Koniec działań rosyjskiego satelity na GEO.
W październiku 2025 prawdopodobnie zakończyła się misja kontrowersyjnego rosyjskiego satelity Łucz/Olimp-K.We wrześniu 2014 roku satelita Łucz (inna nazwa: Łucz-Olimp lub Łucz/Olimp-K) został wyniesiony na orbitę geostacjonarną (GEO). W 2015 roku zaczął się on zbliżać do innych satelitów na tej orbicie, m.in. do dwóch komercyjnych satelitów telekomunikacyjnych: Intelsat 7 i Intelsat 901. Oba satelity są oddalone o siebie o zaledwie pół stopnia na GEO.
Przez kolejne lata satelita Łucz zbliżał się do różnych innych satelitów telekomunikacyjnych. Do połowy 2018 roku Łucz zatrzymał się łącznie na 14 różnych pozycjach orbitalnych, nieopodal różnych satelitów. Siódmego września 2018 pojawiła się zaś informacja, że w 2017 roku Łucz zbliżył się do wojskowo-cywilnego satelity telekomunikacyjnego Athena-Fidus (Access on THeatres for EuropeaN Allied forces nations-French Italian Dual Use Satellite). Ten satelita służy do szyfrowanych połączeń dla wojsk francuskich i włoskich. W oficjalnych doniesieniach nie podano jaki był minimalny dystans pomiędzy Łuczem a Atheną-Fidus, nieoficjalnie podawane były wartości mniejsze od 5 km.
Dwa lata później, w 2020 roku Łucz znajdował się w bardzo zatłoczonym regionie orbity GEO. W pobliżu znajdowały się satelity takie jak norweskie Thor 5 (wystrzelony w lutym 2008), Thor 6 (wystrzelony w październiku 2009) i Thor 7 (wystrzelony w kwietniu 2015) oraz Intelsat 10-02 / Thor 4 (wystrzelony w czerwcu 2004) i brytyjski wojskowy satelita Skynet 4E (wystrzelony w lutym 1999 roku).
Pomiędzy 2015 a 2025 roku satelita Łucz łącznie “zaparkował” w 30 różnych miejscach na orbicie GEO. Jest to bardzo nietypowe zachowanie, wyraźnie sugerujące, że zadaniem tego satelity jest przebywanie w pobliżu innych satelitów GEO, czyli “podsłuch”. Satelita Łucz prawdopodobnie wykonywał zadania typu “signals intelligence” czyli ocena aktywności poszczególnych satelitów na GEO, czasy ich aktywności, próba identyfikacji naziemnych źródeł komunikujących się z konkretnymi satelitami na GEO, jak również zapis komunikacji w celu prób odszyfrowania.
Prawdopodobny koniec misji satelity Łucz nastąpił w październiku 2025 roku. Wówczas satelita został wyniesiony na “orbitę cmentarną”, około 300 km nad orbitą GEO.
Drugi satelita Łucz (Olimp-K2) został wyniesiony na orbitę w marcu 2023 roku. Co ciekawe, był to ostatni z dotychczasowych startów rakiety Proton-M – niegdyś “konia roboczego” dla rosyjskiego (i komercyjnego) przemysłu kosmicznego. Od tego czasu Proton-M nie wystartowała, choć dostępne źródła informują, że ta rakieta ma w najbliższych latach wystartować przynajmniej pięć razy.
(J, G)
