Nowe informacje o C/2019 Y4 (ATLAS)

0

Już w maju kometa C/2019 Y4 (ATLAS) może być ciekawym zjawiskiem na nocnym niebie.

Autorem artykułu jest Adam Hurcewicz – serdecznie dziękujemy!

Wielu z nas czeka na jasną kometę widoczną gołym okiem. Z pięknym długim warkoczem, każdego dnia w innym miejscu na niebie. Taki widok robi na nas niesamowite wrażenie i dodaje magii hobby jakim jest astronomia.

Ostatnio było kilka jasnych komet, niektóre miały długie warkocze i były widoczne gołym okiem ale … niestety nie były dostępne dla obserwatorów z Polski. Te komety po prostu były ozdobą nieba z południowej półkuli Ziemi lub orbita była na tyle niekorzystna by z Polski można było je dogodnie obserwować. Mowa oczywiście o kometach C/2006 P1 (McNaught w styczniu 2007), C/2011 W3 (Lovejoy w grudniu 2011) czy też C/2012 S1 (ISON w listopadzie 2013). Było za to kilka komet widocznych niewielkimi lornetkami lub nawet małymi teleskopami. Ale przecież wszyscy czekamy na wielką jasną kometę, także i ja na taką czekam!

C/2019 Y4 (ATLAS) ozdobą majowego nieba

I chyba się doczekaliśmy ! Mowa o zbliżającej się do Słońca komecie C/2019 Y4 (ATLAS) odkrytej 28 grudnia 2019 roku. Więcej o niej pisałem w poprzednim artykule ze stycznia 2020 – wówczas kometa funkcjonowała jeszcze pod oznaczeniem A10j7UG.

Dlaczego piszę chyba ? Sprawa jest dosyć ciekawa. Kometa przejdzie peryhelium 31 maja 2020 roku w odległości 0.25 AU co jest dość bliską odległością. Pierwsze oceny jasności wykonane za pomocą kamer CCD wskazywały na to że to jest mała kometa która co najwyżej osiągnie +6 mag i prawdopodobnie nie przetrwa peryhelium rozsypując się na części.

Jednak wraz ze zbliżaniem się do Słońca kometa stawała się znacznie jaśniejsza nią te wcześniejsze efemerydy. I tak: na początku marca gdzie wcześniejsza efemeryda wskazywała jasność +15.0 mag kometa miała +10.5 a więc o 4.5 wielkości gwiazdowe więcej ! Mało tego, krzywa jasności rosła znacznie bardziej niż mówią założenia (tzw. współczynnik aktywności komety). Bardzo szybki wzrost jasności zaniepokoił obserwatorów. Sugerowano, że kometa jest w trakcie rozpadu, jednak obserwacje nie potwierdzają jak na razie tego i kometa ma się bardzo dobrze, Nadal utrzymuje trend szybkiego wzrostu jasności oraz rozmiaru komy. W sieci pojawiają się wyliczenia że kometa osiągnie aż -30 mag co jest nierealne i na pewno takiej jasności nie uzyska.

By ustalić jaką jasność uzyska potrzeba ocen wizualnych a te dopiero od kilku dni są wykonywane (także z Polski). Dopiero po kilku dniach od teraz uda nam się nakreślić nową krzywą. Obecnie kometa ma +8.8 magnitudo i znajduje się w Wielkiej Niedźwiedzicy ok. 3 stopni od pary galaktyk M81 i M82. Jest więc obiektem widocznym nawet w lornetkach i niewielkich teleskopach jako mała 10’ rozmyta kulka. Na zdjęciach można już dopatrzyć się malutkiego warkocza, choć na większości zdjęć jeszcze go nie widać. Wszystko jeszcze przed nami.

W połowie maja kometa może już być widoczna gołym okiem czyli mieć +3.5 magnitudo. Będzie wówczas w Perseuszu i będzie (teraz też jest) okołobiegunową, czyli nie zachodzącą. Będzie więc widoczna całą noc jednak najwyżej będzie zaraz po zapadnięciu zmroku lub też przed świtem.

