Na żywo: start rakiety Atlas V / SDO

0

{jathumbnail off}Po wczorajszej nieudanej próbie wystrzelenia rakiety nośnej Atlas V z satelitą naukowym Solar Dynamics Observatory, spowodowanej niesprzyjającymi warunkami pogodowymi, zapadła decyzja o podjęciu próby startu w dniu dzisiejszym. Okno startowe otwiera się o godzinie 16:23 CET i trwa godzinę. Warunki pogodowe nad wyrzutnią uległy pewnej poprawie i obecnie szanse na start wynoszą 60%. Lot rakiety będzie można śledzić na żywo dzięki NASA TV oraz ULA.

Godzina 18:20 CET (11.02.2010)
SDO ustawił się prawidłowo i rozłożył swoje baterie słoneczne! Na tym kończymy relację na żywo i zapraszamy do oglądania piątego dnia wyprawy wahadłowca kosmicznego Endeavour już za kilka godzin.

Godzina 18:12 CET (11.02.2010)
Separacja! Solar Dynamics Observatory rozpoczyna swobodny lot na orbicie w misji, która poszerzy naszą wiedzę na temat procesów zachodzących na Słońcu! Wkrótce powinien rozłożyć swoje zestawy ogniw fotowoltaicznych, które zapewnią sondzie zasilanie podczas trwania misji.

Godzina 18:11 CET (11.02.2010)
Centaur manewruje do pozycji umożliwiającej odłączenie satelity.

Godzina 18:09 CET (11.02.2010)
MECO-2! Silnik Centaura został wyłączony. Separacja za około 3 minuty.

Godzina 18:06 CET (11.02.2010)
MES-2! Pełny ciąg! Silnik został uruchomiony! Burn potrwa około 3 minuty i 14 sekund.


Silnik Centaura ponownie został uruchomiony, credits: NASA TV

Godzina 18:02 CET (11.02.2010)
Rakieta obraca się do pozycji umożliwiającej wejście na prawidłową trajektorię.

Godzina 18:00 CET (11.02.2010)
5 minut do odpalenia RL-10A. Wszystkie parametry Centaura są w normie.

Godzina 17:55 CET (11.02.2010)
Do uruchomienia silnika zostało 10 minut.

Godzina 17:46 CET (11.02.2010)
NASA TV wznawia transmisję dotyczącą Solar Dynamics Observatory. Centaur obecnie znajduje się nad północnym wybrzeżem Australii.

Symulacja w czasie rzeczywistym - Centaur nad Australią, credits: NASA TV
Symulacja w czasie rzeczywistym – Centaur nad Australią, credits: NASA TV

Godzina 17:43 CET (11.02.2010)
Do ponownego uruchomienia napędu Centaura pozostały 22 minuty. Silnik zostanie odpalony nad zachodnią częścią Oceanu Spokojnego.

Godzina 17:23 CET (11.02.2010)
T+60 minut. Wszystkie systemy Centaura i SDO funkcjonują prawidłowo. Do MES-2 zostały 42 minuty.

Godzina 17:15 CET (11.02.2010)
NASA TV wznawi transmisję misji SDO o godzinie 17:45. MES-2 czyli uruchomienie silnika RL-10A powinno nastąpić około godziny 18:06 CET. Burn potrwa 3 minuty i 14 sekund.

Godzina 16:53 CET (11.02.2010)
NASA TV odtwarza imponujące zdjęcia z różnych kamer śledzących start.

Godzina 16:39 CET (11.02.2010)
MECO-1. Silnik został wyłączony. Ponowny zapłon za około 87 minut.

Godzina 16:38 CET (11.02.2010)
Minuta do wyłączenia silnika stopnia Centaur.

Godzina 16:35 CET (11.02.2010)
Centaur nadal pracuje prawidłowo i zbliża się do uzyskania tymczasowej orbity parkingowej.

