Czy nowy ośrodek ESA może powstać w Polsce?
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) to organizacja umożliwiająca wspólne rozwijanie technologii kosmicznych i aplikacji satelitarnych dla zastosowań naziemnych. ESA od 1975 roku realizuje także szereg misji kosmicznych poza bezpośrednim otoczeniem naszej planety. W tej chwili w skład agencji wchodzą dwadzieścia dwa państwa członkowskie. Polska jest dwudziestym pełnoprawnym członkiem od 19 listopada 2012 roku. Po naszym kraju do ESA dołączyły jeszcze Węgry i Estonia.Finansowanie ESA pochodzi ze składek państw członkowskich. Co kilka lat wysocy przedstawiciele rządów poszczególnych państw spotykają się na Radach Ministerialnych ESA. To właśnie na nich podejmowane są najważniejsze decyzje dotyczące kierunków rozwoju agencji kosmicznej. Cztery ostatnie spotkania, w których także udział wzięła Polska, odbyły się w 2012, w 2014 roku, w 2016 roku , (wydarzenie “pośrednie”) w 2018 roku, w 2019 roku oraz w 2022 roku, gdy poznaliśmy nową grupę astronautów ESA, w tym “rezerwistę” z Polski. Ten zaś “rezerwista” (Sławosz Uznański-Wiśniewski) stał się astronautą projektowym ESA i wykonał misję kosmiczną IGNIS w ramach lotu Axiom-4.
Rada Ministerialna 2025
W listopadzie 2025 w niemieckim mieście Brema odbędzie się Rada Ministerialna ESA – pierwsza od 2022 roku. Do tego wydarzenia delegacje państw członkowskich przygotowują się od miesięcy. W każdym z państw członkowskich ESA trwają spotkania z interesariuszami, przemysłem i nauką w celu ustalenia możliwego podziału składki na kolejne trzy lata.
W Polsce również trwa proces przygotowania do Rady Ministerialnej ESA. Aktualnie ma jeszcze podanej oficjalnej deklaracji Polski co do wielkości składki oraz jej podziału na kolejne trzy lata. Pojawiają się jednak głosy, że składka Polski do ESA powinna być utrzymana na obecnym, podwyższonym poziomie. Prawdopodobnie do końca września poznamy polskie stanowisko co do składki ESA.
Nowy ośrodek ESA w Polsce?
Wraz z utrzymaniem podniesionej składki ESA pojawiają się głosy, że w Polsce może być ulokowany nowy ośrodek tej Agencji. Aktualnie ESA posiada dziewięć głównych ośrodków, wśród których najbardziej znanym jest ESTEC w Holandii.
Po raz pierwszy “oficjalnie” informacja o ośrodku ESA w Polsce pojawiła się 24 lipca, podczas konferencji prasowej Premiera RP, astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego i Prezes POLSA. Wówczas pojawiła się także informacja, że celem tego ośrodka byłoby skupienie się na “technologiach podwójnego zastosowania” (ang. “dual-use”).
Obecność takiego ośrodka ESA w Polsce powinna oznaczać, że nasz kraj deklaruje się długoterminowo do wyższej aktywności w tej agencji kosmicznej. Jest to dobry sygnał dla polskiego sektora kosmicznego.
Ponadto, technologie podwójnego zastosowania to bardzo ważny trend rozwojowy. Można założyć, że podwyższony poziom zagrożenia w Europie nie zniknie w ciągu najbliższych lat – raczej jest to już nowa rzeczywistość. Oznacza to, że wymagane będzie stałe i aktywne przeciwdziałanie, m.in. za pomocą nowych technologii, opartych o techniki satelitarne, ale także i alternatywne dla najbardziej wrażliwych technik satelitarnych. Ponadto, dużym wyzwaniem będzie budowa bezpieczeństwa obiektów na orbicie – zarówno tych “rządowych”, jak i tych o komercyjnym przeznaczeniu.
(KPRM)
