15 rocznica powstania stacji ISS

0

W ubiegły wtorek miała miejsce piętnasta rocznica wyniesienia na orbitę modułu Zarja – pierwszego komponentu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), zbudowanej w ramach największej jak do tej pory współpracy narodów w przestrzeni kosmicznej.

20 listopada w 1998 roku rosyjska agencja kosmiczna, Roskosmos, przeprowadziła start rakiety Proton, która wyniosła pierwszy moduł stacji ISS o nazwie Zarja lub FGB (Functional Cargo Block). Komponent ten odpowiadał we wczesnej fazie budowy ISS za zdolności związane z orientacją w przestrzeni, komunikacją oraz dostarczaniem energii elektrycznej.

2 tygodnie później, 4 grudnia w 1998 roku, Amerykanie wynieśli na orbitę drugi moduł dla stacji ISS. W ramach misji STS-88 przy wykorzystaniu promu kosmicznego Endeavour w przestrzeni kosmicznej znalazł się pierwszy amerykański komponent ISS – moduł Unity (Node-1). Po połączeniu z modułem Zarja te dwa elementy, zbudowane po przeciwnych stronach globu, dały początek prawdziwie „międzynarodowej” stacji kosmicznej.

Od tamtego czasu stacja kosmiczna pomału zyskiwała kolejne moduły, pochodzące z różnych części świata. Obecnie stacja ISS, będąca cztery razy większym obiektem niż stacja Mir czy pięciokrotnie większa od stacji Skylab, stanowi przykład współpracy agencji NASA, Roskosmos, ESA, JAXA oraz CSA, za którymi stoi 15 państw.

Pierwsza załoga, tworząca tzw. Ekspedycję 1 (drugie zdjęcie w galerii tego artykułu), została wyprawiona na stację ISS w ostatni dzień października 2000 roku. Trójka astronautów – Amerykanin Bill Shepherd oraz Rosjanie Siergiej Krikalow i Jurij Gidzenko – dostarczeni zostali na orbitę za pomocą rosyjskiego statku załogowego Sojuz. Od 2 listopada 2000 roku – dnia, w którym przycumowali do stacji ISS – liczony jest czas permanentnej obecności ludzi na niskiej orbicie okołoziemskiej.

W ramach budowy oraz utrzymania stacji ISS przeprowadzono do tej pory 174 spacery kosmiczne o łącznej długości prawie 1100 godzin, co stanowi odpowiednik 46 dni. Stacja ISS posiada masę około 450 ton oraz wymiary boiska piłkarskiego. Jest drugim najjaśniejszym obiektem (po Księżycu) na nocnym niebie.

Przez lata na stacji ISS przeprowadzono ogromną ilość badań, które przyczyniły się do rozwoju wielu dziedzin nauki, takich jak medycyna czy obserwacje Ziemi, a także edukacji. Rezultaty badań, które prowadzone były dla naukowców z ponad 69 państw, przedstawione zostały szerzej w wydanym przez NASA podsumowaniu o nazwie „Benefits for Humanity”. Wyróżnić można m.in. wykorzystanie rozwiniętej technologii neurochirurgii w Kanadzie, systemów oczyszczania wody w Meksyku, monitorowaniu płodów rolnych w USA czy zdalnych konsultacji medycznych w Brazylii.

Z uwagi na niezakłóconą jak na razie prezencję ludzi na ISS, przez najbliższe lata spodziewany jest dalszy rozwój technologii związanych w życiem w przestrzeni kosmicznej. Stacja ISS jest doskonałą platformą technologiczną, która umożliwia nam doświadczanie problemów technicznych w sposób bezpieczny, dzięki czemu pozyskujemy umiejętności oraz wiedzę w budowie bardziej niezawodnych systemów. Obecność ISS jest także niezastąpiona w badaniu zdrowia ludzkiego, które w przestrzeni kosmicznej wystawione jest na odnoszenie dużych szkód. Zebrane doświadczenie z pewnością pozwoli lepiej przygotować się na czas opuszczenia bliskiego otoczenia Ziemi, kiedy wyruszymy w kierunku asteroid i Marsa…

(NASA, ESA, Roskosmos)

{module[346]}

Share.

Comments are closed.