Godzina 16:30 CET (11.02.2010)
Silnik RL-10A zamontowany na Centaurze działa prawidłowo. Drugi stopień wraz z satelitą SDO znajduje się już na wysokości 240 km.

Godzina 16:28 CET (11.02.2010)
Pierwszy stopień został odłączony. Uruchomiono silnik drugiego stopnia (Centaur) i odrzucono osłonę ładunku.

Godzina 16:28 CET (11.02.2010)
BECO! Silnik RD-180 został wyłączony. Trwa rozdzielanie stopni.

Godzina 16:27 CET (11.02.2010)
System RCS (roll control system) został uruchomiony.

Godzina 16:25 CET (11.02.2010)
MaxQ!

Godzina 16:25 CET (11.02.2010)
Mach 1! Rakieta porusza się z prędkością ponaddźwiękową!

Godzina 16:23 CET (11.02.2010)
LIFTOFF! Rakieta opuszcza wyrzutnię startową LC-41!

{youtube}PkxMAwocVqA{/youtube}
Start rakiety Atlas V / SDO, credits: NASA TV, Youtube (luckysnightmare)

Godzina 16:23 CET (11.02.2010)
Zapłon silnika RD-180!

Godzina 16:22 CET (11.02.2010)
Zbiorniki rakiety gotowe do lotu.

Godzina 16:21 CET (11.02.2010)
Atlas V i Centaur na zasilaniu wewnętrznym.

Godzina 16:19 CET (11.02.2010)
Odliczanie wznowione! Cztery minuty do startu!

Godzina 16:18 CET (11.02.2010)
Atlas V przeszedł na zasilanie wewnętrzne.

Godzina 16:17 CET (11.02.2010)
Final poll. Wszystkie zespoły są na GO! Odliczanie zostanie wznowione za 2 minuty.

Godzina 16:14 CET (11.02.2010)
Solar Dynamics Observatory został przełączony na zasilanie wewnętrzne.

Atlas 5 gotowy do startu, credits: NASA TV
Atlas 5 gotowy do startu, credits: NASA TV

Godzina 16:14 CET (11.02.2010)
Solar Dynamics Observatory został przełączony na zasilanie wewnętrzne.

Godzina 16:12 CET (11.02.2010)
Zakończono ‘poll’ przedstartowy, dotyczący gotowości na wznowienie odliczania. Zespoły są gotowe do lotu.

Godzina 16:10 CET (11.02.2010)
Hold! Rozpoczęła się 10-minutowa przerwa w odliczaniu.

Godzina 16:06 CET (11.02.2010)
Warunki pogodowe umożliwiają start, choć wiatr wieje na granicy tolerancji.

Warunki pogodowe nad wyrzutnią umożliwiają start, credits: NASA TV
Warunki pogodowe nad wyrzutnią umożliwiają start, credits: NASA TV

Godzina 16:01 CET (11.02.2010)
Za około 2 minuty rozpocznie się briefing przedstartowy dotyczący warunków pogodowych.

Godzina 16:01 CET (11.02.2010)
Za około 2 minuty rozpocznie się briefing przedstartowy dotyczący warunków pogodowych.

Godzina 15:53 CET (11.02.2010)
Do planowanego startu pozostało 30 minut. Powoli zbliżamy się do zaplanowanego wstrzymania odliczania na T-4 minuty – przerwa ma planowo potrwać 10 minut, jednakże w razie wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych wznowienie odliczania zostanie przesunięte w czasie.

Godzina 15:44 CET (11.02.2010)
Test systemów komunikacyjnych pomiędzy stacjami naziemnymi a rakietą Atlas został zakończony z powodzeniem. System ten jest niezbędny do odbioru telemetrii oraz jako element bezpieczeństwa – w razie wystąpienia katastrofalnego problemu i wymknięciu się rakiety spod kontroli, łączność ta zostanie wykorzystania do przesłania polecenia detonującego ładunki pirotechniczne, które zniszczą rakietę.

