Czy SpaceX staje do konkurencji w kategorii ciężkich rakiet nośnych?

0

Pojawiła się informacja, że firma multimilionera Elona Muska, SpaceX (właściwie: Space Exploration Technologies Corp.), znana z pomyślnych prób z rakietą Falcon 9 i kapsułą Dragon przeznaczonymi do zaopatrywania międzynarodowej stacji kosmicznej, w najbliższy wtorek, 5 kwietnia 2011 roku, zamierza ogłosić swe najbliższe plany (zob. artykuł SpaceX – zapowiedź ważnej informacji). Prawdopodobnie będą one dotyczyć nowej rakiety Falcon Heavy.

Największe amerykańskie rakiety nośne będące obecnie w użytku budowane są przez spółkę United Launch Alliance (ULA) utworzoną przez dwóch największych producentów rakiet nośnych: Lockheed Martin i Boeing Co.  Obydwie firmy tworzące spółkę są od lat potentatami w przemyśle lotniczym, a także od początku współtworzą amerykański program kosmiczny.

Obecnie do konkurencji usiłuje włączyć się nowa firma, SpaceX, która kilka lat temu zaoferowała NASA swoje usługi i uzyskała kontrakt na zaopatrywanie międzynarodowej stacji kosmicznej ISS w ramach programu COTS.

W poniższej tabeli zestawiono największe rakiety nośne oferowane obecnie w Stanach Zjednoczonych w porównaniu z obecną i ciężką wersją Falcona. Należy pamiętać, że nad znacznie cięższymi rakietami prawdopodobnie będzie niebawem pracować NASA. Nie umieszczono tych projektów w tabeli, ponieważ wydaje się, że oferta ta będzie aktualna dopiero w odległej przyszłości.

—————————————————————————–
Rodzina                Największa       LEO    GTO    Startów       Cena
rakiet                                  (t)    (t)    komerc.       (mln USD)
—————————————————————————–
Rodzina Delta IV
(ULA/Boeing)
Delta IV seria Medium  Delta IV M+5.4   11,5   6,6    1             170
Delta IV Heavy         Delta IV H       23,0   13,1   4             225
—————————————————————————–
Rodzina Atlas V
(ULA/Lockheed Martin)
Atlas V seria 400      Atlas V 431      15,7   7,7    2             125
Atlas V seria 500      Atlas V 551      18,8   8,9    1             140
.                      Atlas V 552      20,1   ?      gotowa        ?
Atlas V seria HVL      Atlas V HVL      29,4   13,6   gotowa        ?
—————————————————————————–
Rodzina Falcon
(SpaceX)
Falcon                 Falcon 9         10,45  4,68   2 (testowe)   56
.                      Falcon Heavy     32,0   19,5   w budowie     95
—————————————————————————–

Rakieta Falcon 9 jeszcze nie odbyła startów komercyjnych, a jej cena podana w powyższej tabeli pochodzi z oferty firmy przestawionej na jej stronie internetowej. Nie sposób ocenić, czy oferowana cena nie jest dumpingowa, a firma nie chce przyciągnąć klientów korzystną ofertą. Ceny komercyjne rakiet ULA pochodzą z rocznych raportów FAA. Należy je traktować jako bardzo przybliżone, gdyż każdorazowa cena jest wynikiem negocjacji – ciężkie rakiety należy nadal traktować jako prototypowe, gdyż są one budowane nie seryjnie, ale na zamówienie.

Problem polega na tym, że rynek tak dużych rakiet nośnych, będących w stanie wynieść na LEO ładunki rzędu 30 t, nie jest chłonny. Najczęściej wynoszone na orbitę duże ładunki to komercyjne satelity telekomunikacyjne, które są na ogół umieszczane na orbicie geostacjonarnej. Do tego wystarczy udźwig 20 t na LEO.

Również loty załogowe – wymiana załóg ISS czy zaspokajanie potrzeb rodzącej się turystyki kosmicznej – nie wskazują zapotrzebowania na aż taki udźwig. Kapsuły CST-100 czy Dragon będą mogły być wynoszone istniejącymi rakietami, odpowiednio Atlas V serii 500 i Falcon 9.

Większy udźwig byłby potrzebny dopiero podczas realizacji większych przedsięwzięć na skalę wznowionych lotów księżycowych (nie mówiąc już o Marsie, ale na to i Falcon Heavy byłby za mały) czy budowy dużych stacji orbitalnych (mowa o skali największych planowanych modułów firmy Bigelow Aerospace). Powstaje zatem pytanie: kto będzie klientem tych największych rakiet? O ile najcięższa Delta 4 Heavy znajduje jeszcze nabywców dla swojego udźwigu rzędu niewiele ponad 20 t na LEO, to 30-tonowy Atlas V HVL na razie nie. Czy trzeba czekać, aż pojawi się zapotrzebowanie ze strony NASA, związane z jej bardziej ambitnymi programami badawczymi i eksploracyjnymi?

Nie pozostaje nam na razie nic innego, niż poczekać do 5 kwietnia, gdy Elon Musk ogłosi plany swojej firmy. Wówczas być może będziemy wiedzieć nieco więcej o tym, jak będzie wyglądać astronautyka w najbliższej przyszłości.

Strona SpaceX: http://www.spacex.com/
Strona ULA: http://www.ulalaunch.com/

Rakieta nośna Delta IV Heavy / Credits - ULA Rakieta nośna Atlas V 551 / Credits - ULA

Share.

Comments are closed.