Spacer kosmiczny EVA-19: relacja na żywo

0

Ten artykuł będzie stale uzupełniany w miarę postępu prac. Zapraszamy do relacji z amerykańskiego spaceru kosmicznego EVA-19 na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, którego rozpoczęcie zaplanowane jest na 13:15 CEST (05.08.2012). Transmisję z wydarzenia będzie można oglądać na kanale NASA TV. Dodatkowe informacje na temat sposobów jej odbierania znajdują się na końcu tego artykułu.

Godzina 19:35 CEST (05.09.2012)
Oficjalny koniec spaceru kosmicznego – całkowity czas jego trwania wyniósł 6 godzin i 28 minut. Śluza Quest jest obecnie wypełniana powietrzem.

Godzina 19:34 CEST (05.09.2012)
Skafandry astronautów zostały podłączone do systemów zasilania stacji i obecnie pobierają energię z ISS.

Godzina 19:30 CEST (05.09.2012)
Właz zamknięty i zablokowany.

Godzina 19:28 CEST (05.09.2012)
Astronauci znajdują się już w śluzie Quest. Lada moment powinna zostać wydana zgoda na zamknięcie zewnętrznego włazu. Następnie rozpocznie się procedura wyrównywania ciśnienia.

Godzina 19:21 CEST (05.09.2012)
Kontrola naziemna wydała pozwolenie na wejście astronautów do śluzy.

Godzina 19:20 CEST (05.09.2012)
Oba kanały jednostki MBSU-1 działają poprawne, co można zauważyć na danych, pochodzących z konsoli zasilania. Ponownie uruchomione kanały to 1A oraz 1B.

Profile zasilania na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej po podłączeniu MBSU-1
(NASA)

Godzina 19:18 CEST (05.09.2012)
Moduł CLPA został uruchomiony i działa poprawnie. Tymczasem astronauci przygotowują się do wejścia do śluzy Quest.

Godzina 19:10 CEST (05.09.2012)
Instalacja nowego modułu CLPA na ramieniu zdalnego manipulatora stacji została zakończona sukcesem. Spacer kosmiczny trwa już sześć godzin i prawdopodobnie zakończy się za około dwadzieścia minut, ponieważ wszystkie prace, które dało się wykonać w trakcie trwania tego EVA zostały zakończone. Astronauci po sprawdzeniu sprzętu udadzą się do śluzy Quest i po zamknięciu włazu spacer zostanie oficjalnie zakończony.

Godzina 19:01 CEST (05.09.2012)
Astronauci przenieśli zepsuty moduł CLPA do śluzy, skąd zabrali element zapasowy, który obecnie jest instalowany na swoim miejscu.

Godzina 18:44 CEST (05.09.2012)
Ponad 5 i pół godziny spacery EVA-19. Za chwilę nastąpi wymiana CLPA. W międzyczasie Sunita Williams fotografuje MBSU.

Godzina 18:37 CEST (05.09.2012)
System zasilania korzysta już z większości paneli stacji. Jest to ważne osiągnięcie – dzisiejszy, wciąż trwający spacer można już uznać za udany. Problematyczny pozostaje kanał 3A, który w wyniku innego problemu uniemożliwił pobieranie energii z jednego z paneli, przez co eksperyment AMS-02 musiał zostać wyłączony na okres około trzech godzin.

Godzina 18:07 CEST (05.09.2012)
Sukces! MBSU został uruchomiony i działa poprawnie.

Godzina 17:56 CEST (05.09.2012)
Zadaniem dodatkowym na ten spacer kosmiczny będzie wymiana nie działającego elementu CLPA (Camera Light Pan/Tilt Assembly), znajdującego się w połowie ramienia B manipulatora SSRMS.

Lokalizacja elementu CLPA na ramieniu SSRMS (NASA TV)
Lokalizacja elementu CLPA na ramieniu SSRMS
(NASA TV)

Godzina 17:52 CEST (05.09.2012)
Śruba mocująca H1 została wkręcona. MBSU został zainstalowany w swoim gnieździe na kratownicy S0. Tym samym główny cel dzisiejszego spaceru został osiągnięty. Test urządzenia zostanie przeprowadzony przez kontrolę naziemną.

Godzina 17:48 CEST (05.09.2012)
Sunita Williams wkręca śrubę H1.

Godzina 17:44 CEST (05.09.2012)
Śruba H2 została wkręcona i zablokowana na pozycji. Astronauci przygotowują się do wkręcania śruby H1.

Godzina 17:42 CEST (05.09.2012)
Operacja przebiega bez problemów – zaobserwowany wcześniej opór nie pojawił się.

