Boris Czertok nie żyje

0

W nocy z 13 na 14 grudnia 2011 zmarł w Moskwie w wieku 99 lat Boris Czertok. Był wybitnym konstruktorem systemów sterowania do radzieckich rakiet nośnych, a przez wiele lat zastępcą samego Naczelnego Konstruktora, Siergieja Korolowa.

Boris Jewsjejewicz Czertok urodził się 1 marca 1912 roku w Łodzi, znajdującej się wówczas na terenach zaboru rosyjskiego. Wkrótce jego rodzina przeprowadziła się do Moskwy. Początkowo, od 17. roku życia pracował jako elektryk, jednak jego prawdziwą pasją była elektronika. Rozpoczął pracę w fabryce lotniczej w 1930 roku – pomimo braku odpowiedniego, wyższego wykształcenia, które równolegle zdobywał na studiach. Kilka lat później był już szefem biura projektowego.

Boris Czertok brał udział w opracowywaniu sprzętu dla radzieckich wypraw polarnych. Uczelnię ukończył w 1940 roku. Rozpoczął wtedy pracę w biurze Wiktora Bołochowitina, gdzie zdobył swoje pierwsze doświadczenia związane z techniką rakietową. Miały one związek z systemami eksperymentalnego samolotu myśliwskiego BI-1, który jednak nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej. W kwietniu 1945 roku, tuż przed zakończeniem II Wojny Światowej na kontynencie europejskim Boris Czertok trafił do specjalnej komisji. Jej zadaniem było poznanie tajników niemieckiej techniki użytej do konstruowania pocisków V-2.

W tym celu grupa ta udała się na tereny dawnej III Rzeszy. W tamtych właśnie latach radziecki naukowiec poznał Siergieja Pawłowicza Korolowa i to właśnie wtedy, w sierpniu 1946 roku rozpoczęła się wielka kariera Czertoka, trwająca resztę jego życia (a więc aż 65 lat!). W biurze Naczelnego Konstruktora został jego zastępcą. Jako prawa ręka ojca radzieckiego programu kosmicznego pracował nad systemami sterowania radzieckich statków kosmicznych Wostok, Woschod i Sojuz oraz ich nosicieli, takich jak rakieta R – 7, zwana Siemiorką, czy niefortunna N1, za której to pomocą kosmonauci ZSRR mieli dotrzeć na powierzchnię Księżyca. Po fiasku tej ostatniej w 1974 roku pozostał w przedsiębiorstwie RKK Energia, jako zastępca szefa projektów. W 1992 roku przeszedł na emeryturę.

Czertok zdobył wiele odznaczeń, w tym Order Lenina, Order Zasług dla Ojczyzny, Order Bohatera Pracy Socjalistycznej i inne zaszczytne w ZSRR tytuły i nagrody. Był również autorem czterech tomów wspomnień pt. „Rakiety i ludzie”, napisanych przez niego w latach 90-tych XX wieku.

(Astronautix)

Share.

Comments are closed.