Koronawirus a polski sektor kosmiczny – wynik ankiety

0

Niedawno przeprowadziliśmy ankietę dotyczącą wpływu pandemii COVID-19 na polski sektor kosmiczny. Czas poznać wyniki!

Aktualnie większość europejskich państw ma wprowadzony “lockdown”, który nie pozostaje bez wpływu na branże wysokich technologii, w tym przemysł kosmiczny. Poziom tego wpływu jest aktualnie przedmiotem analiz w wielu regionach świata. Ponadto, w różnych branżach – w tym kosmicznej – realizowane są konkursy, hackatony oraz specjalne programy B+R, których celem jest walka z efektami pandemii.

Jak wygląda sytuacja w polskim sektorze kosmicznym? W kwietniu zespół Kosmonauta.net stworzył dwie ankiety, których celem jest zebranie opinii w oraz wokół branży kosmicznej na temat efektów pandemii COVID-19. W tym artykule prezentujemy uzyskane wyniki wraz z naszym komentarzem.

Stworzyliśmy dwie ankiety: “dla profesjonalistów”, czyli osób bezpośrednio związanych z polskim sektorem kosmicznym oraz “dla entuzjastów”, czyli osób zainteresowanych branżą kosmiczną. Ankiety były całkowicie anonimowe.

Wyniki ankiety “dla profesjonalistów”

Ponad 90% polskich podmiotów branży kosmicznej nie zatrzymało swoich projektów badawczo-rozwojowych. Nieco ponad połowa polskich podmiotów branży kosmicznej poinformowała, że zauważyła pewien wpływ ograniczeń wprowadzonych w związku z walką z pandemią. Co ciekawe, około 40% polskich podmiotów nie zanotowało poważniejszego wpływu na swoje projekty. Są to głównie podmioty realizujące działania wokół software lub też działania hardware, które nie wymagają bliskiej współpracy z innymi podmiotami.

Podobny procent podmiotów zauważył pewien (“mniejszy lub większy”) wpływ pandemii na sprzedaż swoich produktów i usług. Brak wpływu zanotowało ponownie około 40% polskich podmiotów. Sugeruje to, że polska branża kosmiczna jest stosunkowo odporna na negatywne wyniki obowiązujących ograniczeń.

Niewielu ankietowanych przyznało, że musiało zmniejszyć zespół, a prawie 30% zaznaczyło, że istnieje takie ryzyko w ich podmiocie. Niemniej jednak ponad 60% ankietowanych nie przewiduje zmian kadrowych. Możliwe, że takie zmiany mogłyby wiązać się ze spowolnieniem rozwoju projektów, które zwykle mają dość ściśle ustalone ramy czasowe.

Praktycznie każdy polski podmiot branży kosmicznej zna europejskie (ESA oraz Komisja Europejskie) inicjatywy dotyczące przeciwdziałaniu skutków pandemii COVID-19. Nieco ponad połowa ankietowanych profesjonalistów analizuje konkretne inicjatywy pod kątem możliwości udziału swoich podmiotów. Z kolei około 40% ankietowanych profesjonalistów przyznaje, że (jak na razie) brakuje im wystarczającej wiedzy na temat tych inicjatyw. Nie jest to zaskakująca informacja – wiele z tych inicjatyw pojawiło się bez zapowiedzi i wymaga szczegółowej analizy – zarówno zakresu działań jak i kwestii formalnych.

W opinii polskich specjalistów branży wpływ pandemii COVID-19 na światowy przemysł kosmiczny można ocenić jako “znaczny”. Podobną opinię wyrażono na temat europejskiej branży kosmicznej. W przypadku oceny wpływu pandemii na polską branżę kosmiczną ankietowani profesjonaliści nie są już tak zgodni: wpływ mieści się w zakresie od “zauważalnego” do “znacznego”. Może to oznaczać, że wśród niektórych przedstawicieli polskiej branży kosmicznej istnieje przekonanie o mniejszej wrażliwości krajowego przemysłu. Niemniej jednak dwie trzecie ankietowanych profesjonalistów uważa, że spowolnienie gospodarcze wynikłe z obecnej pandemii będzie trwać długo. “Szybkie odbicie” przewiduje mniej niż 15% ankietowanych.

Blisko 40% ankietowanych uważa, że pandemia koronawirusa to szansa na szersze wykorzystanie danych satelitarnych oraz zainteresowanie administracji publicznej do korzystanie z tego typu źródeł danych. Prawie połowa ankietowanych profesjonalistów uważa także, że ograniczenia związane z pandemią to także szansa na rozwój i podniesienie efektywności pracy zdalnej. Około ⅓ ankietowanych uważa z kolei, że pandemia nie przyniesie żadnych pozytywnych efektów.

Około 60% ankietowanych profesjonalistów jest zdania, że obecna pandemia to duże ryzyko ograniczenia dostępnych funduszy dla polskiej branży kosmicznej. Pojawiły się także obawy o wdrożenie Polskiego Programu Kosmicznego oraz braku zamówień na produkty i usługi. Warto jednak zauważyć, że w kwietniu 2020 Polska znajdowała się raczej na początkowym etapie walki z pandemią, stąd wielu ankietowanych przyznało, że nie jest pewnych rozwoju sytuacji.

Ponad połowa ankietowanych negatywnie ocenia pracę rządu Polski w kwestii wdrażania poszczególnych pakietów “Tarczy Antykryzysowej”. Około ⅓ ankietowanych wymieniło z kolei działania podmiotów takich jak Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) na rzecz wsparcia polskich podmiotów branży kosmicznej. Również ⅓ ankietowanych profesjonalistów wskazuje Niemcy jako przykład sprawnego wprowadzenia “Tarczy Antykryzysowej”.