W miarę zbliżania się do Słońca kometa będzie z każdą niemal godziną jaśniejsza a warkocz może być na kilka stopni. Pełnia Księżyca wypadnie 7 maja więc w tym czasie utrudni to nieco obserwacje. Ale zaraz po pełni na wieczornym niebie jak tylko się ściemni można będzie już podziwiać kometę!

22 maja wypadnie nów Księżyca, cała noc będzie więc bez jego blasku. Kometa wówczas może już mieć +1.5 mag i w środku nocy będzie nad północnym horyzontem z 10 stopniowym warkoczem skierowanym „w górę”. Następne dni będą bardzo trudne do obserwacji. Kometa nadal będzie się zbliżać do Słońca i dogodniejsze warunki staną się rankiem tuż przed wschodem Słońca. 25-27 maja to już prawdopodobnie ostatnie dni na obserwacje z Polski. Jeśli wówczas kometa osiągnie -1 mag (a to bardzo możliwe) to ok 1h 30min przed wschodem Słońca kometa będzie tuż nad północno wschodnim horyzontem. Wcześniej tej samej nocy na ciemniejszym niebie możliwe że uda się zobaczyć sam warkocz komety gdy ona sama będzie pod horyzontem. Były już wcześniej takie obserwacje !

Jeśli kometa będzie jeszcze jaśniejsza i niczym C/2006 P1 osiągnie -6 mag to można będzie spróbować obserwacji w dzień po wschodzie lub przed zachodem Słońca. Na chwilę obecną wydaje się to mało prawdopodobne, ale miejcie rękę na pulsie!

Na temat widoczności tej komety i wstępna analiza orbity zawarta jest w poniższym filmie.

Widoczność komety C/2019 Y4 / Credits – Limax7

Zamieszczam mapkę z trasą komety. Zachęcam do obserwowania jej już teraz zwłaszcza, że jest po pełni Księżyca, a pogodnych nocy jest co raz więcej.

Widoczność komety C/2019 Y4 nad Polską / Credits -  Adam Hurcewicz
Widoczność komety C/2019 Y4 nad Polską / Credits – Adam Hurcewicz

Warto także dodać, że kometa będzie widoczna z sondy STEREO-A z kamer HI-2 i HI-1. Trasę komety z tej sondy można zobaczyć na poniższym filmie.

Trasa komety C/2019 Y4 widziaana z STEREO-A z kamery HI-1 / Credits – Limax7

C/2019 Y4 – dodatkowe linki

Tak więc w czasie peryhelium będziemy mogli nadal podziwiać kometę tyle tylko że na zdjęciach z HI-1 sondy STEREO-A. Tu link do strony misji: https://stereo-ssc.nascom.nasa.gov

Kilka ciekawych stron które warto śledzić:

  • COBS – Comet Observation Database

https://www.cobs.si/analysis2?plot_type=0&end_date=2020/06/06%2000:00&col=comet_id&fit_curve=1&perihelion=1&obs_type=0&id=1861&start_date=2020/01/20%2000:00

  • Seiichi Yoshida

http://www.aerith.net/comet/catalog/2019Y4/2019Y4.html

  • Groups.io – comets-ml

https://groups.io/g/comets-ml/

  • Groups.io – comet-images

https://groups.io/g/comet-images

  • Galeria na Spaceweatcher

https://spaceweathergallery.com/index.php?title=atlas

Ważne: artykuł chroniony prawem autorskim, co oznacza że wszelkie prawa, w tym Autorów i Wydawcy są zastrzeżone. Zabronione jest dalsze rozpowszechnianie tego artykułu w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody ze strony właściciela serwisu Kosmonauta.net – firmy Blue Dot Solutions. Napisz do nas wiadomość z prośbą o wykorzystanie. Niniejsze ograniczenia dotyczą także współpracujących z nami serwisów.

Leave A Reply