Pięć lat od STS-135

2

Mija właśnie pięć lat od startu ostatniej misji promu kosmicznego – STS-135.  

Od czasu katastrofy promu Columbia w 2003 roku było wiadome, że era wahadłowców dobiega końca. Promy kosmiczne okazały się być zbyt drogie, zbyt skomplikowane i zbyt niebezpieczne, by regularnie można było nimi podróżować na orbitę. Na koniec programu wahadłowców (STS – Space Transportation System) wyznaczono 2010 rok – gdy budowa Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) zostanie zakończona.

Ostatecznie, po dodaniu kilku misji (w tym STS-125 do kosmicznego teleskopu Hubble), kres lotów wahadłowców nastąpił w połowie 2011 roku. Na ostatnią, również dodatkową, misję wybrano prom Atlantis do lotu o oznaczeniu STS-135. Celem tego lotu było dostarczenie na ISS zapasów, części zamiennych, sprzętu i eksperymentów, tak aby przygotować Stację na czasy bez lotów zaopatrzeniowych wykonywanych przez wahadłowce. W ładowni promu zainstalowano moduł logistyczny MPLM Raffaello. Dla tego modułu była to czwarta i ostatnia wyprawa na orbitę.

Ósmego lipca 2011 roku, po raz ostatni wystartował prom kosmiczny z platformy LC-39A na Florydzie. Start nastąpił o godzinie 17:29 CEST, choć w ostatniej chwili element infrastruktury naziemnej mógł doprowadzić do odwołania startu.

Start misji STS-135 / Credits – NASA TV

Astronauci opuszczają budynek Operations and Checkout Building, w którym są przygotowywani (np. ubierani w charakterystyczne pomarańczowe ciśnieniowe skafandry ACES), i wsiadają do czekającego Astrovana, mającego przewieźć ich na stanowisko startowe / Credits: NASA/Kim Shiflett

Astronauci opuszczają budynek Operations and Checkout Building, w którym są przygotowywani (np. ubierani w charakterystyczne pomarańczowe ciśnieniowe skafandry ACES), i wsiadają do czekającego Astrovana, mającego przewieźć ich na stanowisko startowe / Credits: NASA/Kim Shiflett

Na pokładzie promu Atlantis znalazła się zredukowana do czterech osób załoga, złożona z samych weteranów misji kosmicznych:

  • Christopher Ferguson, dowódca misji,
  • Douglas Hurley, pilot,
  • Sandra Magnus, specjalistka misji,
  • Rex Walheim, specjalista misji.

Dziesiątego lipca, podczas trzeciego dnia misji, prom Atlantis dotarł do ISS. Przed cumowaniem po raz ostatni wahadłowiec wykonał manewr RPM.

Manewr RPM promu Atlantis do misji STS-135 / Credits – NASA TV

Dzień później moduł MPLM Raffaello został wyprowadzony z ładowni i przyłączony do Stacji. Rozpoczęły się intensywne prace, głównie polegające na transferze ładunku z i do promu (oraz MPLM Raffaello). Piątego dnia nastąpił spacer kosmiczny EVA, wykonany przez dwóch załogantów Stacji – Mike’a Fossuma oraz Rona Garana.

Instalacja MPLM / Credits – Ronsmytheiii

Model promu kosmicznego, wraz z autografami, który pozostal na ISS / Credits - NASA

Model promu kosmicznego, wraz z autografami, który pozostał na ISS / Credits – NASA

W trakcie pobytu promu na orbicie NASA zadecydowała o przedłużeniu misji STS-135 o jeden dzień. Koniec prac przy transferze ładunku, pożegnanie załóg oraz zamknięcie włazów pomiędzy ISS a Atlantisem nastąpił osiemnastego lipca, podczas jedenastego dnia lotu. Na ISS pozostał model promu kosmicznego oraz mała flaga USA – ta flaga po raz pierwszy znalazła się na orbicie podczas misji STS-1. Dzień później po raz ostatni prom opuścił i okrążył ISS.

Misja STS-135 zakończyła się lądowaniem promu Atlantis w dniu 21 lipca. Lądowanie nastąpiło na Shuttle Landing Facility na Florydzie. Koła wahadłowca zatrzymały się o godzinie 11:57 i 54 sekundy czasu CEST.

Lądowanie promu Atlantis – koniec ostatniej misji wahadłowców / Credits – NASA

Była to 33 wyprawa promu Atlantis na orbitę. Wahadłowiec okrążył Ziemię prawie 4850 razy, pokonując dystans odpowiadający odległości o ponad 520 razy większej niż odległość pomiędzy naszą planetą a Księżycem.

Już w trakcie misji STS-135 trwały prace nad wycofaniem ze służby pozostałych dwóch wahadłowców. Ostatecznie wszystkie promy, w tym modele testowe, trafiły do różnych muzeów w USA. Atlantis został na Florydzie, w Kennedy Space Center, w części ogólnodostępnej dla zwiedzających.

Pięć lat po zakończeniu programu STS zbliżamy się do momentu wprowadzenia nowych systemów załogowych do służby. Dwie komercyjne kapsuły – Dragon 2 i CST-100 Starliner – od 2017 roku powinny rozpocząć załogowe loty na orbitę, do ISS. Kilka lat później rozpoczną się załogowe loty kapsuły MPCV Orion, której głównym zadaniem będą podróże poza bezpośrednie otoczenie Ziemi.

Misja STS-135 była komentowana w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.

(NASA, PFA)

Przekaż dalej

2 komentarze