Teleskop Hubble posłuży się Księżycem do obserwacji przejścia Wenus

0

Nieco ponad 14 godzin pozostało do widowiskowego zjawiska astronomicznego jakim będzie przejście Wenus przed tarczą słoneczną. Przygotowując się do obserwacji tranzytu, NASA skierowała teleskop kosmiczny Hubble ku powierzchni Księżyca, a dokładniej na obszar krateru Tycho. Powierzchnia Księżyca posłuży jako olbrzymie lustro do obserwacji Słońca w trakcie tranzytu.

Teleskop Hubble nie może być skierowany bezpośrednio ku tarczy słonecznej, toteż astronomowie zwrócą jego zwierciadło w stronę ziemskiego Księżyca, posługując się naturalnym satelitą jak lustrem. Srebrny Glob pomoże w przechwyceniu promieni słonecznych i wyizolowaniu niewielkiej wiązki światła, która przejdzie przez atmosferę Wenus.

Nie po raz pierwszy naukowcy posługują się taką techniką. Metoda ta ma praktyczne zastosowanie przy badaniu atmosfer planet-gigantów spoza Układu Słonecznego, przebiegających tuż przed swymi macierzystymi gwiazdami. Przypadek ten jest o tyle specyficzny, iż naukowcy dokładnie znają skład chemiczny atmosfery Wenus oraz są pewni, że pod grubą warstwą gazów nie ma żadnych form życia. Jednakże przejście Wenus to znakomity sprawdzian dla wykorzystywanej techniki pod względem tego czy jest ona na tyle czuła, by za jej pomocą można było wykryć oznaki życia na tzw. ziemskich egzoplanetach, spoza Układu, obserwowanych na tle swoich słońc.

Astronomowie posłużą się szeroką gamą instrumentów teleskopu Hubble’a, w tym: Zaawansowaną Kamerą Przeglądową ACS, Kamerą Szerokiego Pola (WFC) oraz Spektrografem Obrazującym Kosmicznego Teleskopu (STIS), do obserwacji przejścia w różnych zakresach fal elektromagnetycznych, poczynając od ultrafioletu, a kończąc na podczerwieni. W trakcie zjawiska teleskop uchwyci kilka obrazów planety i sporządzi jej widmo, dzieląc światło słoneczne na jego zakresy składowe. Dzięki temu możliwe będzie precyzyjne zbadanie składu wenusjańskiej atmosfery.

Obserwacja Księżyca podczas, przed i po tranzycie zajmie 7 godzin, co pozwoli zebrać i porównać najważniejsze wielkości. Tak długi czas obserwacji wynika z tego, że zaledwie ułamek (1/100 000) światła słonecznego przejdzie przez atmosferę planety i zostanie odbita przez Księżyc.

Zdjęcie w galerii tego artykułu, wykonane przez Zaawansowaną Kamerę Przeglądową (ACS) teleskopu Hubble’a, prezentuje niewielkie, o wielkości zaledwie 5 600 stóp (170 m) zarysowania na powierzchni Księżyca. Olbrzymie „bycze – oko” w górnej części obrazu to niema pozostałość po uderzeniach planetoid, które przed 100 mln lat agresywnie bombardowały ziemskiego satelitę. Jasne znamiona rozbiegające się od centrum krateru, powstały na skutek rozbłysku materii po silnym uderzeniu meteorytu. Tycho jest szeroki na mniej więcej 80 km, a pierścień otaczających go wałów materii ma grubość blisko 5 km. Cały obraz liczy w szerokości około 700 km (nieco więcej niż Nowy Meksyk).

Z uwagi na charakter zjawiska, astronomowie musieli się do niego przygotować jak najlepiej. Już w styczniu br. (2012) przeprowadzili testową obserwację Księżyca, której owocem jest omawiana fotografia.

Teleskop Hubble przez siedem godzin w trakcie (i w okresie przed i po tranzycie) musi być umieszczony w tej samej pozycji wobec Księżyca. W ciągu 96-minutowego obiegu instrumentu wokół Ziemi, przez ok. 40 minut Błękitna Planeta będzie mu przesłaniać widok Srebrnego Globu. Astronomowie muszą mieć zatem pewność, że za każdym razem, gdy teleskop wyłoni się zza Ziemi, skierowany on będzie na ten sam punkt Księżyca.

Po raz ostatni w tym stuleciu będziemy mieli okazję obserwować przejście Wenus przed tarczą Słońca. Następne takie zjawisko będzie mieć miejsce dopiero w 2117 roku. Przejścia występują podwójnie (ostatnie miało miejsce w 2004 roku) w cyklu liczącym 243 lata. Prawdopodobnie nikomu z obecnie żyjących na Ziemi nie uda się zobaczyć kolejnego widoku tranzytującej Wenus.

Teleskop Kosmiczny Hubble jest międzynarodowym przedsięwzięciem realizowanym przez (m.in.) NASA i ESA. Teleskopem zarządza Centrum Kosmiczne Goddard (NASA), natomiast odpowiedzialne za przeprowadzanie badań jest Space Telescope Science Institute, prowadzone przez Stowarzyszenie Uniwersytetów do Badań Astronomicznych w Waszyngtonie.

(NASA)

Share.

Comments are closed.