Energetyczne wydarzenie z dnia 30 stycznia 2026.
W dniu 30 stycznia 2026 doszło do fragmentacji satelity Łucz/Olimp-K, który przez lata wykonywał bardzo zagadkowe manewry na orbicie GEO.Na początku stycznia 2026 informowaliśmy o prawdopodobnym zakończeniu misji rosyjskiego satelity Łucz/Olimp-K. Satelita, funkcjonujący na orbicie geostacjonarnej (GEO) od 2014 roku został w październiku 2025 roku wyniesiony na “orbitę cmentarną”, około 300 km nad orbitą GEO.
W dniu 30 stycznia 2026 doszło do fragmentacji satelity Łucz. Szwajcarska firma S2a, wykonująca obserwacje w segmencie SSA, przekazała nagranie naziemnego monitoringu tego rosyjskiego satelity. Na nagraniu można zobaczyć szybko rozprzestrzeniającą się chmurę wokół satelity Łucz. Może to sugerować eksplozję lub rozszczelnienie systemu napędowego satelity. Nagranie można zobaczyć poniżej.
A short time lapse of the fragmentation event on LUCH (OLYMP) #40258 that took place today, 2026-01-30 from 06:09:03.486 UTC. pic.twitter.com/0bwbNvlnCL
— s2a systems (@s2a_systems) January 30, 2026
Szóstego lutego firma S2a przesłała dodatkowe informacje na temat tej fragmentacji. Zanotowano łącznie 18 szczątków satelity, choć jest to wartość przede wszystkim ograniczona naziemnymi optycznymi możliwościami obserwacji tego satelity. Łącznie zanotowano kilkadziesiąt chwilowych pojaśnień i uwolnień chmury gazów wokół satelity Łucz. W wyniku wydarzeń satelita Łucz zaczął się obracać i obecnie ma zanotowany obrót o czasie około 28 sekund.
Jeśli zakończenie misji satelity czy górnego stopnia rakiety zostało wykonane niewystarczająco precyzyjnie, wówczas w zbiornikach czy przewodach paliwowych może pozostać jeszcze nieco paliwa. W wielu satelitach używa się m.in. hydrazyny lub monometylohydrazyny. Te paliwa w określonych warunkach mogą być wrażliwe na czynniki zewnętrzne, takie jak ekspozycja jednego elementu satelity na promieniowanie słoneczne i w konsekwencji rosnące temperatury. Jest także możliwe, że mały obiekt uderzył w satelitę Łucz, wywołując tym samym fragmentację tego satelity.
Notowano już przypadki eksplozji górnych stopni rakiet nawet kilkanaście lat po wykonaniu pracy. Oznacza to, że zakończenie misji satelity może nie eliminować ryzyka wytworzenia kolejnych śmieci kosmicznych. Niestety, w erze szybko rosnącej ilości satelitów na różnych orbitach wokół Ziemi każda tego typu anomalia prowadząca do tworzenia szczątków bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo wokół naszej planety.
Drugi satelita Łucz (Olimp-K2) został wyniesiony na orbitę w marcu 2023 roku. Co ciekawe, był to ostatni z dotychczasowych startów rakiety Proton-M – niegdyś “konia roboczego” dla rosyjskiego (i komercyjnego) przemysłu kosmicznego. Od tego czasu Proton-M nie wystartowała, choć dostępne źródła informują, że ta rakieta ma w najbliższych latach wystartować przynajmniej pięć razy.
(J, S2a)
