Enceladus “spryskuje” Saturna wodą

0

Sonda Herschel ostatecznie potwierdziła, że Enceladus jest jedynym księżycem w Układzie Słonecznym, który wpływa na skład chemiczny swojej planety centralnej. Woda wydobywająca się z Enceladusa formuje pierścień wokół Saturna.

Kosmiczne Obserwatorium Herschela, należące do Europejskiej Agencji Kosmicznej, zobrazowało formowanie się torusa pary wodnej wokół Saturna, która to wydobywa się z jednego z jego księżyców – Enceladusa (drugiego względem odległości od Saturna). Tym samym rozwiązana została istniejąca od 14 lat zagadka obecności wody w górnych warstwach atmosfery gazowego giganta.

Oznacza to również, że Enceladus jest jedynym znanym księżycem w Układzie Słonecznym, który wpływa na skład chemiczny swojego ciała centralnego.

Lodowy księżyc odkryty przez Williama Herschela 28 sierpnia 1789 roku i nazwany od Enkaladosa – giganta z mitologii greckiej – wyrzuca w przestrzeń kosmiczną około 250 kilogramów wody na sekundę. Strumienie uciekającej z księżyca wody zgrupowane są w obszarze Pasów Tygrysa, charakterystycznej formacji geologicznej na południowym biegunie księżyca.

Enceladus, i wyrzuty wody z bieguna południowego, widziane przez sondę Cassini z odległości 617 000 kilometrów / Credits: NASA-JPL-SSIWyrzucana woda i para wodna formują wokół Saturna ogromny obwarzanek, torus o szerokości 10 promieni Saturna, ale grubości jedynie jednej średnicy. Enceladus znajduje się około 4 promienie Saturna od gazowego giganta. Okrążając planetę nieprzerwanie, zasila torus w świeże molekuły wody.

Mimo ogromnych rozmiarów torus pozostawał niezauważony, gdyż para wodna w tym zagęszczeniu jest przezroczysta dla światła widzialnego. Kosmiczne Obserwatorium Herschela prowadzi jednak obserwacje w zakresie podczerwonym, co dzięki wielkiej czułości teleskopu pozwoliło zobrazować torus pary wodnej i proces jego zasilania przez Enceladusa.

Obecność wody w górnych warstwach atmosfery Saturna pozostawała niewyjaśniona od 1997 roku, gdy wykrył ją satelita ISO (Infrared Space Observatory, tj. Kosmiczne Obserwatorium Podczerwieni, również należące do ESA). Dzięki nowym, dokładniejszym obserwacjom wykonanym przez Herschela i symulacjom komputerowym, udało się wykazać, że około 3-5% wody wyrzucanej w kosmos przez Enceladusa opada w końcu na Saturna. Większość wody krystalizuje się i osiada na pyłowych pierścieniach Saturna lub jego pozostałych księżycach.

Gejzery wody na Enceladusie uwidocznione poprzez obrókę zdjęć z sondy Cassini / Credits: NASAIlość wody opadającej na Saturna jest stanowczo za mała, aby mogła być zauważalna w postaci np. chmur, jak ma to miejsce na Ziemi, ale jest wystarczają, aby wchodzić w reakcje chemiczne i tworzyć dalsze związki w ilościach wykrywalnych w atmosferze Saturna, np. ditlenek węgla.

Naukowcy i inżynierowie z ESA cieszą się z odkrycia, mówiąc, że tylko Herschel miał techniczne możliwości jego dokonania, czym po raz kolejny dowiódł swojej wartości. ESA ma udział we wszystkich etapach zdalnej eksploracji zjawisk związanych z wodą w układzie Enceladus-Saturn: wspomniany satelita ISO wykrył parę wodną w atmosferze Saturna, wspólna misja NASA i ESA, Cassini-Huygens, wykryła wyrzuty wody z Enceladusa. Teraz europejski Herschel powiązał oba odkrycia obserwacjami wodnego “obwarzanka” wokół Saturna, tworzonego przez wodę z Enceladusa.

Zobacz też:

Źródło: ESA

Share.

Comments are closed.