Dwa rodzaje wydm na Tytanie

0

Naukowcy, opierając się na badaniach radarowych sondy Cassini, wyznaczyli dwa rodzaje wydm na Tytanie, księżycu Saturna.

Tytaniczne wydmy znacznie różnią się od ziemskich – są wielkie. Szerokie na 1-2 kilometry, długie na setki kilometrów i wysokie na ok. 100 metrów. Zajmują 13% powierzchni Tytana, głównie w okolicach równika (pas rozciąga się w obszarze 30 stopni N i 30 stopni S).

Nie składają się z okruchów krzemianowego piasku, lecz z zestalonych węglowodorów. Średnica pojedynczej drobiny wynosi około 1 mm. Nie wiadomo, jaki proces prowadzi do powstawania węglowodorowego piasku. Najprawdopodobniej ma on pochodzenie atmosferyczne.

Badania tworów powierzchniowych, takich jak wydmy Tytana, mogą powiedzieć dużo o klimacie i geologii tego księżyca. Już ich rozmiary wykazują pewne prawidłowości, które przedstawia Dr Alice Le Gall, wraz ze współpracownikami.

Ich szerokość oraz wysokość, mogą wskazywać na procesy klimatyczne lub geologiczne zachodzące w danym miejscu na Tytanie. Główne pola wydm znajdują się na nizinach. Diuny wyżynne różnią się od tych położonych niżej, są węższe a granica między nimi wyraźniejsza (przez małą ilość piasku pomiędzy – radar Cassiniego „widzi” te przerwy jako jaśniejsze obszary).

Jednakże najważniejsze różnice zachodzą, kiedy przyjrzymy się wydmom na północ i na południe od równika. Mimo tego, że ciągną się w jednym pasie, różnią się swoją budową. Na półkuli północnej mają mniejszą objętość, przypominają wydmy z wyżyn. Na południowej półkuli z kolei są bardzo rozległe (szerokie) i nie widać tak wyraźnie przerw między jedną a drugą wydmą.

Powodem takiego stanu rzeczy może być orbita Saturna wokół Słońca. Ze względu na lekko eliptyczny kształt, półkula południowa na Tytanie (uzależnionym od swojej macierzystej planety), ma krótsze, ale intensywniejsze letnie pory roku. Większa ilość ciepła wysusza tamtejszą powierzchnię, ziarenka węglowodorowego piasku nie są wilgotne i wiatrom łatwiej je przenosić. Na półkuli północnej zachodzi sytuacja odwrotna. Jest tam chłodniej i bardziej wilgotno. Piasek jest ciężki, stąd tereny na północ od równika pokrywają mniejsze diuny. Dodatkową poszlaką wskazującą na taki stan rzeczy jest większa ilość etanowych i metanowych jezior oraz mórz na półkuli północnej względem południowej.

Dalsze badania wydm Tytana mogą powiedzieć nam więcej o cyklach metanu lub etanu na Tytanie, a co za tym idzie – jego atmosferze i geologii.

Źródło: ESA

Share.

Comments are closed.