STS-135: trzeci dzień misji, cumowanie do ISS

0

Ten artykuł będzie stale uzupełniany w miarę postępu prac. Zapraszamy do relacji z trzeciego dnia (Flight Day 3 – FD3) misji STS-135. Początek FD3 zaplanowany jest na godzinę 09:29 CEST. W trakcie FD3 nastąpi cumowanie do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, planowane na godzinę 17:07 CEST. Misję można oglądać na NASA TV. Dodatkowe informacje na temat sposobów jej odbierania znajdują się na końcu tego artykułu.

Godzina 23:16 CEST (10.07.2011)
Wszystkie czynności na dziś zostały już wykonane. Astronauci misji STS-135 udadzą się na sen o godzinie 00:59 CEST. Początek czwartego dnia misji rozpocznie się osiem godzin  później. Na tym kończymy tę relację – zapraszamy ponownie już za kilka godzin.

Godzina 22:33 CEST (10.07.2011)
Manewry robotyczne zostały zakończone. OBSS jest w tej chwili przechwycony przez ramię wahadłowca SRMS. Tymczasem jedna z rakiet pomocniczych została już przetransportowana do portu Cape Canaveral. Druga rakieta SRB pojawi się w porcie niebawem.

Godzina 21:19 CEST (10.07.2011)
OBSS został uchwycony przez SSRMS. Kontrola Misji przesłała pozwolenie na odłączenie wysięgnika.

Godzina 20:59 CEST (10.07.2011)
Ramię SSRMS (Space Station Remote Manipulator System) zostało już przemieszczone na pozycję do przejęcia OBSS.

Godzina 20:36 CEST (10.07.2011)
Trwają przygotowania do operacji robotycznych. Otwarto zasłony okien modułu obserwacyjnego Cupola i trwa przygotowanie komputerów.

Godzina 20:10 CEST (10.07.2011)
Ostatnim istotnym zadaniem na dzisiaj będzie usunięcie wysięgnika OBSS (Orbiter Boom Sensor System) z miejsca na krawędzi ładowni, które w razie pozostania blokowałoby możliwość wyciągnięcia modułu logistycznego Rafaello w czasie czwartego dnia misji.

Godzina 19:41 CEST (10.07.2011)
Załoga Stacji ISS powróciła już do własnych prac, natomiast na kanale NASA TV można obejrzeć konferencję podsumowującą dzisiejsze wydarzenia w misji STS-135.

Godzina 18:49 CEST (10.07.2011)
Załoga wahadłowca “przepływa” na pokład Stacji ISS. Astronauci wpadają sobie w ramiona i śmieją się od ucha do ucha…

Godzina 18:42 CEST (10.07.2011)
Obecne marginesy zapasów kriogenicznych na wahadłowcu wynoszą już 1 dzień i 3 godziny, co oznacza, iż wydłużenie misji o jeden dzień jest coraz bardziej prawdopodobne.

Godzina 18:29 CEST (10.07.2011)
Włazy zostały otwarte. Niebawem dojdzie do powitania załóg.

Godzina 18:21 CEST (10.07.2011)
Seria testów szczelności została już przeprowadzona. Działania przebiegły na tyle sprawnie, iż wydano zgodę na otwarcie włazów!

Godzina 17:40 CEST (10.07.2011)
Trwa zmiana orientacji kompleksu modułami rosyjskimi w kierunku poruszania się po orbicie. W ten sposób na czas połączonej misji powłoka termiczna wahadłowca nie będzie wystawiona na zderzenia ze śmieciami i mikrometeoroidami.

Godzina 17:20 CEST (10.07.2011)
Po krótkiej chwili potwierdzono właściwe połączenie dwóch statków. Przez najbliższe dwie godziny miejsce będą miały testy szczelności. Po ich pomyślnym zakończeniu zostaną otwarte włazy i nastąpi powitanie załóg.

Godzina 17:19 CEST (10.07.2011)
Mechanizmy zapadkowe i blokujące węzłów cumowniczych zostały uruchomione.

Godzina 17:16 CEST (10.07.2011)
Wschód Słońca. Trwa proces “sztywnego cumowania”.

Godzina 17:13 CEST (10.07.2011)
Ostatnia misja amerykańskiego promu kosmicznego przybiła pomyślnie do orbitalnego przyczółku ludzi. Powstanie Stacji ISS w dużej mierze zawdzięczamy właśnie wahadłowcom.

Godzina 17:10 CEST (10.07.2011)
Dokowanie nastąpiło o godzinie 17:07 CEST, na wysokości 386 kilometrów nad południowym Oceanem Spokojnym.

Godzina 17:08 CEST (10.07.2011)
Prom Atlantis przybył na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Dzwon powitalny! Dowódca Stacji ISS Ron Garan powitał załogę wahadłowca przez radio.

Godzina 17:07 CEST (10.07.2011)
Kontakt fizyczny! Silniki manewrowe wahadłowce delikatnie dopchnęły maszynę do portu cumowniczego.

Godzina 17:07 CEST (10.07.2011)
System pokontaktowy uzbrojony, 3 metry.

