Już po półmetku misji!
To już druga połowa misji Axiom-4, w której bierze udział astronauta z Polski: Sławosz Uznański-Wiśniewski.Kapsuła Dragon (o nazwie “Grace”) dotarła do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w dniu 26 czerwca 2025. Cumowanie do zenitalnego węzła modułu Harmony nastąpiło tego dnia o godzinie 12:31 CEST – po jednym dniu i czterech godzinach od startu misji Axiom-4 (AX-4).
Dotychczas już trzy razy przedstawialiśmy stan prac polskiego astronauty podczas misji AX-4. Do 29 czerwca 2025 stan zaawansowania prac polskich eksperymentów oceniono na 21,6%. Do 1 lipca 2025 stan zaawansowania prac nad polskimi eksperymentami oceniono na 36,8%. Do 3 lipca 2025 stan zaawansowania prac nad polskimi eksperymentami oceniono na 52,9% – pomimo jednego dnia wolnego od prac na pokładzie ISS!
Czwartego lipca odbyła się sesja łączności ARISS pomiędzy Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim a widownią we Wrocławiu. Zapis można zobaczyć poniżej. Co ciekawe, astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski przyznał, że początek misji był wymagający dla niego pod względem fizycznym. Ponadto, pierwsza sesja ćwiczeń na rowerze była dużym wyzwaniem.
Czwartego lipca prace podstępowały nad polskim eksperymentami AstroMentalHealth, MXene in LEO oraz EEG Neurofeedback. Tego dnia stan zaawansowania prac nad polskim eksperymentami oceniono na 63,3%.
Tego samego dnia astronautka Peggy Whitson wykonała kolejną sesję pobrania próbek organicznych w eksperymencie Cancer in LEO. Cała załoga pracowała także nad eksperymentem Voyager Displays, dotyczącym funkcji wzroku i adaptacji wzroku w warunkach mikrograwitacji. Z kolei Shubhanshu Shukla pracował nad eksperymentem dotyczącym atrofii mięśni w warunkach mikrograwitacji. Wreszcie, astronauta Tibor Kapu kontynuował m.in. eksperymenty z dozymetrem promieniowania, który został zbudowany przez jedną z firm z Węgier.

Piątego lipca odbyła się kolejna sesja komunikacji ARISS pomiędzy Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim a widownią – tym razem w Rzeszowie. Zapis tej łączności można zobaczyć poniżej. W trakcie tej sesji padło kilka ciekawych odpowiedzi – m.in. Sławosz Uznański-Wiśniewski wciąż się ruszy poruszania się w warunkach mikrograwitacji (w tym, aby się “nie poobijać”), czas wolny astronauci często spędzają w module Cupola, a z Ziemi mógł zabrać do 1 kg prywatnych rzeczy.
Piątego lipca 2025 na ISS trwały prace nad polskimi eksperymentami Wireless Acoustics, EEG Neurofeedback i Mxene in Leo. Stan zaawansowania prac został oceniony na 72,9%. Ponadto, piątego lipca Słaowsz Uznański-Wiśniewski pracował nad kołyską Newtona (eksperyment edukacyjny) oraz nagrał wideo o stanie prac na Stacji.
Pojawiają się już pierwsze zdjęcia Ziemi wykonane przez astronautę Sławosza z modułu Cupola. Jedno z nich, z 5 lipca 2025, prezentujemy na górze tego artykułu. Jak na razie nie wiadomo jak dużo zdjęć Polski wykonał Sławosz, ale można zakładać, że jest ich dużo a do końca misji kolejne zostaną wykonane!
Skład misji AX-4 jest następujący:
- Peggy Whitson (USA) – dowódczyni misji,
- Sławosz Uznański-Wiśniewski (Polska/ESA) – specjalista misji,
- Shubhanshu Shukla (Indie) – pilot misji,
- Tibor Kapu (Węgry) – specjalista misji.
Celem misji Axiom-4 (AX-4) jest pobyt na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Misja ma potrwać około 14 dni. Skład misji AX-4 jest bardzo międzynarodowy: oprócz weteranki lotów na ISS w misji wezmą udział astronauci z Polski, Węgier i Indii. Dla tych trzech państw są to dopiero drugie loty ich obywateli w kosmos*.
Misja AX-4 jest komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.
* Pierwsze loty kosmonautów z Polski, Węgier i Indii nastąpiły w 1978 (Mirosław Hermaszewski), 1980 (Bertalan Farkas) i 1984 (Rakesh Sharma) roku, w ramach radzieckiego programu Interkosmos. Warto tu jednak dodać, że obywatel USA z węgierskim pochodzeniem – Charles Simonyi – wykonał dwa prywatnie finansowane loty na ISS w 2007 i 2009 roku.
(PFA, POLSA, A-S)