Godzina 15:41 CET (11.02.2010)
Wiatr na wyrzutni wzmógł się i obecnie wieje z prędkością około 9,7 m/s, czyli blisko limitu wyznaczonego na około 10 m/s.

Godzina 15:37 CET (11.02.2010)
Zbiornik ciekłego tlenu pierwszego stopnia przełączony w tryb uzupełniania jego zapasów. Oznacza to, że obecnie wszystkie zbiorniki zawierają odpowiednią ilość materiału pędnego i są gotowe do lotu.

Godzina 15:32 CET (11.02.2010)
Napełnianie zbiornika Centaura ciekłym wodorem zostało przełączone w tryb uzupełniania jego zapasów.

Widok na  wyrzutnię LC-41, credits: NASA TV
Widok na wyrzutnię LC-41, credits: NASA TV

Godzina 15:30 CET (11.02.2010)
Centaur został napełniony LH2 w 90%. Kończy się napełnianie pierwszego stopnia ciekłym tlenem.

Godzina 15:23 CET (11.02.2010)
Do planowanego startu pozostała jedna godzina.

Godzina 15:21 CET (11.02.2010)
Centaur został napełniony ciekłym wodorem w 40%.

Godzina 15:12 CET (11.02.2010)
Schładzanie infrastruktury przenoszącej ciekły wodór zostało zakończone i wydano pozwolenie na jego transfer do zbiornika stopnia napędowego Centaur.

Godzina 15:09 CET (11.02.2010)
Pierwszy stopień jest już wypełniony niemal w połowie cieklym tlenem.

Godzina 15:06 CET (11.02.2010)
Rozpoczęto schładzanie silnika RL-10A stopnia napędowego Centaur.

Godzina 14:56 CET (11.02.2010)
Zbiornik ciekłego tlenu Centaura jest napełniony w stopniu umożliwiającym wystrzelenie rakiety. W międzyczasie pierwszy stopień został napełniony w 15%. Aktualnie wiatry wiejące nad wyrzutnią mieszczą się w limitach startowych, choć istnieje obawa, że warunki mogą się pogorszyć przed planowanym czasem startu.

Godzina 14:53 CET (11.02.2010)
Napełnianie pierwszego stopnia ciekłym tlenem przełączono z trybu ‘slow-fill’ na tryb ‘fast-fill’. Centaur został napełniony już w 95% i lada moment jego linia zostanie przełączona w tryb uzupełniania zapasów LOX.

Godzina 14:51 CET (11.02.2010)
Centaur został napełniony tlenem w 90%.

Godzina 14:48 CET (11.02.2010)
Trwa schładzanie linii przenoszącej ciekły wodór do drugiego stopnia rakiety.

Godzina 14:43 CET (11.02.2010)
Zakończono schładzanie pierwszego stopnia rakiety Atlas V i wydano pozwolenie na rozpoczęcie jego napełniania ciekłym tlenem. RP-1 (nafta) stanowiąca paliwo dla tego stopnia została załadowana już wcześniej. W międzyczasie napełnienie Centaura tym ciekłym gazem zostało wykonanie w 70%.

Godzina 14:41 CET (11.02.2010)
Zbiornik LOX Centaura został już napełniony w 50%. Zbiornik mieści około 15,7 m3 tego płynnego gazu.

Napełnianie zbiornika ciekłego tlenu Centaura, credits: NASA TV
Napełnianie zbiornika ciekłego tlenu Centaura, credits: NASA TV

Godzina 14:26 CET (11.02.2010)
Napełnianie zbiorników ciekłego tlenu w drugim stopniu rakiety Atlas V zostało rozpoczęte.

Godzina 14:20 CET (11.02.2010)
Punkt przechowywania ciekłego tlenu został przygotowany do pracy. Trwa schładzanie linii dostarczających go do górnego stopnia rakiety, którym jest Centaur, napędzany pojedynczym silnikiem RL-10A wykorzystującym zarówny wspomniany LOX jak i ciekły wodór (LH2).

