Rekordowy stres cieplny i niskie przepływy rzek.
Lato w Europie charakteryzowało się ekstremalnymi falami upałów oraz warunkami suchymi. Pod koniec sezonu rekordowe 52% kontynentu było narażone na „bardzo silny” stres cieplny. Rekordowo wysokie temperatury powietrza przy powierzchni ziemi odnotowano w większości Europy, a w szczególności w Europie Zachodniej, natomiast na morzach europejskich odnotowano rekordowe i bliskie rekordowym temperatury powierzchni morza. Na rzekach w całej Europie odnotowano również najniższe letnie przepływy od ponad trzydziestu lat. Są to najnowsze wyniki Usługi programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu (C3S), realizowanej przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) oraz Usługi programu Copernicus w zakresie zarządzania kryzysowego (CEMS).
Utrzymujące się wyjątkowe upały w całej Europie sprawiły, że lato to było trzecim najcieplejszym w historii kontynentu i najcieplejszym w historii Europy Zachodniej. Warunki letnie nadeszły niezwykle wcześnie w niektórych częściach kontynentu, ponieważ pierwsza poważna fala upałów dotknęła znaczne obszary Europy Zachodniej pod koniec maja, a wyjątkowo wysokie temperatury utrzymywały się przez całe lato.
Stres cieplny – wskaźnik wpływu różnych warunków termicznych na organizm człowieka, wiążący się z poważnymi zagrożeniami dla zdrowia, w tym udarem cieplnym – występował powszechnie w Europie. Do końca sezonu co najmniej „bardzo silny” stres cieplny odnotowano na 52% powierzchni kontynentu; odpowiada to temperaturze odczuwalnej wynoszącej 38°C lub więcej.
W Europie Zachodniej lato było najcieplejsze w historii pomiarów. Średnia temperatura wyniosła 21,7°C, czyli o 2,5°C więcej niż średnia z lat 1991–2020, i przekroczyła poprzedni rekord z 2003 r. Wyjątkowo wysokie temperatury utrzymywały się także poza głównymi miesiącami lata: rekordowe temperatury dobowe odnotowano również w maju i wrześniu. Niezwykłe były też czas trwania i zasięg upałów. W 2026 r. przez 17 dni temperatura przekraczała 30°C na co najmniej 60% obszaru Europy Zachodniej. W 2003 r. takich dni było 11, a w 2025 r. – 7.
Po uśrednieniu danych dla całej Europy Zachodniej odnotowano do końca sezonu rekordowe 41 dni z silnym stresem cieplnym – o pięć więcej niż w 2003 r. Rekordowa była również liczba dni z bardzo silnym stresem cieplnym: wyniosła 13.
Samantha Burgess, kierownik ds. strategii klimatycznej w ECMWF: „Latem 2026 r. w Europie nałożyło się na siebie kilka ekstremalnych zjawisk klimatycznych. Na rozległych obszarach kontynentu jednocześnie występowały rekordowy stres cieplny, powszechne suche warunki i wyjątkowo niskie przepływy rzek, a morza były niezwykle ciepłe. Skutki wykraczały daleko poza rekordy temperatur: dotknęły dostępności wody, systemów energetycznych, transportu, ekosystemów i zdrowia ludzi. W miarę dalszego ocieplania się klimatu takie zjawiska pokazują, jak ważne jest budowanie odporności na coraz silniej powiązane ze sobą zagrożenia klimatyczne”.
Utrzymujące się suche warunki i kolejne fale upałów, które charakteryzowały lato w Europie, przyczyniły się do wyjątkowo intensywnego sezonu pożarów lasów. Według Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów do 2 września powierzchnia terenów spalonych w Unii Europejskiej była niemal dwukrotnie większa od średniej z lat 2006–2025 dla tej pory roku. Szczególnie rozległe pożary wystąpiły w Hiszpanii i Francji. Dane Usługi programu Copernicus w zakresie monitorowania atmosfery (CAMS) wskazują, że do końca lata emisje z pożarów lasów w Europie należały do dziesięciu najwyższych od 2003 r., narażając miliony ludzi na niebezpiecznie wysokie poziomy zanieczyszczenia powietrza.
Długotrwałe, bardzo suche warunki w Europie przyczyniły się do tego, że pod względem niskich przepływów rzek było to najdotkliwsze lato na kontynencie od początku pomiarów EFAS w 1992 r. W lipcu i sierpniu rekordowo niskie lub bliskie rekordowo niskim przepływy wystąpiły jednocześnie na wielu głównych rzekach Europy, między innymi na Renie, Dunaju, Padzie, Loarze, Rodanie i Sekwanie. Spowodowało to poważne zakłócenia w wielu sektorach. Utrudnienia w transporcie towarowym odbiły się na łańcuchach dostaw, a coraz większa presja dotyczyła także nawadniania, chłodzenia reaktorów jądrowych, produkcji energii wodnej i dostępności wody słodkiej. Pokazuje to ścisły związek między zmianą klimatu a istotnymi wyzwaniami geopolitycznymi, takimi jak bezpieczeństwo energetyczne.
Przez całe lato 2026 r. wyjątkowo ciepłe były również morza otaczające Europę. Wzdłuż znacznej części wybrzeża Atlantyku oraz w zachodniej i środkowej części Morza Śródziemnego odnotowano rekordowe lub bliskie rekordowym temperatury powierzchni morza (SST). Wysokim temperaturom powierzchni morza towarzyszyły silne, a nawet wyjątkowe morskie fale upałów, czyli długotrwałe okresy niezwykle wysokiej temperatury wód morskich. Takie fale mogą nasilać upały na pobliskich obszarach przybrzeżnych: ograniczają ochładzanie się powietrza nocą i zwiększają wilgotność, przez co potęgują stres cieplny.
(COPERNICUS)
