Pierwsze obserwacje interferometryczne Radioastrona

0

Rosyjski radioteleskop kosmiczny “RadioAstron” pomyślnie zakończył pierwsze testowe obserwacje interferometryczne.

Rosyjski orbitalny radioteleskop Spektr-R “RadioAstron”, wyniesiony w lipcu 2011 roku, wykonał pierwsze pomyślne obserwacje interferometryczne w pasmie K, na fali o długości 1,3 cm.  Radioteleskop jest pierwszym z serii obserwatoriów Spektr. W kolejnych latach ma dołączyć do niego obserwatorium rentgenowskie i ultrafioletowe.

Radioastron ma już za sobą testy orbitalne i od lutego 2012 prowadzi ograniczony program obserwacji naukowych. Obecnie prowadzona jest seria obserwacji testowych w trybie interferometrycznym prowadzonych jednocześnie z radioteleskopami naziemnymi na tych samych długościach fal. To pierwsze takie obserwacji naziemno-kosmiczne w historii. Dzięki bardzo wydłużonej orbicie, o wysokości od 10 000 do 390 000 km, pozwala na budowanie z radioteleskopami naziemnymi obserwatorium o niezwykle długiej bazie. Im dłuższa baza, czyli odległość między współpracującymi obserwatoriami, tym większa rozdzielczość uzyskiwanych obserwacji.

Obserwacje testowe kwazara 2013+370 prowadzono z niemieckim radioteleskopem w Effelsbergu. Sukces obserwacji potwierdzający możliwość wspólnej pracy obu przyrządów, został ogłoszony na specjalnym spotkaniu Międzynarodowej Rady Kosmicznej Radioastron. Testy interferometryczne pozwolą na ustalenie planów badawczych na przyszłość. Jeszcze w tym roku zostanie rozpisany konkurs na propozycje badań radioteleskopem.

Świat naukowy oczekuje jeszcze dwóch kolejnych teleskopów serii Spektr. Spektr-RG, niemiecko-rosyjskiego obserwatorium w promieniach rentgenowskich, i Spektr-UV (WSO-UV), obserwatorium ultrafioletowe. Za wszystkie trzy statki odpowiada biuro konstrukcyjne imienia Ławoczkina, chociaż organizacyjnie podlegają pod trzy różne konsorcja naukowe. RadioAstron pod Centrum Aerokosmiczne Instytutu Fizyki imienia Lebiediewa; Spektr-RG jest rozwijany przez rosyjski Instytut Badań Kosmicznych i niemiecki Instytut Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka; obserwatorium UV zaś podlega pod rosyjski Instytut Astronomii.

Wszystkie trzy projekty zostały zainicjowane jeszcze w latach 80. XX wieku. Perturbacje w rosyjskiej polityce i finansach spowodowały jednak, że wróciły one do budżetu federalnego programu kosmicznego dopiero w 2006 roku. Spektr-RG ma zostać wystrzelony w 2014 roku, a WSO-UV rok później.

Comments are closed.