Godzina 14:13 CET (11.02.2010)
Odliczanie zostało wznowione. Przed samym startem zaplanowany jest jeszcze jeden hold na T-4 minuty, który może zostać wydłużony, jeśli warunki nad wyrzutnią będą niesprzyjające. Ewentualne przesunięcia będą wynosić 10 minut, aż do zakończenia okna startowego.

Godzina 14:12 CET (11.02.2010)
Wydano pozwolenie na rozpoczęcie procedury napełniania zbiorników ciekłym tlenem (LOX). Operacja rozpocznie się od schłodzenia rakiety (chilldown), aby zminimalizować szok termiczny spowodowany różnicą temperatur pomiędzy superzimnym paliwem, a elementami pojazdu.

Godzina 14:11 CET (11.02.2010)
Trwa ‘poll’.

Godzina 14:06 CET (11.02.2010)
Za dwie minuty rozpocznie się deklarowanie przez zespoły ‘GO/NO-GO’ dla rozpoczęcia operacji załadunku paliwa kriogenicznego.

Godzina 14:00 CET (11.02.2010)
Za około 15 minut odliczanie zostanie wznowione.

Zbliżenie na osłonę ładunku rakiety Atlas V, credits: NASA TV
Zbliżenie na osłonę ładunku rakiety Atlas V, credits: NASA TV

Godzina 13:44 CET (11.02.2010)
Hold! Zegar został zatrzymany na T-2 godziny przed startem. Jest to standardowa procedura wbudowana w odliczanie, dająca obsłudze czas niezbędny na rozwiązanie ewentualnych problemów, choć obecnie nie ma takowe nie występują. Przerwa w odliczaniu potrwa 30 minut.

Rejon wyrzutni jest już pusty – wszyscy pracownicy znaleźli się poza strefą zagrożenia, wokół kompleksu LC-41.

Godzina 13:29 CET (11.02.2010)
‘Clear the complex!’

Wydano polecenie opuszczenia rejonu zagrożenia wokół wyrzutni.

Atlas V z satelitą SDO oczekuje na wyrzutni LC-41, credits: NASA TV
Atlas V z satelitą SDO oczekuje na wyrzutni LC-41, credits: NASA TV

Godzina 13:28 CET (11.02.2010)
Odliczanie przebiega bez problemów, trwa briefing dotyczący przewidywanej pogo dy na dziś i jutro.

Na dziś przewiduje się niewielkie zachmurzenie, widoczność wynosi około 11 kilometrów. Wiatr wieje z północnego zachodu z prędkością 8 m/s w porywach do 10 m/s. Temperatura powietrza wynosi 7 stopni Celsjusza przy wilgotności równej 60%.

Na jutro przewiduje się pogorszenie warunków pogodowych – ze znacznym zachmurzeniem i opadami deszczu włącznie. Widoczność pozostanie niezmieniona, wiatr zmieni kierunek na północny i nieco osłabnie. Temperatura wyniesie około 10 stopni Celsjusza. Wzrośnie też zagrożenie związane z wyładowaniami atmosferycznymi w odległości mniejszej niż 7,5 km od wyrzutni.

Godzina 13:10 CET (11.02.2010)

Sprawdzono układy zasilania rakiety oraz systemy kriogeniczne pierwszego i drugiego stopnia. W tej chwili ustawiane są blokady na drodze prowadzącej do wyrzutni, zamykające strefę zagrożenia.

Godzina 12:45 CET (11.02.2010)
Prognoza pogody na piątek – w razie odwołania lotu – przewiduje opady deszczu i silne zachmurzenie co oznacza zmniejszenie szans na start do 40%.

Transmisję ze startu będzie można obejrzeć między innymi na stronie ULA oraz NASA TV.

Więcej na temat satelity SDO i jego misji można znaleźć tutaj, komentarz na żywo będzie prowadzony tutaj.

Share.

Comments are closed.