Kepler-10c – mega-Ziemia?

1

Odkryta w 2011 roku masywna egzoplaneta Kepler-10c okazała się być skalista. To nie jest „super-Ziemia”, w tym przypadku mowa o „mega-Ziemi”.

Teleskop kosmiczny Kepler przyniósł już prawie tysiąc potwierdzonych egzoplanet i kilka razy więcej kandydatów czekających na potwierdzenie. Wśród odkrytych planet pozasłonecznych są takie, które pasują do naszego wyobrażenia obiektu planetarnego: odpowiedniki Jowiszów czy Saturnów oraz małe skaliste globy. Jest także sporo „osobliwości”, takich jak „gorące Jowisze”, krążące bardzo blisko swych gwiazd macierzystych albo bardzo lekkie, ale wciąż gazowe egzoplanety. Ciekawym typem egzoplanet są „super-Ziemie”: stosunkowo małe obiekty, jednak masywniejsze od naszej planety a lżejsze od Neptuna. To tam przebiega granica pomiędzy globami skalistymi a gazowymi, choć do dziś nie jest to precyzyjnie wyznaczone. Aktualnie astronomowie uważają, że obiekty lżejsze od 1,7 x masa Ziemi powinny być skaliste a te masywniejsze od 3,9 x Ziemia powinny być już małymi gazowymi gigantami.

Do listy tych planetarnych osobliwości można teraz zaliczyć Keplera-10c. Ten odkryty w 2011 roku obiekt wydawał się być typowym małym gazowym gigantem, nieco mniejszym od Neptuna z naszego Układu Słonecznego. Najnowsza analiza wykazała jednak co innego – planeta jest skalista.

Trzy lata temu znaliśmy jedynie średnicę Keplera-10c: około 29 tysięcy kilometrów, czyli 2,3 raza więcej od Ziemi.  Niedawno, dzięki pracy astronomów z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, udało się wyznaczyć masę tej egzoplanety. Wynik zadziwił astronomów: 17,2x masywniejsza od Ziemi  (plus minus 1,9 masy Ziemi). Oznacza to dużą gęstość tej planety pozasłonecznej – wyliczona na 7,1 g/cm3 (plus minus 1,0 g/cm3). Jest to wartość wyższa od ziemskiej gęstości, która wynosi 5,5 g/cm3.

Tak wysoka gęstość Keplera-10c oznacza, że ta egzoplaneta ma skalistą powierzchnię, a nad nią prawdopodobnie znajduje się atmosfera. Warunki na tej egzoplanecie są prawdopodobnie niesprzyjające życiu, gdyż bez uwzględnienia efektu cieplarnianego, temperatura na powierzchni Keplera-10c powinna przekraczać 200 stopni Celsjusza.

Co ciekawe, układ Kepler-10 jest bardzo stary – jego wiek szacuje się na około 11 miliardów lat. Oznacza to, że tak masywna skalista egzoplaneta, jaką jest Kepler-10c, była w stanie się uformować zaledwie 3 miliardy lat od Wielkiego Wybuchu.

Keplera-10c można nazwać „mega-Ziemią”, gdyż nie mieści się w ramach klasy „super-Ziemia” i jednocześnie wykazuje, że jeszcze wiele zagadek czeka przed astronomami w kwestii planet pozasłonecznych.

Share.

1 komentarz