Prawie ¾ ankietowanych profesjonalistów jest zdania, że rząd Polski powinien przeprowadzić zakup produktów i usług kosmicznych od krajowych podmiotów jako element walki z negatywnymi skutkami pandemii. Co ciekawe, tego typu forma wsparcia jest bardziej interesująca od bezpośrednich form wsparcia finansowego. Jest to pozytywna wiadomość płynąca z polskiej branży kosmicznej – przedstawiciele tego przemysłu uważają, że dostępne fundusze, zamiast “przekazać”, można wykorzystać do nowych wdrożeń.

Blisko dwie trzecie odpowiedzi uzyskaliśmy od małych i średnich (MŚP) spółek aktywnych w polskiej branży kosmicznej. Pozostałe odpowiedzi pochodziły od dużych spółek, biur zagranicznych firm, uczelni, jednostek B+R, podmiotów administracyjnych oraz niezależnych ekspertów (bezpośrednio nie związanych z żadnym podmiotem).

Ankieta dla zainteresowanych

60% ankietowanych osób zainteresowanych branżą kosmiczną uważa, że wprowadzone w Polsce ograniczenia są adekwatne do zagrożenia, zaś około 30% uważa mogą być niewystarczające. Około 10% ankietowanych nie ma zdania – nie zanotowano żadnej odpowiedzi uznającej, że ograniczenia są zbyt duże. Ciekawe, jak się te odpowiedzi zmienią w kolejnych miesiącach.

Około 90% ankietowanych entuzjastów astronautyki uważa, że pandemia w pewien sposób wpłynęła na przemysł kosmiczny, ale ten wpływ nie jest krytyczny. Około 70% ankietowanych nie zna żadnego przypadku spółki (europejskiej lub światowej), na które pandemia COVID-19 mogła źle wpłynąć. Pozostali wymieniają m.in. firmę OneWeb lub Boeing oraz Europejską Agencję Kosmiczną (w szczególności misję ExoMars). Co ciekawe, nikt z ankietowanych entuzjastów nie zna ani jednego polskiego podmiotu branży kosmicznej, który już mógł negatywnie odczuć wpływ obecnej pandemii. Możliwe, że przydałby się taki wspólny przekaz od polskich pomiotów, opisujących obecną sytuację.

80% ankietowanych osób zainteresowanych branżą kosmiczną uważa, że wpływ pandemii na polską branżę kosmiczną jest żaden lub co najwyżej niewielki. Ten wynik jest dość odmienny od zdania osób pracujących w polskiej branży kosmicznej.

Połowa ankietowanych entuzjastów jest zdania, że pandemia przede wszystkim może uderzyć w przygotowanie oraz przeprowadzenie misji załogowych. Z pewnością takie ryzyko istnieje – może nie bezpośrednio dla astronautów, ale dziesiątek czy setek osób, które uczestniczą w pracach związanych z lotami załogowymi. Z kolei 30% ankietowanych zainteresowanych branżą kosmiczną uważa, że pandemia może dotknąć przede wszystkim segment rakiet nośnych – pewne efekty już są zauważalne (m.in. opóźnienia startów z Kourou czy wcześniej z Chin).

Ankietowani miłośnicy astronautyki nie mają jednoznacznego zdania co do pozytywnego wpływu pandemii. Wymienia się m.in. możliwość pozytywnego wpływu na segment obserwacji Ziemi, projektów B+R zmierzających do stworzenia nowych technologii oraz satelitarne usługi telekomunikacyjne.

W przypadku Polski ankietowani entuzjaści astronautyki uważają, że projekty B+R zmierzające do stworzenia nowych produktów i usług mogą zarówno skorzystać z obecnej pandemii lub też doświadczyć negatywnych efektów. Z kolei projekty aplikacyjne korzystające z pozycjonowania satelitarnego (GNSS) zostały wskazane tylko po stronie pozytywnej. Z pewnością w najbliższych miesiącach można się spodziewać serii nowych aplikacji, w tym na urządzenia mobilne, które analizowały by przemieszczanie się pojedynczych osób jak i większych grup w warunkach takich jak przestrzeń miejska, budynki i zakłady przemysłowe oraz tereny poza miastami. Tego typu aplikacje częściowo mogą opierać się o dane GNSS.

60% ankietowanych osób zainteresowanych branżą kosmiczną uważa, że śledzi w jakimś stopniu akcje związane z walką z negatywnymi efektami pandemii. Co ciekawe, nikt z ankietowanych nie był w stanie wymienić żadnej polskiej spółki branży kosmicznej jako przykładu zaangażowania w te akcje. Sugeruje to, że większość przekazów medialnych na ten temat mogła być źle przygotowana przez firmy lub agencje PR obsługujące te podmioty.

Co po pandemii?

Zarówno dla profesjonalistów jak i entuzjastów astronautyki jednak część jest wspólna – połowa osób w obu ankietach chce pojechać na urlop “na drugą stronę Polski” po ustaniu ograniczeń. Inne popularne czynności to wybranie się do fryzjera, odwiedzenie rodziny oraz wyjście do restauracji. Jest zatem szansa – po zniesieniu ograniczeń – na spotkanie profesjonalistów branży kosmicznej poza ich “naturalnym środowiskiem”!

Przedstawione w tym artykule wyniki ankiety to tylko część naszej analizy obecnej sytuacji, zarówno dla Polski, Europy oraz świata. W maju i czerwcu planujemy kolejne artykuły związane z efektami pandemii.

(BDS, K.)

Comments are closed.