VISTA odsłania bardziej Galaktykę Rzeźbiarza

0

Nowe spektakularne zdjęcie Galaktyki Rzeźbiarza (NGC 253) zostało wykonane przez teleskop VISTA z obserwatorium Paranal w Chile w ramach jednej z pierwszych głównych obserwacyjnych kampanii prowadzonych przez Europejskie Obserwatorium Południowe. Dzięki obserwacjom prowadzonym w podczerwieni, zdjęcia uzyskiwane z VISTA są mniej podatne na kurtyny pyłów, które skutecznie zasłaniają w świetle widzialnym miliony chłodniejszych gwiazd jak również pas gwiazd ciągnący się w poprzek centralnego regionu galaktyki. Dane dostarczone przez VISTA przynoszą duże ilości nowych informacji o historii oraz rozwoju tej galaktyki.

Galaktyka Rzeźbiarza (NGC 253) leży w konstelacji o tej samej nazwie i jest jednym z najjaśniejszych tego typu obiektów na niebie. Przy sprzyjających warunkach można ją dostrzec za pomocą dobrej lornetki. Odkryta została w 1783 roku przez Caroline Herschel z Anglii. NGC 253 jest spiralną galaktyką, która oddalona jest od nas o około 13 milionów lat świetlnych i stanowi najjaśniejszy składnik małej konstelacji galaktyk nazywanych Grupą Rzeźbiarza, która z kolei jest jedną z bliższych tego typu formacji leżących w sąsiedztwie Grupy Lokalnej, do której należy nasza Droga Mleczna. Część wyjątkowej jasności Galaktyki Rzeźbiarza wynika z tego, iż gwałtownie produkuje gwiazdy (jest tzw. starburst galaxy). Jest ona jednocześnie bardzo zapylona, co znacznie utrudnia obserwacje wielu części galaktyki. Obserwowana z Ziemi, ułożona jest prawie krawędzią dysku, ze stosunkowo łatwo dostrzegalnymi ramionami spiralnymi oraz jasnym jądrem w centrum.

Teleskop VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) – najnowszy dodatek dla obserwatorium ESO Paranal na Pustyni Atakama w Chile, jest największym tego typu instrumentem do przeglądu nieba na świecie. Po przekazaniu do ESO pod koniec 2009 roku teleskop był używany do przeprowadzania szczegółowych badań dwóch niewielkich obszarów nieba, przed podjęciem obecnie trwających przeglądów na większą skalę. Jednym z tych wcześniejszych “mini przeglądów” było dokładne przebadanie NGC 253 oraz jej środowiska.

W związku z pracą VISTA na długościach odpowiadających podczerwieni, możliwe jest obserwowanie poprzez dający się we znaki w świetle widzialnym pył, który zasłania większość szczegółów Galaktyki Rzeźbiarza. Możliwe jest dostrzeżenie dużo większej ilości chłodnych gwiazd, które w normalnych warunkach ciężko jest dostrzec. Obrazy z VISTA odsłaniają większość widoków ukrytych wcześniej za cienką zasłoną pyłowych chmur w centralnej części galaktyki oraz wyraźny pas niewidocznych nigdy wcześniej gwiazd, ciągnących się w poprzek NGC 253. Widoczne w całej okazałości są teraz także majestatyczne spiralne ramiona galaktyki.

Spektakularne możliwości obserwowania VISTA dzieli ze słynnym obserwatorium ESO Very Large Telescope (VLT), które zlokalizowane jest na sąsiednim szczycie wzniesienia, dając wyjątkowo wyraziste zdjęcia jak na obserwatoria naziemne.

Z tak potężnym instrumentem pod kontrolą astronomów istnieją oczekiwania mające na celu wyjaśnienie paru tajemnic związanych z Galaktyką Rzeźbiarza. W chwili obecnej trwają badania ogromnych ilości chłodnych czerwonych olbrzymów w halo otaczającym galaktykę czy pomiary zawartości niektórych karłowatych galaktyk satelickich NGC 253. Ponadto poszukuje się dotąd nie odnalezionych nowych obiektów, takich jak gromady kuliste czy ultrakompaktowe galaktyki karłowate. Dzięki unikalnym danym uzyskiwanym przez VISTA planuje się odtworzyć historię ewolucji i formowania się galaktyki.

Źródło: www.eso.org

Share.

Comments are closed.