Godzina 17:32 CEST (05.09.2012)
Rozpoczyna się operacja wkręcania śruby H2. Obsługa naziemna informuje astronautów o spodziewanym oporze w okolicy piątego i dziesiątego obrotu śruby. Aby moduł został poprawnie zamocowany, śruba musi zostać przekręcona o około 15-17 razy. Element ten razem ze śrubą H1, przytrzymuje MBSU na kratownicy stacji.

Godzina 17:23 CEST (05.09.2012)
MBSU znajduje się już na prowadnicach punktu montażowego. Astronauci przygotowują się do wkręcania śruby H2. Następna w kolejności będzie śruba H1.

Godzina 17:12 CEST (05.09.2012)
Sunita Williams przekazuje uwolniony MBSU Akihiko Hoshidzie, który znajduje się obecnie na końcu ramienia SSRMS. Następnie zostanie on przemieszczony do punktu montażowego kratownicy S0.

Godzina 17:02 CEST (05.09.2012)
Trwają przygotowania do przenosin MBSU za pomocą ramienia SSRMS do pierwotnej lokalizacji. Astronauci składają narzędzia.

Godzina 16:54 CEST (05.09.2012)
Kontrola naziemna podjęła decyzję o reinstalacji MBSU na właściwym miejscu kratownicy Stacji. Ponieważ operacja instalacji miała zakończyć się przed upływem czterech godzin trwania misji spaceru, co ma miejsce mniej więcej teraz, sam spacer ulegnie przedłużeniu i prawdopodobnie potrwa około 6,5 godziny.

Godzina 16:50 CEST (05.09.2012)
Śruba została wkręcona o pięć obrotów – opór pojawił się ponownie, choć nieco mniejszy i na krótszy czas. Kontrola naziemna podejrzewa, że wewnątrz może być jakiś odłamek, który przeszkadza w gładkim przeprowadzeniu operacji.

Godzina 16:46 CEST (05.09.2012)
I ponownie rozpoczyna się próba wkręcania śruby.

Godzina 16:43 CEST (05.09.2012)
Zaproponowano nowy plan, wymyślony przez zespół naziemny – śruba zostanie wyjęta, przetarta w celu usunięcia ewentualnych drobin metalu, a następnie wkręcona o pięć obrotów, aby sprawdzić, czy opór występujący w okolicy czwartego obrotu ponownie się pojawi.

Godzina 16:38 CEST (05.09.2012)
Ponownie pojawił się silny opór w trakcie wykręcania, w tym samym miejscu co poprzednio. Astronauta zmienia narzędzie pracy na ramię, pozwalające na użycie większej siły.

Godzina 16:32 CEST (05.09.2012)
Sukces. Śruba została wkręcona, kończąc tym samym test numer dwa. Następnie Hoshide rozpoczyna operacje jej wykręcania, aby sprawdzić czy jej gwintowanie nie uległo uszkodzeniu w trakcie dopiero co zakończonej operacji. Pozwoli to również na określenie stanu gwintu w punkcie mocowania H2.

Godzina 16:30 CEST (05.09.2012)
Sytuacja się poprawia, opór zmalał i prace postępują.

Godzina 16:22 CEST (05.09.2012)
Podczas wkręcania śruby pojawił się pewien opór, ale operacja posuwa się do przodu.

Akihiko Hoshide wkręca zamiennik śruby H2 (NASA TV)
Akihiko Hoshide wkręca zamiennik śruby H2
(NASA TV)

Godzina 16:17 CEST (05.09.2012)
Tymczasem ekipa próbuje zamocować na swoim miejscu zamiennik śruby H2, który pozyskano z wnętrza stacji kosmicznej, wykręcając identyczną śrubę z jednego z urządzeń. Śruba zostanie następnie wykręcona, a jej gwint sprawdzony pod kątem uszkodzeń.

Godzina 16:15 CEST (05.09.2012)
Astronauci mają jeszcze około godzinę na instalację MBSU na swoim miejscu. Jeśli do tego czasu operacja nie będzie zakończona, urządzenie będzie musiało zostać przeniesione do śluzy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Następnie – zależnie od dostępnego czasu – astronauci zajmą się innymi czynnościami przewidzianymi na ten spacer kosmiczny.

Godzina 16:05 CEST (05.09.2012)
Kolejną czynnością będzie wyczyszczenie punktów montażu śrub H1 i H2 za pomocą narzędzia przypominającego szczoteczkę do zębów. Tymczasem ISS ponownie mija terminator i zapada orbitalna noc.

