LOFAR/POLFAR, czyli polskie okno do wszechświata

0
Elita polskich radioastronomów zebrała się w Kortowie na spotkaniu (11.06.) konsorcjum Polfar inicjującym budowę polskich stacji radioastronomicznych.

Polfar to polskie konsorcjum naukowe powstałe w 2007 r. Tworzy je Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Centrum Badań Kosmicznych PAN, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet w Zielonej Górze, Centrum Astronomiczne im Mikołaja Kopernika PAN, Uniwersytet w Szczecinie, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, a także Instytut Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk i Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe. W 2013 r. MNiSW przyznało konsorcjum ok. 26 mln zł na utworzenie 3 stacji radioastronomicznych, które będą częścią europejskiego systemu LOFAR. Jest to jeden z największych grantów naukowo-badawczych MNiSW przeznaczonych ostatnio na dużą infrastrukturę badawczą.

Docelowa sieć anten systemu LOFAR w Europie / Credits: Astron

Docelowa sieć anten systemu LOFAR w Europie / Credits: Astron

LOFAR to wieloantenowy radioteleskop wykorzystujący zjawisko interferencji fal radiowych. Został uroczyście uruchomiony w 2010 z udziałem królowej Holandii Beatrix. Składa się z 25 000 anten podzielonych na 36 skupisk (stacji) położonych w różnych miejscach Europy. Centralne skupisko anten znajduje się jest w Holandii. Wszystkie stacje łączy superszybka sieć komputerową. Gromadzeniem i przetwarzaniem danych zajmuje się superkomputer na uniwersytecie w Groningen w Holandii. Anteny LOFAR-u badają wszechświat za pomocą słabo zbadanych, bardzo niskich częstotliwości. Pozwoli to na badania dotychczas niemożliwe w ziemskich laboratoriach. LOFAR bada bardzo dalekie zakątki wszechświata, m.in. obiekty, które powstały tuż po Wielkim Wybuchu. Wyniki jego badań są jednak pomocne nie tylko w kosmologii, ale także w innych naukach – badaniach nad czasem, fizyce solarnej, badaniach promieniowania kosmicznego, jonosfery, błyskawic, a nawet w rolnictwie.

Jedna z trzech polskich stacji radioastronomicznych będzie się znajdować w Bałdach i będzie należeć do Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Więcej na stronach Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Share.

Comments are closed.