali charakterystyczną sygnaturę świadczącej o naturze błysku. Te spostrzeżenia zostały potwierdzone już 3 września br. przez obserwacje brytyjskiego teleskopu Isaac Newton Telescope położonego na wyspie La Palma (Hiszpania) oraz Warszawskiego Obserwatorium w Ostrowiku.

W widmie tego obiektu zobaczyliśmy linie widmowe żelaza i innych pierwiastków, które występują w wybuchach supernowych. Ponadto niebieska część widma jest jaśniejsza od czerwonej dlatego uważamy że jest to supernowa typu Ia” – wyjaśnia dr hab. Łukasz Wyrzykowski.

Supernowe typu Ia powstają w bardzo konkretnej konfiguracji gwiazd. W tym wypadku mamy do czynienia z układem podwójnym białego karła i mniej masywnej gwiazdy. Gwiazdy są na tyle blisko siebie, że masywniejszy biały karzeł systematycznie ściąga na siebie materię, aż po jakimś czasie osiąga graniczną masę przy której staje się niestabilny i eksploduje. W wyniku eksplozji niszczony jest cały układ gwiazd, a my widzimy na niebie supernową.

1 2 3

Comments are closed.