Na żywo: próbne tankowanie zbiornika misji STS-133

0

W dniu dzisiejszym odbędzie się test zbiornika głównego wahadłowca, polegający na jego tankowaniu w celu oceny jego wytrzymałości strukturalnej. Napełnianie powinno rozpocząć się o godzinie 13:00 CET i teoretycznie ma potrwać około trzech godzin. Inżynierowie mają również nadzieję, że przeprowadzone tankowanie pozwoli na odkrycie przyczyn powstania pęknięć w elementach konstrukcyjnych zbiornika.

{jathumbnail off}Godzina 20:25 CET (17.12.2010)
Próbne napełnianie zbiornika w celu weryfikacji jego zachowania po zatankowaniu kriogenicznymi składnikami napędowymi zostało zakończone. Za około 10 minut rozpocznie się usuwanie tych materiałów ze zbiornika głównego. Po zabezpieczeniu promu kosmicznego i analizie stanu technicznego rozpoczną się prace przygotowujące cały system do przetransportowania z powrotem do budynku VAB.

Po zakończeniu testu końcówka służąca do odprowadzania gazowego tlenu ponownie ustawia się nad zbiornikiem głównym (NASA)

Po znalezieniu się w budynku zbiornik główny zostanie poddany dodatkowym testom, których nie udało się przeprowadzić bezpośrednio na wyrzutni startowej LC-39A. Przeniesienie całego systemu do VAB pozwoli między innymi na prześwietlenie tych fragmentów zbiornika, które obecnie pozostają niedostępne.

Start promu Discovery obecnie zaplanowany jest na początek lutego 2011 roku z zapasową datą na przełomie lutego i marca.

Godzina 20:20 CET (17.12.2010)
HOLD! Odliczanie zostało zakończone – prom pozostanie w tym stanie przez kolejne pięć minut. Po upłynięciu tego czasu dzisiejszy test zostanie zakończony i ekipa techniczna przejdzie do procedur zabezpieczenia wahadłowca oraz opróżniania jego zbiorników.

Godzina 20:11 CET (17.12.2010)
Odliczanie zostało wznowione. Kontrolę startową przejmuje komputer GLC, który kontrolować będzie ostatnią fazę dzisiejszej próby.

Godzina 19:01 CET (17.12.2010)
T-1 godzina. Do tej pory nie zauważono żadnych problemów z tankowaniem.

Godzina 18:54 CET (17.12.2010)
Zespół powrócił do kompleksu budynków w KSC.

Godzina 18:48 CET (17.12.2010)
Ośmioosobowy zespół FIT zakończył pracę na platformie startowej.

Godzina 18:00 CET (17.12.2010)
T minus dwie godziny.

Godzina 17:37 CET (17.12.2010)
Technicy z grupy FIT podczas dzisiejszego próbnego tankowania są wyposażeni dodatkowo w specjalny teleskop, który ma umożliwiać przeprowadzanie wnikliwych obserwacji pianki izolacyjnej.

Godzina 17:00 CET (17.12.2010)
Zegar odliczający ruszył ponownie. T-3 hours and counting. Do kolejnego wbudowanego w harmonogram stopu zegara dojdzie o godzinie 19:40 CET. Zegar zatrzyma się wtedy na T-20 minut.

Godzina 16:45 CET (17.12.2010)
Podczas dzisiejszego, wyjątkowego tankowania zespół techników FIT składa się z dodatkowego członka, co przekłada się na łączną ilość ośmiu osób. Do zadań osób należących do tej elitarnej grupy należy m.in. kontrola stanu ET, w poszukiwaniu jakichkolwiek oznak osłabienia wierzchniej warstwy zbiornika paliwa – pianki izolacyjnej czy obserwacji lodu, który tworzy się na zbiorniku. Podczas pracy technicy wykonują zdjęcia i prowadzą pomiary za pomocą skanerów rejestrujących obraz w podczerwieni.

Godzina 16:26 CET (17.12.2010)
Zbiornik ET jest już pełny i trwa proces stałego uzupełniania paliw kriogenicznych. Kilkanaście minut temu członkowie grupy techników Final Inspection Team dojechali na stanowisko startowe LC-39A, gdzie będą prowadzili obserwacje stanu zbiornika oraz osadzającego się na piance izolacyjnej lodu. Jak na razie test odbywa się pomyślnie, nie zarejestrowano żadnych wycieków z okolic złącza GUCP, które było przyczyną odwołania próby startu 5 listopada wahadłowca Discovery w misji STS-133.

Godzina 16:04 CET (17.12.2010)
Trwa symulacja odliczania do startu. Zegar zatrzymał się na T minus 3 godziny. Tankowanie zakończone zostało oficjalnie o godzinie 15:59 CET.

Godzina 15:42 CET (17.12.2010)
89 czujników zbiera dane dotyczące naprężeń z całego zbiornika zewnętrznego.

Godzina 15:38 CET (17.12.2010)
Zbiornik ET został napełniony ciekłym wodorem. Nie zaobserwowano żadnego wycieku wodoru.

