Indie rozpoczną proces selekcji przyszłych astronautów

0

„The Economic Times” podał 30 grudnia ubiegłego roku, że Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych (ISRO) zawarła z indyjskimi siłami zbrojnymi (IAF) wstępne porozumienie o przeprowadzeniu selekcji kandydatów do pierwszego indyjskiego załogowego lotu kosmicznego.

Indyjski program kosmiczny wprawdzie rozwijany jest powoli, ale systematycznie. Indie od lat rywalizują z Japonią o drugie miejsce w Azji w osiągnięciach astronautycznych, pierwsze miejsce bezdyskusyjnie należy do Chin.

Rakiety

Koniem pociągowym indyjskiej astronautyki jest rakieta nośna PSLV (Polar Satellite Launch Vehicle) o średnim udźwigu, ciesząca się renomą rakiety o dużej niezawodności (dwa starty we wczesnej wersji tej rakiety były nieudane). Niestety, nie można tego powiedzieć o większym modelu, rakiecie GSLV (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle). Rakieta ta znana jest w dwóch wersjach, oznaczonych jako Mk1 (Mark 1) i Mk2 (Mark 2). Różnica pomiędzy nimi jest taka, że trzeci człon rakiety Mk1 został dostarczony przez Rosję – Indie zakupiły ich kilka, za to w Mk2 rosyjski człon został zastąpiony krajowym, nieco mocniejszym.

Rakieta      Pierwszy   Liczba   Starty       Udźwig na  Udźwig na
………… start      członów  (udane)      LEO (t)    GTO (t)
——————————————————————
PSLV          1993       4,5      20 (18)       3,7        0,8
GSLV (Mk1)    2001       3,5       6  (2)       5,0        2,5
GSLV Mk2      2010       3,5       1  (0)       5,0        2,5
GSLV Mk3     (2013)      2,5       0           10,0        5,0
——————————————————————
LEO – niska orbita wokółziemska
GTO – orbita transferowa do geostacjonarnej
połówkowe człony – pierwszy człon zaopatrzony w silniki boczne

Niestety, w 2010 roku ISRO zanotowała dwie znaczące porażki: 25 grudnia nieudany start rakiety GSLV, a wcześniej, 15 kwietnia, pierwszy start wersji Mk2 zakończony katastrofą na skutek awarii indyjskiego 3. stopnia.

Powrót rakiety GSLV Mk2 do lotów przewidziany jest na drugi kwartał 2012 roku. Udany start Mk2 będzie miał bardzo duże znaczenie dla pozycji Indii na rynku usług kosmicznych. K. Radhakrishnan, przewodniczący ISRO, twierdzi, że katastrofy obydwóch wersji GSLV w 2010 roku nie były spowodowane błędami konstrukcyjnymi, lecz wykonawczymi.

O ile wersje Mk1 i Mk2 rakiety GSLV są bardzo zbliżone do siebie, gdyż różnią się jedynie trzecim stopniem, to wersja GSLV Mk3 (Mark 3) praktycznie będzie stanowić całkowicie nową rakietę. Jej pierwszy człon o ciągu 1600 kN, wyposażony w dwa silniki Vikas, będzie największym wyprodukowanym w Indiach członem rakietowym. Ponadto będzie wyposażony w dwa duże silniki boczne na stały materiał pędny – boostery, znacznie większe niż w poprzednich wersjach rakiety.

Pierwszy, próbny start GSLV Mk3 planowany jest na 2013 rok. Będzie on miał zasadnicze znaczenie dla rozwoju indyjskiego programu kosmicznego, gdyż dopiero tak duża rakieta, będąca w stanie umieścić na niskiej orbicie obiekty o masie do 10 t, umożliwi Indiom prowadzenie bardziej ambitnych programów. Przede wszystkim chodzi o program załogowy, do którego Indie przymierzają się już od lat. Rakieta GSLV Mk3 będzie też stanowić podstawę do innych, ambitnych programów badawczych jak i zastosowań komercyjnych.

Program załogowy

Ze względu na osiągi rakiety GSLV Mk3, znacznie mniejsze niż np. rosyjskich Sojuzów FG czy chińskich Chang Zheng 2F, projektowana kapsuła będzie miała mniejsze rozmiary, w związku z czym pomieści najwyżej dwóch astronautów.

We wspomnianym artykule „The Economic Times” informuje, że datę ukończenia selekcji astronautów ustalono wstępnie na rok 2020, czyli sam lot prawdopodobnie odbędzie się jeszcze później. A można przypomnieć, że dotychczas podawano rok 2017 jako datę pierwszego startu załogowego. Opóźnienie to było jednak do przewidzenia po wspomnianych dwóch niepowodzeniach z rakietą GSLV w 2010 roku.

Wielu komentatorów wątpi w realność podawanych terminów, nawet tych odległych, zważywszy nie tylko na trudności z indyjskimi cięższymi rakietami, ale także na brak jakichkolwiek informacji o postępach w pracach nad kapsułą załogową, której znamy tylko ogólną koncepcję. Ponadto mówiło się wcześniej o wykupieniu przez ISRO miejsc na rosyjskim Sojuzie około 2013 roku – jednak sprawa ponad rok temu zniknęła z wypowiedzi osób kierujących indyjskim programem kosmicznym. Można przypuszczać, że program załogowy nie jest dla ISRO priorytetem, gdyż od kilku lat odwleka się także start SRE-2 – modelu bezzałogowej kapsuły powrotnej (Space Capsule Recovery Experiment) – chociaż według zapowiedzi w tym roku ma już polecieć.

Za to nieoficjalnie mówi się o współpracy ISRO z amerykańską firmą The Boeing Co. przy budowie indyjskiej kapsuły. Boeing pracuje obecnie nad lekką kapsułą załogową CST-100. Rakieta GSLV Mk3 nie uniesie wprawdzie CST-100, która będzie miała masę kilkunastu ton [udźwig Mk3 to zaledwie 10 t na niską orbitę wokółziemską (LEO)], ale być może Boeing udostępni Hindusom pewne rozwiązania techniczne.

Źródła

Indyjskie rakiety nośne. Od lewej: PSLV, GSLV i GSLV Mk2, GSLV Mk3 / Źródło: GW Simulations Eksperymentalna kapsuła powrotna SRE-1 po wodowaniu w 2007 roku / Źródło: ISRO Schemat indyjskiej kapsuły załogowej. Pierwsze, bezzałogowe loty kapsuły będą odbywały się za pomocą rakiety PSLV (po lewej) / Źródło: ISRO

Share.

Comments are closed.