Copernicus: Drugi najcieplejszy wrzesień w historii pomiarów

0

Globalne temperatury nadal o ponad 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej.

Wrzesień 2026 r. był drugim najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów. Był to zarazem drugi z rzędu miesiąc w 2026 r., w którym globalne temperatury były o ponad 1,5°C wyższe od poziomu sprzed epoki przemysłowej. Średnia temperatura powierzchni morza (SST) dla obszaru 60°S–60°N osiągnęła najwyższą wartość odnotowaną we wrześniu, a zjawisko El Niño nadal się nasilało – jak podała Usługa programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu (C3S), prowadzona przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF).

We wrześniu globalne temperatury były o 1,63°C wyższe od poziomu sprzed epoki przemysłowej. Tym samym utrzymała się rozpoczęta w sierpniu seria miesięcy z przekroczeniem progu 1,5°C, która według prognoz potrwa również w 2027 r. Zjawisko El Niño na równikowym Pacyfiku nadal przybierało na sile i prawdopodobnie stanie się jednym z najsilniejszych w historii pomiarów. Tymczasem wokół Antarktydy roczne maksimum zimowego zasięgu lodu morskiego było trzecim najniższym w historii pomiarów.

Anomalia temperatury powierzchni morza we wrześniu 2026 r. względem średniej wrześniowej z okresu odniesienia 1991–2020. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF. 

We wrześniu w Europie utrzymywały się nietypowo ciepłe i suche warunki obserwowane latem. W skali całego kontynentu był to trzeci najcieplejszy wrzesień, natomiast w Europie Zachodniej odnotowano ex aequo najcieplejszy wrzesień w historii pomiarów. Suche warunki nadal występowały na znacznych obszarach Europy Zachodniej i Środkowej oraz w części Europy Wschodniej, a w kilku regionach były bardziej nasilone niż w sierpniu.

Długotrwałe suche warunki znalazły również odzwierciedlenie w wyjątkowo niskich przepływach rzek. Na niektórych odcinkach Renu, Dunaju i Wisły oraz w systemie rzecznym Garonny i Dordogne odnotowano rekordowo niskie przepływy wrześniowe, co spowodowało zakłócenia w żegludze, zaopatrzeniu w wodę i rolnictwie w kilku krajach. Opady pod koniec miesiąca przyniosły miejscami pewną poprawę, natomiast w części Europy Północnej i Północno-Wschodniej oraz Turcji panowały warunki bardziej wilgotne niż przeciętnie.

Anomalie i wartości ekstremalne temperatury powietrza przy powierzchni ziemi we wrześniu 2026 r. Kategorie kolorystyczne odnoszą się do percentyli rozkładu temperatur dla okresu odniesienia 1991–2020. Kategorie ekstremalne („najchłodniejsze” i „najcieplejsze”) opierają się na rankingach wrześniowych dla okresu 1979–2026. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.

Carlo Buontempo, dyrektor Usługi programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu: „Wrzesień był drugim najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów na świecie, a po ekstremalnym lecie w części Europy ponownie wystąpiły wyjątkowo wysokie temperatury. Rozpoczęła się kolejna seria miesięcy z przekroczeniem progu 1,5°C. Ponieważ silne zjawisko El Niño nadal przybiera na sile, seria ta prawdopodobnie potrwa również w 2027 r. Przekroczenie długoterminowego limitu określonego w porozumieniu paryskim jest tylko kwestią czasu. Wciąż jednak od nas zależy, o ile temperatury przekroczą ten limit i jak długo pozostaną powyżej niego. Dane programu Copernicus, które pomagają podjąć tę decyzję, są bezpłatne i dostępne dla wszystkich”.

Wrzesień 2026 r. – Najważniejsze informacje dotyczące temperatury powietrza przy powierzchni ziemi i temperatury powierzchni morza

Globalna temperatura powietrza przy powierzchni ziemi

Temperatura powietrza przy powierzchni ziemi w Europie

  • Średnia temperatura na obszarach lądowych Europy we wrześniu 2026 r. wyniosła 16,26°C, czyli była o 1,54°C wyższa od średniej wrześniowej z lat 1991–2020. Był to trzeci najcieplejszy wrzesień w historii pomiarów.
  • W większości Europy temperatury były wyższe od średniej. Podobnie jak przez znaczną część lata, nietypowo ciepłe warunki nadal zaznaczały się najwyraźniej w Europie Zachodniej i na przyległych morzach.
  • Wrzesień 2026 r. był w Europie Zachodniej* ex aequo najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów, na równi z wrześniem 2023 r., z temperaturą o 2,51°C wyższą od średniej. Poprzedziło go najcieplejsze lato w historii pomiarów w tym regionie.