Godzina 15:34 CET (17.12.2010)
Tankowanie trwa bez problemów. Złącze GUCP nie przecieka.

Godzina 15:10 CET (17.12.2010)
Nie zarejestrowano wycieków ze złącza GUCP, które odpowiedzialne było za odwołanie listopadowego startu. Procedura tankowania nadal przebiega poprawnie.

Godzina 14:50 CET (17.12.2010)
Za około 25 minut napełniania zbiornika ciekłego wodoru przejdzie w fazę kończącą jego wypełnianie kriogenicznym paliwem. Tzw. ‘topping’ rozpoczyna się w momencie, gdy wodór wypełni zbiornik w 98%.

Prom kosmiczny Discovery podczas przeprowadzania testu zbiornika głównego (NASA TV)
Prom kosmiczny Discovery podczas przeprowadzania testu zbiornika głównego (NASA TV)

Pół godziny później napełnianie wodorem zostanie zakończone i system przełączony zostanie na uzupełnianie jego ilości, spowodowane parowaniem tego ultrazimnego paliwa ze zbiornika. Dzięki temu zbiornik zawsze pozostaje napełniony w 100%.

Godzina 14:01 CET (17.12.2010)
Napełnienia zbiornika ciekłego wodoru przełączono w tryb ‘fast fill’. Za około dwie godziny proces napełniania zakończy się i przejdzie w tryb ‘replenish mode’, którego zadaniem jest uzupełnianie ubytków w składnikach napędowych, które parując opuszczają zbiornik główny. Niespełna pięć godzin później test zostanie zakończony i zbiornik główny zostanie opróżniony z ciekłego wodoru oraz ciekłego tlenu.

Godzina 13:50 CET (17.12.2010)
Napełnianie zbiornika ciekłego tlenu przełączono w tryb ‘fast-fill’. Procedura przebiega zgodnie z planem.

Godzina 13:41 CET (17.12.2010)
Rozpoczęto napełnienia wewnętrznego zbiornika ciekłego tlenu w trybie tzw ‘slow-fill’. Zbiornik główny wahadłowca składa się w istocie z dwóch zbiorników, przeznaczonych kolejno dla ciekłego wodoru oraz ciekłego tlenu, połączonych wzmocnieniem i pokrytych pianką izolacyjną. Właśnie elementy łączące zbiorniki uległy uszkodzeniu podczas napełniania w listopadzie.

Godzina 13:35 CET (17.12.2010)
Schładzanie infrastruktury przesyłowej ciekłego tlenu zostało niemal zakończone. Krok ten bezpośrednio poprzedza rozpoczęcie powolnego napełniania zbiornika tym kriogenicznym utleniaczem.

Godzina 13:10 CET (17.12.2010)
Rozpoczęto napełnianie zbiornika głównego ciekłym wodorem. Aby dokładnie zbadać jak struktura zbiornika reaguje na zmiany temperatury, jego powierzchnia jest badana przez zespół sensorów, które badają zmiany naprężeń konstrukcji.

Godzina 13:00 CET (17.12.2010)
Odliczanie zostało wznowione. Jednocześnie rozpoczęto procedurę schładzania przewodów służących do przesyłu kriogenicznych materiałów stanowiących składniki paliwa wahadłowca – ciekłego wodoru oraz ciekłego tlenu.

Godzina 12:45 CET (17.12.2010)
Wydano zgodę na przeprowadzenie testu. Jego przebieg będzie niemal identyczny z typowym odliczaniem przedstartowym, za wyjątkiem jego końca – w przypadku dzisiejszej próby odliczanie zostanie zakończone na T-31 sekund, kiedy komputery promu kosmicznego zwyczajowo przejmują kontrolę startu.

Prom kosmiczny Discovery oczekuje na próbę tankowania jego zbiornika głównego na wyrzutni LC-39A (NASA TV)
Prom kosmiczny Discovery oczekuje na próbę tankowania jego zbiornika głównego na wyrzutni LC-39A (NASA TV)

Tankowanie powinno zatem rozpocząć się w przeciągu kilkunastu minut.

Godzina 12:30 CET (17.12.2010)
Zespół odpowiedzialny za testy zbiera się by przedyskutować postępy prac oraz ocenić możliwość przeprowadzenia próby w dniu dzisiejszym, biorąc pod uwagę warunki pogodowe. Rozpoczęcie tankowania powinno jednak rozpocząć się bez przeszkód – synoptycy są pewni, że pogoda nie będzie przeszkodą dla przeprowadzenia testu.

Po zakończeniu próby prom kosmiczny Discovery zostanie przetransportowany z powrotem do budynku VAB w celu przeprowadzenia dokładniejszych badań jego zbiornika, w szczególności w miejscach niedostępnych na wyrzutni startowej. Z tego powodu start wahadłowca w misji STS-133 został przesunięty na początek lutego z rezerwową datą przypadającą na przełom lutego i marca.

Comments are closed.