HD 189733b – inna „błękitna kropka”

0

Dzięki kosmicznemu teleskopowi Hubble udało się zidentyfikować kolor egzoplanety HD 189733b. Okazuje się, że jest ona niebieska, niczym nasza Ziemia. Oprócz tego HD 189733b jest zupełnie innym obiektem w porównaniu do naszej planety.

Ludzkość zna już ponad dziewięćset planet pozasłonecznych. O większości z nich wiadomo bardzo mało – znana najczęściej jest ich masa minimalna, odległość od gwiazdy macierzystej i czas obiegu. Na podstawie tego zbioru informacji można zwykle wysnuć wnioski na temat warunków panujących na tych egzoplanetach, choć mogą one być obarczone sporym błędem.

Czasem udaje się wykryć kilka dodatkowych cech planety pozasłonecznej. Przykładowo, u kilku z „gorących Jowiszów”, krążących bardzo blisko swych gwiazd, wykryto ogon atmosferyczny, podobny do warkocza komety. Ten ogon jest wynikiem bardzo intensywnego oddziaływania gwiazdy macierzystej z egzoplanetą.

W ostatnim czasie, dzięki kosmicznemu teleskopowi Hubble (HST), udało się poczynić kolejny krok ku poznaniu planet pozasłonecznych. Teleskop HST dokonał obserwacji egzoplanety HD 189733b, jednego z najlepiej poznanych „gorących Jowiszów”.  Dzięki najnowszym obserwacjom udało się ustalić, że HD 189733b ma kolor błękitny.

Obserwacje HST zostały dokonane w następujący sposób – spektrometr teleskopu dokonał pomiaru zmiany koloru podczas tranzytu tej egzoplanety na tle swej gwiazdy macierzystej. Zauważono wówczas spadek jasności na falach odpowiadających odcieniom koloru niebieskiego. Tego samego zjawiska nie zauważono na pasmach koloru zielonego czy czerwonego. Stąd też wysnuto wniosek, że dla ludzkiego oka HD 189733b miałaby kolor niebieski.

W porównaniu z Ziemią, HD 189733b musi być prawdziwie piekielną egzoplanetą. Temperatura w atmosferze tej planety pozasłonecznej może sięgać tysiąca stopni Celsjusza po stronie dziennej. W atmosferze HD 189733b prawdopodobnie znajdują się duże ilości krzemianów, być może tworzące chmury. Jest możliwe, że te krzemiany doświadczają zjawiska kondensacji i opadają w formie „szklanego deszczu” w głąb atmosfery, jednocześnie współtworząc niebieski kolor tej egzoplanety.

W porównaniu z planetami naszego Układu Słonecznego, HD 189733b zdaje się być bardzo niebieska, bez składowych zieleni czy czerwieni. Druga grafika w galerii tego artykułu prezentuje zależność „niebieskości do zieloności”. Spośród znanych nam planet Mars charakteryzuje się brakiem „niebieskości” i „zieloności”, przez co prezentuje rdzawy kolor – natomiast gazowe giganty (w szczególności Jowisz i Saturn) mają spektrum złożone z różnych kolorów zakresu widzialnego. Ich wygląd jest zupełnie odmienny od tego, który dzięki HST został zaobserwowany na  HD 189733b.

HD 189733b krąży w bardzo niebezpiecznym układzie planetarnym. We wrześniu gwiazda macierzysta tego układu dokonała bardzo energetycznego rozbłysku, którego w skali słonecznej można by nazwać „X trzy miliony”. Oddziaływanie tej gwiazdy na HD 189733b musi być naprawdę ekstremalne. 

(NASA)

{module [346]}

Niebieskość do zieloności na przykładzie planet naszego Układu Słonecznego i HD 189733b / Credits - NASA, ESA, and A. Feild (STScI)

Share.

Comments are closed.