Krater Hadley oczami orbitera Mars Express

0

Orbiter Europejskiej Agencji Kosmicznej Mars Express odsłania przed nami wielkoskalowe twory powierzchniowe na Marsie. Jednym z niedawno uwiecznionych jest krater Hadley.

Zdjęcia formacji geologicznych wykonywane z orbity to poznawanie historii, aktywności wewnętrznej i składu skorupy Czerwonej Planety. Materiał wyrzucony z kraterów, stopień erozji ich ścian i wyniesień oraz warstwy przetopionej skały obserwowane przez orbitery Marsa uzupełniają informacje pozyskiwane przez lądowniki i łaziki marsjańskie.

Krater Hadley ma 120 km szerokości, a jego głębokość dochodzi do 2600 metrów poniżej otaczającej go powierzchni. Jego dokładne położenie to 19.3S, 156.9E i jest jednym z kraterów oznaczonych na Google Mars, co pozwala na jego podgląd na mapie topograficznej, w świetle widzialnym i podczerwieni. Znajduje się on w Dolinie Al-Qahira, strefie przejściowej między starymi wyżynami na południu i młodymi nizinami na północy.

Zdjęcia wyraźnie wskazują na intensywne bombardowanie krateru przez planetoidy lub komety w czasie formacji. Część wewnętrznych zagłębień jest zasypana materiałem z późniejszych impaktów (na Google Mars wyraźnie widać to w zakresie podczerwieni). Delikatnie zarysowane krawędzie takich kraterów i niewielkie wzniesienia są jedynymi śladami pozostałymi po dawnych kolizjach.

Południowo-zachodnia część krateru jest płytsza od części po drugiej stronie. Zjawisko to spowodowane jest najprawdopodobniej ruchami masowymi spowodowanymi siłami ciężkości. Zejście mas może zostać zainicjowane na wiele sposobów: poprzez drgania przy wstrząsach tektonicznych, rozsadzanie skał przez lód i podmywanie ich przez płynącą wodę. Na tym etapie badań ciężko określić dokładną przyczynę.

Geologów interesuje przede wszystkim materiał wyrzucony z wnętrza kraterów, szczególnie tych najmniejszych i najgłębszych. Ze zdjęć wynika, że są to lekkie związki i pierwiastki, być może także woda. Przy uderzeniu meteorytu o powierzchnię, warstwy zamarzniętej podpowierzchniowej wody mogły zostać przetopione. Wymieszały się z lekkim materiałem, tworząc „błoto” i zostały wyrzucone z krateru, opadając tuż za jego brzegami.

Takie badania pojedynczych, (a właściwie zespołu), kraterów pozwalają spojrzeć w geologiczną przeszłość Marsa i uzupełnić informacje zbierane przez łaziki i lądowniki marsjańskie. Sonda Mars Express będzie kontynuowała swoją misję obserwacji powierzchni czwartej planety naszego Układu odsłaniając krok po kroku jej tajemnice.

Źródło: ESA

Sztucznie pokolorowane zdjęcie, obrazujące głębokość krateru. Zagłębienie w okolicach centrum ilustracji, mogło kiedyś zawierać wodę, która wymieszała się materiałem wyrzutowym i zaległa przy kraterze. (Credits: ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum))Wygenerowany komputerowo obraz krateru Hadleya w perspektywie. Złożony na podstawie zdjęć pozyskanych przez orbiter Mars Express. Pozwala na ujrzenie różnic wysokości między poszczególnymi częściami krateru i otaczającą go powierzchnią. Rozdzielczość: 19m/piksel. (Credits: ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum))

Share.

Comments are closed.