Historyczny lot NSL-45 – polski balon stratosferyczny celuje w pułap 45 km.
W sobotę 16 maja, z miejscowości Skotniki w południowej Polsce zostanie wypuszczony NSL-45, jeden z największych dostępnych komercyjnie balonów lateksowych. Misję realizuje polski zespół SkyEdge we współpracy z AstroLife oraz Lotniczą Akademią Wojskową w Dęblinie.Cel jest ambitny: osiągnięcie pułapu co najmniej 42 km, z pełnym profilem misji zakładającym możliwość dotarcia do ~45 km nad powierzchnią Ziemi.
Okno startowe i pogoda
Wszystko zależy od warunków atmosferycznych. Stratosferyczny lot tej klasy wymaga stabilnego wiatru przyziemnego podczas napełniania powłoki, akceptowalnej prognozy trajektorii oraz dobrej widoczności dla obserwacji optycznej. Dlatego – podobnie jak w przypadku startów rakietowych – zespół przewidział rezerwowe okna startowe:
- Sobota 16 maja 2026, 13:00 CEST (start nominalny)
- Niedziela 17 maja 2026, 13:00 CEST (okno rezerwowe nr 1)
- Sobota 23 maja 2026, 13:00 CEST (okno rezerwowe nr 2)
Decyzja o starcie zapada na podstawie krótkookresowej prognozy meteorologicznej i analizy trajektorii lotu balonu.
Misja została uzgodniona z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej (PAŻP) i posiada wszelkie wymagane pozwolenia do przeprowadzenia operacji w polskiej przestrzeni powietrznej.
Wyposażenie pokładowe
Gondola NSL-45 to skondensowany pakiet systemów komunikacyjnych i nawigacyjnych, odzwierciedlający wieloletnie doświadczenie zespołu SkyEdge w eksploracji granicy kosmosu.
Transponder Mode-S / ADS-B. Gondola będzie wyposażona w lotniczy transponder w klasycznej konfiguracji: odbiera zapytania radarów wtórnych (SSR) na 1030 MHz i odpowiada wysokością oraz identyfikacją na 1090 MHz, równolegle nadając pakiety ADS-B. W praktyce oznacza to, że NSL-45 będzie widoczny dla służb zarządzania ruchem lotniczym (ATM), operatorów radarów wtórnych oraz każdego użytkownika serwisu Flightradar24 – pod kodem ICAO 48E99F, znakiem wywoławczym NSL45 i kategorią HBALON.
WENET 4K – zdjęcia stratosfery na żywo. Sercem misji komunikacyjnej jest system szybkiej cyfrowej transmisji obrazu opracowany w ramach Project Horus, pracujący na 437,200 MHz w paśmie 70 cm. Z gondoli będą wykonywane i transmitowane na żywo zdjęcia ze stratosfery w rozdzielczości 3840×2160 pikseli (4K UHD) – każde takie zdjęcie jest transmitowane w czasie około 2 minut. To obraz pokazujący Polskę i Europę z perspektywy dostępnej dotąd głównie satelitom.
Do odbioru wystarczy prosty odbiornik RTL-SDR (koszt rzędu kilkudziesięciu złotych) i przeglądarka Chrome z dostępem do serwisu wenet.sondehub.org, która dekoduje obraz bezpośrednio w okienku przeglądarki – bez instalacji żadnego dodatkowego oprogramowania. Alternatywnie można uruchomić lokalny dekoder z projektu Horus na Linuksie. Każdy odebrany pakiet jest wkładem w rekonstrukcję pełnego obrazu – pakiety zbierane przez wielu odbiorców równolegle są łączone na serwerze ssdv.habhub.org.
Open Glider Network (OGN) i ADS-L. Trackery niskoenergetyczne w paśmie 868 MHz z domyślnymi parametrami sieci, umożliwiające śledzenie balonu przez infrastrukturę OGN oraz przez aplikacje zgodne z nowym europejskim standardem ADS-L (Direct Remote ID) – przeznaczonym do identyfikacji statków powietrznych, w tym bezzałogowych.
Meshtastic w trybie ShortFast. Eksperyment z sieciami mesh LoRa w warunkach stratosferycznych, z domyślnymi parametrami europejskiego regionu. Z pułapu 45 km zasięg radiowy obejmuje znaczną część Polski – zespół SkyEdge ma na koncie udokumentowany rekord zasięgu Meshtastic ponad 500 km osiągnięty z gondoli stratosferycznej.
Misja sfinansowana przez społeczność
Balony tej klasy – największe dostępne komercyjnie powłoki lateksowe – to wydatek liczony w tysiącach złotych, do którego należy dodać koszt helu, gondoli, elektroniki, baterii oraz logistyki naziemnej. Sama powłoka NSL-45 została zakupiona dzięki zbiórce społecznościowej na platformie zrzutka.pl – to dzięki wsparciu osób, dla których eksploracja granicy kosmosu jest pasją wartą wsparcia, ta misja w ogóle może się odbyć.
Obserwacja optyczna i transmisja live
Lot NSL-45 ma być obserwowany przy pomocy teleskopu naziemnego – ambicją zespołu jest optyczne śledzenie trajektorii wznoszenia balonu. Sukces takiej obserwacji zależy od warunków atmosferycznych i z natury rzeczy nie jest gwarantowany.
Relacja na żywo prowadzona będzie przez kanał AstroLife na YouTube.
Dane telemetryczne i trasę lotu można śledzić na stronie https://skyedge.pl/
Zespół SkyEdge – kontekst
Dla zespołu SkyEdge to nie debiut. To kolejna pozycja na liście ponad 50 misji stratosferycznych zakończonych sukcesem. Wśród wcześniejszych osiągnięć zespołu znajdują się m.in.:
- Pierwsza na świecie transmisja głosu cyfrowego M17 ze stratosfery z wysokości 35 km – potwierdzona przez międzynarodowy zespół Team M17,
- Pierwsza w Polsce transmisja DVB-S2 HD na żywo ze stratosfery z pułapu 37 km,
- Pierwsze cyfrowe obrazy COFDMTV nadane ze stratosfery – nowoczesny następca przestarzałego analogowego systemu SSTV,
- Rekord zasięgu Meshtastic przekraczający 500 km – z gondoli stratosferycznej.
Założyciel zespołu, Tomasz Błażej (SP5LOT), jest również polskim partnerem stacji naziemnej w programie NASA Artemis II. Z jego stacji odbierany był sygnał kapsuły Orion, a wykonana analiza została przekazana NASA.
Partnerzy misji
- AstroLife – partner medialny i operator transmisji live na YouTube
- Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie – partner instytucjonalny
(SkyEdge)