Godzina 17:06 CEST (10.07.2011)
4 metry, właściwa ścieżka podejścia.

Godzina 17:05 CEST (10.07.2011)
6 metrów.

Godzina 17:05 CEST (10.07.2011)
Prędkość podejścia wynosi teraz około 3 cm/s.

Godzina 17:03 CEST (10.07.2011)
Odległość 10 metrów. Finalne podejście.

Godzina 17:01 CEST (10.07.2011)
Odległość 15 metrów.

Godzina 16:58 CEST (10.07.2011)
Odległość 22 metry. Na podstawie obecnego podejścia przewiduje się, że do cumowania dojdzie 8 minut później.

Godzina 16:56 CEST (10.07.2011)
Mechanizm cumowniczy w ładowni wahadłowca został uruchomiony przez załogę. Prom jest w pełnej kontroli Fergusona.

Godzina 16:55 CEST (10.07.2011)
Manewr podejścia odbywa się jak do tej pory planowo. Na ujęciach z kamery umieszczonej w węźle cumowniczym promu widoczny jest już doskonale łącznik PMA-2 oraz moduł Harmony za nim.

Godzina 16:53 CEST (10.07.2011)
Tandem przelatuje w tej chwili nad południowo zachodnią Australią.

Godzina 16:52 CEST (10.07.2011)
Prędkość zbliżania wahadłowca wynosi 4,27 cm/s. Odległość 40 metrów.

Godzina 16:50 CEST (10.07.2011)
Widoczne są już doskonale światła w ładowni i podświetlony węzeł cumowniczy wahadłowca. 15 minut do cumowania.

Godzina 16:44 CEST (10.07.2011)
Poniżej prezentujemy nagranie z manewru RPM promu Atlantis do misji STS-135.

{youtube}o5lktjN57WQ{/youtube}
Manewr RPM promu Atlantis / Credits – NASA TV, 

Godzina 16:33 CEST (10.07.2011)
Kontrola lotu wydała zgodę na cumowanie promu do ISS.

Godzina 16:29 CEST (10.07.2011)
Za chwilę Atlantis znajdzie się przed Stacją w jej ruchu orbitalnym. Z tego miejsca zacznie się przybliżanie promu do elementu cumowicznego PMA-2, do którego Atlantis przyłączy około 17:07 CEST.

Godzina 16:15 CEST (10.07.2011)
Manewr RPM zakończony – ostatni taki w historii. Przez następne 50 minut prom będzie się zbliżać do ISS po trajektorii przypominającej wycinek okręgu. Dokowanie planowane jest na godzinę 17:07 CEST.

Godzina 16:11 CEST (10.07.2011)
Kończy się manewr RPM – rezydenci ISS wykonali zdjęcia promu.

Godzina 16:07 CEST (10.07.2011)
Manewr RPM rozpoczęty! W galerii tego artykułu można zobaczyć zdjęcia z manewru RPM.

Godzina 15:58 CEST (10.07.2011)
Mniej niż 300 metrów pomiędzy ISS a promem. Około 9 minut do manewru RPM.

Godzina 15:51 CEST (10.07.2011)
Udany manewr MC4.

Godzina 15:48 CEST (10.07.2011)
Za chwilę kontrola lotu wyda zgodę na przeprowadzenie manewru RPM. Mniej niż 1200 metrów dzieli ISS i prom Atlantis.

Godzina 15:40 CEST (10.07.2011)
Udany manewr korekcyjny MC3. Mniej niż 1600 metrów pomiędzy ISS a promem Atlantis.

Godzina 15:21 CEST (10.07.2011)
Nawiązano bezpośrednie połączenie pomiędzy ISS a promem Atlantis.

Godzina 15:05 CEST (10.07.2011)
Około dwie godziny do cumowania, które nastąpi ponad Nową Zelandią.

Godzina 14:50 CEST (10.07.2011)
Manewr MC1 przebiegł również prawidłowo.

Godzina 14:31 CEST (10.07.2011)
Manewr TI przebiegł prawidłowo.

Godzina 14:28 CEST (10.07.2011)
Dobra konfiguracja do manewru TI.

Godzina 13:59 CEST (10.07.2011)
Kontrola Lotu wydaje zgodę na manewr TI (po raz ostatni w historii programu STS).

Godzina 13:48 CEST (10.07.2011)
Załoga w tej chwili pracuje nad drobnym problemem z oprogramowaniem jednego z laptopów zainstalowanych na promie. Manewr TI za 43 minuty.

Godzina 13:33 CEST (10.07.2011)
Pomyślnie zakończone zostały krótkie odpalenia silniczków RCS w ramach manewru NCC.

Godzina 13:29 CEST (10.07.2011)
Dzisiejsze cumowanie wahadłowca do Stacji ISS będzie 37. i ostatnim takim wydarzeniem w historii. Atlantis zacumuje do orbitalnego kompleksu po raz 12. Przed międzynarodowym programem ISS wahadłowce miały swój udział także w programie rosyjskiej stacji orbitalnej Mir, do której zacumowały łącznie 9 razy, w tym sam Atlantis aż 7 razy (rozpoczynając tę serię 29 czerwca w 1995 roku w czasie misji STS-71).

