Start i przyspieszone cumowanie do ISS statku Sojuz TMA-08M

0

Wczoraj, 28 marca, o godzinie 21:43 CET z kazachskiego kosmodromu Bajkonur wyniesiony został kolejny rosyjski statek Sojuz z trójką osób na pokładzie. W odróżnieniu jednak od wcześniejszych lotów, ten zakończył się już po kilku godzinach przyłączeniem do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Start z wyrzutni nastąpił zgodnie z planem o godzinie 02:43 czasu lokalnego (21:43 CET). Po niecałych 9 minutach rakieta Sojuz-FG dostarczyła statek Sojuz TMA-08M na zaplanowaną, wstępną orbitę. W następnej chwili doszło do bezproblemowego rozłożenia paneli fotoogniw słonecznych oraz anten systemów komunikacyjnych.

Na pokładzie rosyjskiego statku załogowego znalazła się załoga o kryptonimie radiowym Karat. W jej skład wchodzili Rosjanie Paweł Winogradow (dowódca statku, 3 lot) i Aleksandr Misurkin (inżynier pokładowy nr 1, 1 lot) oraz Amerykanin Christopher Cassidy (inżynier pokładowy nr 2, 2 lot).

Po pierwszym w historii tak szybkim osiągnięciu stacji ISS, które zabrało około 5 godzin i 45 minut, rosyjski statek przycumował do modułu Poisk (MRM-2) w momencie przelotu kompleksu 402 km nad południowym Oceanem Spokojnym. Załogę Sojuza TMA-08M na stacji ISS przywitali członkowie Ekspedycji 35 – dowódca Chris Hadfield (astronauta kanadyjskiej agencji kosmicznej), fizyk Thomas Marshburn (NASA) oraz Roman Romanienko (Roskosmos).

{youtube}PmTtyQ6HAkM{/youtube}
Nagranie startu rakiety Sojuz-FG ze statkiem Sojuz TMA-08M / Credits: iss2012, youtube.com, NASA TV

Dotychczasowe loty statków załogowych Sojuz od momentu startu z Ziemi do przyłączenia do stacji ISS trwały około 2 dni. W tym czasie astronauci przyzwyczajali się do warunków mikrograwitacji, co jednak nie było proste w mocno załadowanym ładunkami, niekomfortowym rosyjskim statku.

Procedura szybkiego dotarcia do stacji ISS wymaga spełnienia kilku warunków technicznych. Przede wszystkim stacja musi być umiejscowiona w odpowiednim miejscu na orbicie. Dodatkowo rakieta Sojuz-FG powinna w sposób bardzo precyzyjny umieścić wyniesiony statek na wstępnej orbicie. Przeprowadzone niedawno badania wykazały, iż aktualnie dostępna rakieta Sojuz-FG oraz zmodernizowany statek Sojuz typu TMA-M pozwalają na skrócenie czasu dolotu do stacji ISS do zaledwie paru godzin.

{module [346]}

Rosjanie rozpoczęli więc testowanie procedury szybkiego podejścia do ISS. Przyspieszonych lotów dokonano w ramach trzech misji bezzałogowych statków transportowych Progress. Z uwagi na brak napotkania większych problemów technicznych rosyjska i przede wszystkim amerykańska agencja kosmiczna zatwierdziły nową procedurę podejścia dla misji Sojuz TMA-08M.

Tuż po umieszczeniu statku Sojuz TMA-08M na wstępnej orbicie wykonane zostały zaprogramowane jeszcze przed startem dwa odpalenia korygujące. W czasie wykonywania drugiej obiegu wokół Ziemi do komputera statku przesłane zostały poprzez Rosyjską Sieć Naziemną (RGS) aktualne parametry orbity, co pozwoliło na przeprowadzenie kolejnych 8 precyzyjnych odpaleń silników Sojuza TMA-08M.

Szybsza procedura startu i cumowania w przypadku załogowej misji wiąże się z dłuższym dniem pracy dla astronautów, którzy mimo tego aprobują taki charakter misji. Pewne utrudnienia wiążą się ze skafandrami Sokol, w które astronauci muszą być ubrani od momentu rozpoczęcia przygotowań do startu na Ziemi, a kończąc na manewrze cumowania do ISS. W tym czasie, pomiędzy wykonywanymi odpaleniami silników statku, załoganci mają 30-40 minutowe „okienka”, w czasie których mogą częściowo zdjąć swój skafander i skierować się do modułu orbitalnego statku Sojuz w celu odpoczęcia (wyprostowania nóg) lub skorzystania z toalety.

{youtube}YzoamrFjbJk{/youtube}
Nagranie przedstawiające proces cumowania statku Sojuz TMA-08M do stacji ISS / Credits: Spaceflight101, youtube.com, NASA TV

{module [526]}

Do przyłączenia statku Sojuz TMA-08M do portu na module Poisk (MRM-2) doszło szybciej niż planowano, o godzinie 3:28 CET. Tym samym załoga tego statku załogowego znalazła się na stacji ISS w zaledwie 12 godzin po tym, jak jeszcze znajdowała się na Ziemi. Po dokładnym przeanalizowaniu przebiegu tego szybkiego podejścia najprawdopodobniej wydana zostanie zgoda na zastosowanie procedury we wszystkich kolejnych misjach rosyjskich statków Sojuz.

Hadfield, Marshburn i Romanienko byli jedynym mieszkańcami stacji ISS od połowy marca, kiedy to inna trójka astronautów wróciła na Ziemię po 144 dniach spędzonych na pokładzie orbitalnego laboratorium.

(NASA)

Share.

Comments are closed.