Ośrodek ESA w Polsce – prace na szczeblu rządowym

Trwają prace dotyczące umieszczenia w Polsce ośrodka ESA.

W krajowych mediach od kilku miesięcy pojawiała się informacja o możliwości ulokowania nowego ośrodka ESA w Polsce. Po raz pierwszy “oficjalnie” informacja o ośrodku ESA w Polsce pojawiła się 24 lipca 2025, podczas konferencji prasowej Premiera RP, astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego i Prezes POLSA. Wówczas pojawiła się także informacja, że celem tego ośrodka byłoby skupienie się na “technologiach podwójnego zastosowania” (ang. “dual-use”).

W dniu 27 listopada, podczas konferencji podsumowującej tę Radę Dyrektor Generalny ESA bardzo pochwalił aktywność Polski w ESA. Tego samego dnia minister Domański poinformował z Bremy o podpisaniu listu intencyjnego z ESA w kwestii możliwości ulokowania jednego z ośrodków ESA w Polsce. Ten ośrodek ma służyć wszystkim państwom członkowskim ESA. Pod koniec 2025 roku pojawiła się informacja, że Polska wraz z ESA wyznaczy zespół koordynacyjny (“grupa robocza”) do prac nad założeniami tego ośrodka.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) podało w dniu 10 kwietnia 2026, że doszło do pierwszego spotkania tej “grupy roboczej”. Pracami tej grupy kieruje minister właściwy dla spraw gospodarki.

W kwietniu 2026 pojawiły się także doniesienia, że prace “grupy roboczej” powinny się zakończyć do końca maja. Padły także deklaracje, że jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, wówczas ośrodek może zacząć funkcjonować około połowy 2027 roku.

Równolegle do działań “grupy roboczej” kilka miast ogłosiło swoją chęć do przyjęcia ośrodka ESA.

Miasta rywalizują o lokalizację, decyzja zapadnie później

Według stanu na maj 2026 o ulokowanie ośrodka ESA w Polsce konkurują następujące miasta: Kraków, Gdańsk, Poznań, Warszawa, Łódź, Katowice i Wrocław. Większość z tych miast przedstawiła swoje stanowiska w pierwszych miesiącach 2026 roku. Przykładowo, Gdańsk oraz cały region Pomorza wystosowali stanowisko, które poparły dziesiątki podmiotów.

Mniej informacji pojawiło się na temat prac “grupy roboczej”. Z dostępnych nieoficjalnych doniesień wynika jednak, że pierwsze prace tej grupy dotyczyły różnych kryteriów, w tym zakresu kompetencji nowego ośrodka ESA oraz m.in. statusu przyszłych pracowników tego ośrodka.

Wiadomo jednak, że do początku maja 2026 kwestia wyboru miasta, w którym zostanie ulokowany ośrodek ESA, nie została jeszcze podjęta poza wstępnym określeniem kryteriów. Decyzja co do lokalizacji powinna zapaść do końca maja. Z tego też powodu wcześniejsze doniesienia medialne o ograniczeniu rywalizacji do tylko dwóch miast okazały się być nieprawdziwe.

Można zakładać, że niektóre z obszarów działalności tego ośrodka będą mogły wpływać na funkcjonowanie innych ośrodów ESA. Aktualnie ESA ma sześć ośrodków. Jednym z nich jest ESA Centre for Earth Observation (ESRIN) we Włoszech, którego podstawowym zakresem działalności jest zbieranie i przetwarzanie danych z europejskich systemów satelitarnych obserwacji Ziemi. Podczas Rady Ministerialnej ESA w 2025 roku zapadła także decyzja, że w Norwegii także powstanie ośrodek ESA. Ten ośrodek, o roboczej nazwie “Arctic Space Centre” miałby za zadanie wspieranie rozwoju nauki i technologii dla obszarów polarnych. Można więc założyć, że już niebawem aż trzy ośrodki ESA będą w swoim zakresie działań przynajmniej częściowo zajmować się danymi obserwacji Ziemi.

(ESA, MRIT)