Godzina 13:22 CEST (10.07.2011)
Atlantis jest już widoczny z kamer Stacji ISS i vice versa.

Godzina 13:01 CEST (10.07.2011)
Załoga na wahadłowcu ponownie odczuła mocne wstrząsy – odpalone zostały dwa silniki orbitalne OMS w ramach manewru NC-4. Zmiana prędkości wyniosła około 45 m/s.

Godzina 12:25 CEST (10.07.2011)
W ramach przygotowań do dzisiejszych operacji podejścia do Stacji ISS odpowiednio konfigurowane były komputery pokładowe wahadłowca. Wystąpił problem z komputerem GPC 3 (General Purpose Computer). Jego działanie nie będzie jednak wymagane w dniu dzisiejszym, więc inżynierowie wraz z załogą wykonają jego rekonfigurację w dniu jutrzejszym (FD4). Podobny problem z tym samym komputerem (GPC 3) wystąpił także na promie Atlantis w czasie misji STS-122, podczas której na Stację ISS dostarczony został europejski moduł Columbus. Co ciekawe w tamtej misji brał także udział obecny członek załogi STS-135 – Rex Walheim.

Godzina 12:11 CEST (10.07.2011)
Wykonany został manewr NH. W czasie jego wykonywania widoczny był podgląd na żywo z kokpitu wahadłowca. Manewr był wyraźnie widoczny, kiedy wszystko zadrżało.

Godzina 11:44 CEST (10.07.2011)
Czynności poranne zostały zakończone i załoga weszła w tryb procedury podejścia do Stacji ISS. Niebawem wykonany zostanie manewr podnoszący orbitę.

Godzina 10:15 CEST (10.07.2011)
Już za 7 godzin dojdzie do połączenia wahadłowca Atlantis z Międzynarodową Stacją Kosmiczną. Będzie to ostatni tego typu manewr w historii programu STS. 1.5 miesiąca temu do Stacji ISS zadokowany był po raz ostatni wahadłowiec Endeavour, co zostało uwiecznione przez załogę powracającego na Ziemię Sojuza TMA-20. Poniżej przedstawiamy wyjątkowe nagranie ukazujące z odległości kilkuset metrów ten historyczny kompleks orbitalny. Na przeciwległym końcu w stosunku do promu Endeavour znajduje się europejski statek transportowy ATV-2 “Johannes Kepler” (wielkością zbliżony do angielskiego dwupiętrowego autobusu):

{youtube}iOLh3Vxk0HM{/youtube}
Manewr ISS z dnia 24 maja 2011 roku / Credits – NASAtelevision

Godzina 09:30 CEST (10.07.2011)
Pobudka! Na wahadłowcu rozbrzmiała piosenka Mr. Blue Sky zespołu Electric Light Orchestra dedykowana dowódcy misji STS-135.

Godzina 08:52 CEST (10.07.2011)
Za trzydzieści siedem minut nastąpi pobudka astronautów i początek trzeciego dnia misji STS-135. Przez następne godziny prom Atlantis będzie się zbliżać do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Cumowanie planowane jest na godzinę 17:07 CEST. Godzinę wcześniej, o 16:06 CEST nastąpi manewr RPM, którego celem jest ukazanie osłony termicznej promu w celu wykonania serii zdjęć z pokładu ISS.

Trzeci dzień misji wahadłowców obfituje w niesamowite widoki, które warto obejrzeć – szczególnie, że niektóre manewry (np. RPM) wykonywane będą ostatni raz.

W języku polskim dyskusja na temat misji STS-135 toczy się na Polskim Forum Astronautycznym.
O sposobach i programach do oglądania NASA TV można przeczytać pod tym linkiem.

Podgląd na kokpit (górny pokład) wahadłowca, gdzie widoczny jest tzw. glass cockpit. Po prawej pilot Doug Hurley obsługujący aparat, który na pewno będzie w dniu dzisiejszym aktywnie wykorzystywany / Credits: NASA TV

Moment zakończenia manewru NC-4. Wszystkie nieprzymocowane przedmioty (jak widoczny notatnik Fergusona) wystrzeliły z miejsca / Credits: jmvh, NASA TV

Godzina 12:58 - wahadłowiec jest już widoczny z kamer Stacji ISS! / Credits: NASA TV Początek manewru TI / Credits - NASA TV 15:52 CEST - prom zbliża się do ISS / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV Manewr RPM / Credits - NASA TV

Węzeł cumowniczy PMA-2 / Credits: NASA TV

Na sekundy przed kontaktem / Credits: NASA TV

Wahadłowiec Atlantis po raz ostatni przybił do Stacji ISS / Credits: NASA TV

Podgląd na ładownię promu, gdzie umieszczony jest moduł logistyczny Rafaello, zawierający rekordową ilość zapasów. Moduł ten zostanie podłączony do Stacji ISS w dniu jutrzejszym (FD4) / Credits: NASA TV

Share.

Comments are closed.