Godzina 15:55 CEST (05.09.2012)
W trakcie prac czyszczone będą również bloki połączeń elektrycznych, o wyglądzie stosunkowo niedużych, prostokątnych wtyczek. Do tego celu zostanie użyte narzędzie wykorzystujące gaz – azot – w celu przedmuchania złączy. Narzędzie to doczekało się z tego powodu przezwiska “Puff, the magic dragon”.

Godzina 15:45 CEST (05.09.2012)
Rozpoczyna się czyszczenie złączy montażowych. W trakcie operacji ze środka wydostało się sporo metalicznych odłamków i operacja musiała być kilkukrotnie powtórzona.

Operacja oczyszczania złączy na elemencie MBSU (NASA TV)
Operacja oczyszczania złączy na elemencie MBSU
(NASA TV)

Godzina 15:38 CEST (05.09.2012)
Po zakończeniu inspekcji rozpocznie się oczyszczanie elementu z ewentualnych zanieczyszczeń, mogących przeszkadzać w normalnej pracy urządzenia.

Godzina 15:23 CEST (05.09.2012)
Trwają dokładne oględziny złączy elementu MBSU.

Godzina 15:20 CEST (05.09.2012)
Sunita Williams właśnie pobiła rekord jeśli chodzi o łączny czas odbytych spacerów kosmicznych przez astronautkę. Właśnie odbiera gratulacje od Peggy Whitson – poprzedniej rekordzistki z czasem 39 godzin i 46 minut.

Godzina 15:15 CEST (05.09.2012)
MBSU jest już w tymczasowej lokalizacji. Williams wykonuje dokumentacje fotograficzną wymontowanego elementu.

Godzina 15:10 CEST (05.09.2012)
Stacja minęła linię terminatora i astronauci mogą teraz zająć się montażem MBSU w tymczasowej lokalizacji oraz dokonać jego inspekcji.

Godzina 15:04 CEST (05.09.2012)
Za około pięć minut Międzynarodowa Stacja Kosmiczna znajdzie minie terminator i znajdzie się w świetle słonecznym. Tymczasem astronauci mają wykonać dokumentację techniczną elementu MBSU, a następnie przenieść go do MUT (Multi Use Tether), gdzie zostanie tymczasowo zamocowany. Operacja ta właśnie trwa.

Przenosiny MSBU do tymczasowej lokalizacji (NASA TV)
Przenosiny MBSU do tymczasowej lokalizacji
(NASA TV)

Godzina 14:54 CEST (05.09.2012)
Śruba mocująca H2 wyjęta – element MBSU został odłączony.

Godzina 14:44 CEST (05.09.2012)
Udało się! Śruba mocująca się obraca. Kontrola lotów: “Świetna wiadomość.

Godzina 14:35 CEST (05.09.2012)
Akihiko Hoshide nie może odkręcić śruby mocującej. Do kontroli lotów powiedział: “wydaje mi się, że się nie porusza“.

Godzina 14:18 CEST (05.09.2012)
Sunita pracuje przy własnym stanowisku. Odłączyła element Long Duration Tie-down Tether. Tymczasem Akihiko próbuje odkręcić śrubę H2.

Godzina 14:18 CEST (05.09.2012)
Akihiko pracuje już prze elemencie MBSU 1. Śruba mocująca H2 została poluzowana przez astronautę.

Godzina 14:03 CEST (05.09.2012)
Japoński astronauta jest przenoszony na ramieniu w kierunku wadliwego elementu MBSU 1. Ramieniem SSRMS steruje z wewnątrz stacji Joe Acaba.

Godzina 14:00 CEST (05.09.2012)
Aki jest już na ramieniu SSRMS. Spacer przebiega szybciej niż zaplanowano.

Godzina 13:38 CEST (05.09.2012)
Suni również dotarła do kratownicy ISS. Akihiko łączy się z robotycznym ramieniem SSRMS.

Godzina 13:29 CEST (05.09.2012)
Sunita ubrana jest w skafander w czerwone paski. Akihiko (biały skafander) znajduję się już przy elemencie S0 kratownicy stacji.

Godzina 13:19 CEST (05.09.2012)
Akihiko Hoshide również jest już na zewnątrz stacji.

Godzina 13:13 CEST (05.09.2012)
Sunita Williams wyszła na zewnątrz śluzy.

Otwarcie włazu śluzy Quest / Credits: NASA TV
Otwarcie śluzy Quest / Credits: NASA TV

Godzina 13:06 CEST (05.09.2012)
Właz na śluzie Quest otwarty. Oficjalne rozpoczęcie spaceru kosmicznego. Astronauci uruchomili zasilanie własne skafandrów.

