OGLE-2013-BLG-0341LB b – „polska” super-Ziemia

0

Dzięki zjawisku mikrosoczewkowania grawitacyjnego wykryto egzoplanetę OGLE-2013-BLG-0341LB b, dwa razy większą od Ziemi. Polscy astronomowie uczestniczyli w odkryciu tego obiektu.


Egzoplanety krążące w układach podwójnych gwiazd to bardzo interesujący cel poszukiwań astronomów. Aktualnie znamy już kilka przykładów takich układów planetarnych – najbardziej znany z nich to Kepler-16b, gazowy gigant, krążący wokół dość ciasnego układu dwóch gwiazd.

Egzoplaneta może także krążyć wokół jednej z dwóch gwiazd u układzie podwójnym. Taka sytuacja jest możliwa, gdy separacja pomiędzy gwiazdami układu jest duża i wokół każdej z gwiazd znajduje się strefa stabilnych orbit. Przykładem jest tu planeta pozasłoneczna Alfa Centauri Bb, krążąca w odległości zaledwie 0,04 jednostki astronomicznej od gwiazdy Alfa Centauri B w układzie gwiazdowym Alfa Centauri. Ta egzoplaneta krąży bardzo blisko swej gwiazdy macierzystej.

Trzeciego lipca doniesiono o istnieniu egzoplanety OGLE-2013-BLG-0341LB b, która krąży wokół jednej z gwiazd układu OGLE-2013-BLG-0341LB. Ta planeta pozasłoneczna krąży w odległości około 0,8 jednostki astronomicznej od swej gwiazdy. Separacja pomiędzy gwiazdami w tym układzie wynosi pomiędzy 10 a 14 j.a. Jest to dystans porównywalny z odległością pomiędzy Saturnem a Słońcem w naszym Układzie Słonecznym. Gwiazdy układu  OGLE-2013-BLG-0341LB są znacznie mniej masywne od Słońca – stanowią zaledwie 10-15% masy naszej Dziennej Gwiazdy.

OGLE-2013-BLG-0341LB b jest egzoplanetą typu „super-Ziemia”: jest to obiekt dwa razy masywniejszy od naszej planety. Główna gwiazda tej planety pozasłonecznej świeci kilkaset razy słabiej niż nasze Słońce. Z tego powodu temperatura na powierzchni OGLE-2013-BLG-0341LB b  jest bardzo niska, wynosi prawdopodobnie poniżej minus 100 stopni Celsjusza, nawet przy założeniu, że egzoplaneta posiada grubą atmosferę. Z kolei druga gwiazda tego układu z perspektywy OGLE-2013-BLG-0341LB b miałaby jasność porównywalną z Księżycem w pełni.

Układy podwójne zawierające egzoplanety to bardzo interesujące „laboratoria” dla astronomów – pozwalają na precyzyjne pomiary dynamicznych procesów zachodzących pomiędzy gwiazdami. Ponadto, odkrycie małej skalistej planety pozasłonecznej w takim układzie to dowód na możliwość tworzenia się obiektów planetarnych w takich systemach gwiazdowych.
Odkrycie tej egzoplanety, dokonane w ramach programu OGLE, w którym ważną rolę pełnią Polacy, nastąpiło za pomocą 1,3-metrowego Teleskopu Warszawskiego w Obserwatorium Las Campanas w Chile. Było to jedno z dwóch tysięcy zjawisk mikrosoczewkowania wykryte przez to obserwatorium. Wykryte zjawisko mikrosoczewkowania od OGLE-2013-BLG-0341LB b można zobaczyć na grafice w galerii tego artykułu.

Wyniki obserwacji układu OGLE-2013-BLG-0341LB opublikowano na łamach prestiżowego czasopisma naukowego Science.

Aktualnie (stan na 4 lipca 2014) ludzkość odkryła i potwierdziła istnienie 1807 planet pozasłonecznych. Jedną z nich jest OGLE-2013-BLG-0341LB b.

(OGLE)

Comments are closed.