Siły powietrzne USA otwierają rynek transportu orbitalnego

0

Program EELV (Evolved Expendable Launch Vehicle), zapoczątkowany w latach 90., jest finansowany przez amerykańskie siły powietrzne USAF (United States Air Force). Ma on zapewnić dostęp do orbity przede wszystkim dla ministerstwa obrony (DoD, Department of Defense), a także innych instytucji rządowych.

Ze względu na wojskowy charakter głównymi cechami programu są zapewnienie: (a) wysokiej bezawaryjności, (b) stałej gotowości. Obecnie system EELV tworzą rakiety spółki ULA (United Launch Aliance) – spółki Boeinga i Lockheed Martin: rodziny rakiet odpowiednio Delta IV i Atlas V. Warunek utrzymania stałej gotowości jest realizowany m.in. przez utrzymywanie dwóch różnych rodzin rakiet, co uniezależnia od ewentualnych trudności technicznych jednej z nich.

Ostatnio USAF zmierza do poszerzenia programu EELV o innych producentów rakiet. Wejście do programu jest atrakcyjne nie tylko z tego powodu, że otwiera rynek zbytu na starty dla wojska, ale także zapewnia finansowanie utrzymania infrastruktury produkcyjnej i startowej w stałej gotowości. W celu dopuszczenia do programu innych firm, podzielono ostatnio klasy ładunków na:

  • A – ładunki o krytycznym znaczeniu, dla których ryzyko transportu musi być ograniczone do minimum, w związku z czym dopuszcza się do ich wynoszenia tylko wielokrotnie sprawdzone systemy, a więc w praktyce nadal rakiety ULA.
  • B, C, D – ładunki o większej tolerancji ryzyka.

{module [346]}

Dzięki tym zmianom otworzyła się możliwość wejścia na wojskowy rynek firm astronautycznych, które do tej pory nie miały takiej możliwości. Chcą z niej skorzystać Alliant Techsystems Inc. (ATK), Orbital Sciences Corporation (Orbital), Space Exploration Technologies (SpaceX), a także Lockheed Martin już poza spółką ULA. Firmy te proponują następujące rakiety oraz terminy zakończenia procesu certyfikacji:

——————————————————————————
Firma            Rakieta       Zgłoszenie      Planowane uzyskanie certyfikatu
——————————————————————————
ATK              Liberty II    marzec 2013 ?       2016
Lockheed Martin  Athena III    maj 2012            w trakcie procedur
Orbital          Antares       cerwiec 2012        2017-2018
SpaceX           Falcon 9      luty 2012           pod koniec 2013
SpaceX           Falcon Heavy  czerwiec 2012       2015
——————————————————————————

W powyższym gronie oprócz rakiet już znanych (Falcon 9) i takich, które wkrótce pokażą się na wyrzutniach (Athena III, Antares, Falcon Heavy), pojawiła się rakieta do tej pory nieznana – Liberty II firmy ATK.

ATK proponował już do programu Commercial Crew Program, finansowanego przez NASA, rakietę Liberty do wynoszenia kapsuły załogowej CCM, jednak bez powodzenia – NASA wybrała inne firmy do realizacji załogowych lotów do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Ówcześnie proponowana rakieta Liberty miała być hybrydowym tworem łączącym gotowe rozwiązania z amerykańskich wahadłowców (jego stopnie pomocnicze SRB na paliwo stałe miały stanowić pierwszy stopień Liberty) oraz europejskich rakiet Ariane 5  (ich pierwszy stopień miał być drugim stopniem Liberty). Zaletą tej koncepcji było korzystanie z gotowych rozwiązań, co miało znacznie obniżyć koszty i przyspieszyć prace. Nie wiadomo jeszcze nic o koncepcji Liberty II, ale można się spodziewać, że będzie to podobne rozwiązanie.

Źródło: „Launch Services New Entrant Certification Guide” – dokument United States Government Accountability Office z 7 lutego 2013 r.

{module [522]}

Siły powietrzne USA / Credits - USAF

United States Air Force (USAF)

Share.

Comments are closed.