Godzina 13:02 CEST (05.09.2012)
Jak starczy czasu wykonane zostaną również trzy dodatkowe zadania (tzw. get-ahead):

  • zainstalowanie dodatkowej osłony na łączniku PMA 2
  • odmontowanie kamery ze znajdującej się na kratownicy Mobile Base System
  • naprawa problemu z kablami w elemencie Data Grapple Fixture na rosyjskim module Zarja.

Godzina 12:51 CEST (05.09.2012)
Jeżeli w ciągu czterech godzin nie uda się naprawić jednostki MBSU 1, astronauci będą zmuszeni przenieść go do wewnątrz stacji.

Godzina 12:48 CEST (05.09.2012)
Ubrani w skafandry astronauci znajdują się już w śluzie Quest. Właz został zamknięty. Trwa dekompresja.

Godzina 12:05 CEST (05.09.2012)
Trwają prace przygotowawcze do dzisiejszego spaceru kosmicznego. Astronauci pracują obecnie nad dwoma skafandrami kosmicznymi, które zostaną użyte w trakcie tego EVA. Zainstalowano już moduły SAFER, mające za zadanie chronić astronautów w razie gdyby oderwaliby się oni od Stacji nie posiadając odpowiedniego zabezpieczenia. SAFER wyposażony jest w układ silniczków zasilanych azotem, który pozwala na zmianę orientacji oraz na przemieszczenie się w przestrzeni kosmicznej, umożliwiając zmianę prędkości o około 3 metry na sekundę.

Godzina 9:05 CEST (05.09.2012)
Tymczasem w sobotę, 1 września 2012 roku, doszło do niepowiązanej awarii innego modułu sieci energetycznej Stacji ISS – tzw. DCSU (Direct Current Switching Unit), który uległ wyłączeniu najprawdopodobniej na skutek spięcia elektrycznego w nieokreślonym miejscu sieci. Awaria przyczyniła się do utraty możliwość pobierania energii z jednego z ośmiu panelu fotowoltaicznych.

Awaria modułu DCSU nie pogorszyła znacząco sytuacji energetycznej Stacji ISS, jednak w tym momencie kompleks po raz pierwszy generuje energię elektryczną jedynie z pięciu paneli fotowoltaicznych. Problem ten będzie wymagał kolejnego spaceru kosmicznego w przyszłości, podczas którego uszkodzona jednostka zostanie wymieniona.

Godzina 9:00 CEST (05.09.2012)
30 sierpnia 2012 roku na zewnątrz Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wyszło dwoje astronautów z pakietem zadań do wykonania. Na skutek problemów z jednym z nich – wymianą uszkodzonego modułu MBSU 1 (Main Bus Switching Unit), będącego elementem sieci energetycznej Stacji ISS, wyjście pomimo przedłużenia o niemal 2 godziny nie zakończyło się ukończeniem tego najważniejszego zadania. W związku z zachwianą sytuacją energetyczną orbitalnego kompleksu menedżerowie NASA podjęli decyzję o zorganizowaniu kolejnego spaceru kosmicznego.

Podczas EVA-18 astronautom nie udało się przytwierdzić nowego modułu MBSU 1 do podstawy umieszczonej na module kratowniczym S0. Pomimo stosowania różnych technik instalacji oraz trybów pracy wiertarki PGT (Pistol Grip Tool) astronauci nie byli w stanie dokręcić dłuższej śruby mocującej (H2) do końcowego położenia.

Sunita Williams i Akihiko Hoshide wykorzystają dzisiaj dedykowane narzędzia, którymi przeczyszczą gniazda oraz śruby mocowania modułu MBSU 1. W czasie EVA-18 astronauci zaobserwowali metalowe opiłki w miejscach, które odpowiadały za połączenie wymienianego modułu z podstawą. Pomimo przeczyszczenia wtedy tych miejsc wciąż niemożliwa była instalacja MBSU 1.

Bez dokończonej instalacji MBSU 1 energia elektryczna może być pobierana jedynie z sześciu z ośmiu dostępnych paneli fotowoltaicznych. Sytuacja ta wymusiła na kontrolerach dokładne planowanie ilości i czasu zużycia energii przez różne urządzenia na ISS. W tym czasie inżynierowie z NASA przestudiowali problem związany z mocowaniem MBSU 1 oraz nakreślili różne metody na dokończenie instalacji.

Akihiko Hoshide podczas spaceru EVA-18 (etap transportu jednostki MBSU 1) / Credits: NASA TV
Akihiko Hoshide podczas spaceru EVA-18 (etap transportu jednostki MBSU 1) / Credits: NASA TV

O programach i sposobach oglądania NASA TV można przeczytać na Polskim Forum Astronautycznym. {jathumbnail off}

Share.

Comments are closed.