Start z Ustki, na pokładzie zestaw różnych eksperymentów!
Rakieta Perun wystartowała 22 listopada 2025 po raz trzeci. Na pokładzie znalazł się zestaw polskich eksperymentów naukowych i technologicznych.Perun gdyńskiej firmy SpaceForest to rakieta suborbitalna. Docelowo rakieta ma być zdolna do przekraczania pułapu 100 km, czyli granicy ziemskiej atmosfery i kosmosu. W dniu 22 listopada 2025 rakieta Perun wykonała swój trzeci lot – poprzednie nastąpiły 21 czerwca 2023 i 10 października 2023.
Trzeci lot rakiety Perun miał kilka celów:
- sprawdzenie działania systemu rakietowego
- integrację ładunków z systemem nośnym i opracowanie procedur
- przeprowadzenie eksperymentów w warunkach lotu suborbitalnego
Do startu rakiety Perun doszło 22 listopada około godziny 13:50 CET. Lot był zaplanowany na pułap 50 km, ale z dostępnych informacji wynika, że rakieta sięgnęła pułapu około 20 km. Więcej informacji zostanie prawdopodobnie podanych przez firmę SpaceForest w najbliższych dniach.
Pośród ładunku znajdują się eksperymenty z sektora elektronicznego, medycznego oraz biologicznego. Poniżej krótki opis kilku testowanych rozwiązań:
PLUTONIC
Odbiornik PLUTONIC to polskie urządzenie które stanowi alternatywne źródło informacji o czasie, niezależnie od systemów GPS/GNSS. Zamiast sygnałów satelitarnych, wykorzystuje Pierwszy Program Polskiego Radia na częstotliwości 225 kHZ, którego zasięg obejmuje znaczną część Europy Środkowej i Wschodniej. Dzięki temu, umożliwia precyzyjną synchronizację czasu nawet tam, gdzie sygnał GPS jest zagłuszany, fałszowany czy po prostu niedostępny.
Rozwiązanie to jest szczególnie istotne dla infrastruktury krytycznej oraz urządzeń wymagających wiarygodnej synchronizacji czasu, takich jak ładowarki samochodów elektrycznych, systemy zdalnego sterowania czy elementy bezpieczeństwa transportu.
Urządzenie zaprojektowane przez gdańską spółkę Blue Dot Solutions znajduje się aktualnie na poziomie gotowości technologicznej TRL-7, a produkcja pilotażowa rozpocznie się wkrótce. Przeszło serię testów w Polsce, Czechach oraz w Instytucie Fizyki Jądrowej w Krakowie, które potwierdziły skuteczność i możliwość integracji z innymi sensorami, np. sensor promieniowania. Dotychczas jeden egzemplarz podczas misji balonowej dotarł do stratosfery (23 km), a testy w rakiecie PERUN pozwolą sprawdzić działanie na jeszcze większej wysokości i w zupełnie innym środowisku.
ThOR
Projekt ThOR (Tremor Observation and Response) bada wpływ ekstremalnych warunków lotu suborbitalnego na przetrwanie i reakcje mikroorganizmów: glonów, drożdży oraz larw muszki owocowej.
Eksperyment ma duże znaczenie dla astrobiologii i technologii podtrzymania życia w kosmosie, umożliwiając obserwację reakcji biologicznych w czasie rzeczywistym. Zespół testuje różnorodne formy przechowywania organizmów (ciecz, agar, kapsułki, lab-on-chip) oraz dwie temperatury przechowywania (21 i 37 stopni Celsjusza).
Kluczowym elementem projektu jest Organ-on-Chip – miniaturowy model tkanki kostnej z komórkami MG-63, badający wpływ startu na funkcjonowanie tkanek. Wyniki mogą przyczynić się do rozwoju medycyny kosmicznej.
Projekt realizowany jest przez zespół z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie – Astrobio.
RESQ
RESQ – badanie stabilności siły zacisku opaski uciskowej w warunkach suborbitalnych
Eksperyment ma na celu jest sprawdzenie niezawodności taktycznej opaski RESQ™ TOURNIQUET w warunkach zmiennych przeciążeń i mikrograwitacji.
Podczas lotu dwie opaski zamocowane na cylindrach symulujących kończynę będą rejestrować zmiany siły zacisku przy użyciu czujników tensometrycznych. Wyniki pomogą rozwijać polskie technologie ratownicze i medyczne do zastosowań w ekstremalnych środowiskach – od misji kosmicznych po akcje ratunkowe.
Projekt realizują wspólnie: Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej (lider), Politechnika Warszawska, Wojskowa Akademia Techniczna, Cognes oraz producent opasek RESQ™.
AstroBucha SCOBY
AstroBucha SCOBY bada wpływ warunków lotu suborbitalnego na kultury SCOBY wykorzystywane w biotechnologii i produkcji żywności funkcjonalnej. Celem jest analiza zmian metabolicznych i strukturalnych mikroorganizmów poddanych przeciążeniom i dużym wibracjom, co pomoże w projektowaniu zamkniętych biosfer dla długotrwałych misji kosmicznych. Projekt realizuje firma AstroFarms, łącząca biotechnologię z inżynierią kosmiczną.
Toraf Seeds
Toraf Seeds bada wpływ startu i lotu w kosmos na rozwój nasion. Ponad pół miliona nasion poleci rakietą PERUN, by sprawdzić, czy warunki suborbitalne mogą przyspieszyć kiełkowanie lub zwiększyć odporność roślin. Projekt stanowi pierwszy etap programu badań nad rolnictwem w mikrograwitacji, realizowany przez firmę TORAF – polskiego producenta nasion.
(SF)
