Dragon zastępuje wahadłowce w transporcie z orbity

0

Kapsuła Dragon została skonstruowana przez firmę SpaceX z siedzibą w Hawthorne w USA. Zgodne z zapowiedziami twórców jest to konstrukcja mogąca spełniać różnorakie misje, od transportu towarów, transportu ludzi do orbitalnego laboratorium, albo nawet jako statek do lotów poza orbitę okołoziemską. Aktualnie SpaceX z NASA kończy, w ramach programu Commercial Orbital Transportation Service, program rozwoju towarowej kapsuły do transportowania ładunków na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Po nim nastąpi realizacja kontraktu na 12 lotów do ISS w ramach Commercial Resupply Services za kwotę 1,3 mld USD.

Kapsuła Dragon jest obecnie jedyną konstrukcją na świecie pozwalającą transportować ładunki na orbitę okołoziemską i z powrotem. Chcąc być precyzyjnym, wypada wspomnieć o kapsułach wykorzystywanych do lotów załogowych, czyli Sojuz i Shenzhou, jednak one dostosowane są do transportu niewielkiego ładunku towarzyszącego załodze. Docelowo także Dragon ma być statkiem załogowym. SpaceX aktywnie uczestniczy w programie rozwoju lotów załogowych, skupiając się na skonstruowaniu efektywnego systemu ucieczkowego, chroniącego astronautów. Poprzednim pojazdem zdolnym do transportu “w obie strony” były amerykańskie wahadłowce, i to one przywoziły z ISS cenne ładunki. Ani europejski ATV, japoński HTV, czy rosyjski Progress nie mają tej zdolności, która wyróżnia Dragona wśród innych transportowców wykorzystywanych przy funkcjonowaniu stacji kosmicznej

Dla porządku warto odnotować, że według producenta, firmy SpaceX, Dragon może przenosić dwa rodzaje ładunków. Pierwszą część zaopatrzenia można załadować do samej kapsuły, będącej hermetycznym statkiem kosmicznym o kontrolowanym środowisku, druga grupa ładunków może znaleźć się wewnątrz części serwisowej statku (z ang. trunk), gdzie narażona na warunki otwartego kosmosu dotrze do ISS i zostanie wyładowana za pomocą ramienia robotycznego stacji (SSRMS). Ładunek zapakowany do kapsuły, po jej przyłączeniu do jednego z węzłów cumowniczych ISS, jest wypakowany ręcznie przez załogę orbitalnego kompleksu. Zgodnie ze specyfikacją Dragon może wynieść ładunek użyteczny o masie do 6 ton. Unikalna zdolność transportu powrotnego z orbity została już przetestowana podczas poprzedniego lotu rakiety Falcon 9, gdy wycieczkę na orbitę w kapsule Dragon odbył np. krąg żółtego sera. Dragon jest w stanie przetransportować z orbity nawet 3 tony ładunku.

Po udanej operacji wyniesienia, 22 maja 2012 roku, statku kosmicznego Dragon (za pomocą rakiety Falcon 9), manewrowaniu na orbicie i locie ku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej a następnie przyłączeniu Dragona (co nastąpiło 25 maja 2012) do ISS, załoga będąca na pokładzie stacji przystąpi do rozładunku. Należy pamiętać, że obecnie trwająca misja jest jedynie lotem demonstracyjnym, mającym na celu zweryfikowanie zdolności, prywatnie zbudowanego pojazdu, do manewrowania, komunikacji z ISS, itp. Dostawa ładunku była dość daleko na liście priorytetów i ze względu na niepewność powodzenia misji NASA musiała przygotować specyficzną listę towarów, które Dragon zabrał na ISS.

W pierwszy lot do ISS Dragon zabrał jedynie 520 kg ładunku, z czego większość stanowiły racje żywnościowe i odzież dla załogi ISS (łącznie 306 kg), w tym 117 standardowych posiłków oraz 45 posiłków z niską zawartością sodu. Ponadto Dragon zabrał nieco sprzętu laboratoryjnego w postaci NanoRacks-CubeLabs Module-9 zawierającego studencki eksperyment oraz nieco brył lodu, do transportu próbek, łącznie ten sprzęt to 21 kg. Ponadto Dragon zabrał 123 kg toreb i innych opakowań, do wykorzystania w późniejszym okresie. Kolejnym ładunkiem był laptop z osprzętem (baterie, kable), co daje kolejne 10 kg. Jak widać, zgodnie z tym, co napisane wcześniej, żaden z tych ładunków nie był istotny i niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania ISS.

Wykaz ładunków, które mają powrócić na Ziemię różni się zdecydowanie od wykazu ładunków zabranych na ISS. Jest to dowód, jak wielkie znaczenie ma unikalna zdolność do dwukierunkowego transportu ładunków, którą może poszczycić się Dragon. Na liście znalazło się 143 kg rzeczy wybranych przez załogę. Ponadto jest 93 kg ładunku użytecznego w postaci sprzętu laboratoryjnego, jednak głównie bez próbek. Poza tym wracają na ziemię rękawice skafandrów kosmicznych EMU o masie 39 kg. Na koniec na wykazie do sprowadzenia na ziemię znajduje się 345 kg różnego rodzaju sprzętu wykorzystywanego do funkcjonowania ISS. Daje to ponad 600 kg ładunku, który jeśli misja się powiedzie, powróci w ręce inżynierów na Ziemi na początku czerwca.

Zakładając pełne powodzenie obecnie trwającej misji demonstracyjnej C2+ można sądzić, że kolejna kapsuła Dragon będzie zawierała więcej ładunku, w tym także obiekty bardziej wartościowe. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem kolejny lot Dragona będzie miał miejsce w drugiej połowie sierpnia tego roku i będzie to pierwszy regularny lot w ramach programu Commercial Resupply Services.

 

Przekrój przez Dragona, ukazujący sposób załadunku (źródło: SpaceX)

Przekrój przez Dragona, ukazujący sposób załadunku (źródło: SpaceX)

Share.

Comments are closed.