Temperatury powierzchni morza (SST)

  • Średnia temperatura powierzchni morza (SST) dla oceanów poza strefą polarną (60°S–60°N) we wrześniu 2026 r. wyniosła 21,05°C i była najwyższa w historii pomiarów dla tego miesiąca. Przekroczyła poprzedni rekord wrześniowy, ustanowiony w 2023 r., który wynosił 20,92°C.
  • Temperatury powierzchni morza pozostawały wyjątkowo wysokie na znacznej części tropikalnego Pacyfiku, gdzie zjawisko El Niño przybiera na sile i według prognoz będzie się dalej nasilać w nadchodzących miesiącach.
  • Średnia miesięczna temperatura powierzchni morza w regionie Niño 3.4 (obszarze oceanu wykorzystywanym do monitorowania zjawiska El Niño) osiągnęła we wrześniu rekordowy poziom 29,70°C. Była wyższa od maksymalnych wartości odnotowanych podczas poprzednich bardzo silnych epizodów El Niño z lat 1982/1983, 1997/1998 i 2015/2016, co świadczy o wyjątkowej intensywności obecnego zjawiska.
  • Na wodach otaczających Europę temperatury powierzchni morza osiągnęły rekordowe wartości dla września wzdłuż wybrzeża Atlantyku oraz w zachodniej części Morza Śródziemnego, przyczyniając się do nietypowo wysokich temperatur na przyległych obszarach lądowych.

     

Wrzesień 2026 r. – Najważniejsze dane dotyczące zmiennych hydrologicznych

Warunki w Europie

  • We wrześniu 2026 r., po wyjątkowo suchym lecie, na znacznych obszarach Europy Zachodniej i Środkowej oraz w części Europy Wschodniej utrzymywały się suche warunki. Często towarzyszyła im nietypowo ciepła pogoda.
  • W porównaniu z sierpniem suche warunki nasiliły się lub objęły większe obszary w części Półwyspu Iberyjskiego, Francji, Włoch, zachodnich Bałkanów i Grecji. Utrzymywały się więc nadal na rozległych terenach, podobnie jak latem.
  • We wrześniu na znacznych obszarach Europy utrzymywały się wyjątkowo niskie przepływy w rzekach. Na niektórych odcinkach Renu, Dunaju i Wisły oraz w systemie rzecznym Garonny i Dordogne odnotowano rekordowo niskie przepływy wrześniowe. Ich skutki nadal były szeroko odczuwalne, obejmując zakłócenia w żegludze, zaopatrzeniu w wodę i rolnictwie w kilku krajach.
  • Natomiast w części Europy Północnej i Północno-Wschodniej oraz Turcji występowały warunki bardziej wilgotne niż przeciętnie. Opady pod koniec miesiąca przyniosły lokalną poprawę w niektórych regionach, gdzie panowały suche warunki, ale doprowadziły też do powodzi w części Francji i Hiszpanii.
  • Przepływy rzek powyżej średniej występowały głównie w części Europy Północnej i Turcji.

Warunki poza Europą w regionach pozatropikalnych

  • Warunki bardziej suche niż przeciętnie występowały w znacznej części południowej i północno-wschodniej Ameryki Północnej, w Maghrebie, części Rogu Afryki, na Syberii, na dużych obszarach Azji Środkowej, w Pakistanie, części Chin, części Ameryki Południowej oraz w południowo-wschodniej Australii.
  • Natomiast warunki bardziej wilgotne niż przeciętnie występowały na dużych obszarach Stanów Zjednoczonych i Kanady, w części północnej Rosji, na obszarach Azji Środkowej położonych na północ od subkontynentu indyjskiego, we wschodnich Chinach, Japonii, Chile, południowej Argentynie i południowo-wschodniej Brazylii, a także na południowych krańcach Afryki i w zachodniej Australii. W kilku regionach obfite opady doprowadziły do powodzi.

Wrzesień 2026 r. – najważniejsze informacje dotyczące lodu morskiego

  • W Arktyce dzienny zasięg lodu morskiego osiągnął roczne minimum letnie, które było 14. najniższym w historii pomiarów satelitarnych. Zasięg miesięczny uplasował się na 16. miejscu wśród najniższych wartości i był o około 10% niższy od średniej, ale znacznie większy od rekordowo niskiego zasięgu z września 2012 r. (32% poniżej średniej).
  • W ujęciu regionalnym niższe od średniej pokrycie lodem morskim zaznaczało się najwyraźniej na północ od dwóch archipelagów w rosyjskiej części Arktyki.
  • Wokół Antarktydy dzienny zasięg lodu morskiego osiągnął roczne maksimum zimowe, które było trzecim najniższym w historii pomiarów satelitarnych. Miesięczny zasięg był również trzecim najniższym odnotowanym we wrześniu i wyniósł około 6% poniżej średniej. Niższe wartości odnotowano tylko w 2023 r. (9% poniżej średniej) i 2024 r. (8% poniżej średniej).
  • Wokół Antarktydy niższe od średniej pokrycie lodem morskim zaznaczało się najwyraźniej w sektorze mórz Amundsena i Rossa oraz w sektorze Oceanu Indyjskiego. W sektorze mórz Amundsena i Rossa niewielkie pokrycie lodem wiązało się z silnymi wiatrami wiejącymi w kierunku południowym i dryfem lodu morskiego w tym samym kierunku, a także z warunkami znacznie cieplejszymi niż przeciętnie.

(Copernicus)

Leave A Reply