STS-135: próba startu na żywo

0

Ten artykuł będzie stale uzupełniany w miarę postępu prac. Zapraszamy do czytania relacji z próby startu promu Atlantis do misji STS-135. Start zaplanowany jest na godzinę 17:26 CEST (08.07.2011). Transmisję z wydarzenia będzie można oglądać w Internecie na NASA TV. Dodatkowe informacje na temat sposobów jej odbierania znajdują się na końcu tego artykułu.

Godzina 01:02 CEST (09.07.2011)
Flight Day 1 misji STS-135 zakończy się o godzinie 01:59 CEST. Drugi dzień misji rozpocznie się o godzinie 09:59 CEST. Na tym kończymy tę relację – zapraszamy ponownie za kilka godzin.

Godzina 00:11 CEST (09.07.2011)
Ramię robotyczne promu SRMS zostało uruchomione i uniesione.

Godzina 23:24 CEST (08.07.2011)
Trwają prace na pokładzie promu Atlantis. Z uwagi na zredukowaną załogę STS-135, Flight Day 1 (czyli pierwszy dzień wyprawy – w tej chwili trwający) jest dłuższy niż w przypadku poprzednich misji wahadłowców.

Godzina 21:12 CEST (08.07.2011)
Przed chwilą nastąpił manewr orbitalny NC-1.

Godzina 19:19 CEST (08.07.2011)
Rozpoczęła się konferencja na NASA TV, dotycząca misji STS-135 oraz planów na przyszłość.

Godzina 19:05 CEST (08.07.2011)
Trwa otwieranie ładowni promu. Za chwilę nastąpi rozłożenie anteny KU a następnie astronauci zdejmą skafandry ACES.

{youtube}e1snUVR97UE{/youtube}
Otwieranie ładowni promu Atlantis / Credits – NASA TV,

Godzina 18:57 CEST (08.07.2011)
Po otrzymaniu zgody z Kontroli Misji załoga rozpoczęła procedurę otwarcia ładowni.

Godzina 18:45 CEST (08.07.2011)
Załoga pracuje zgodnie z po-startowym harmonogramem. Niebawem otwarte zostaną włazy ładowni, dzięki czemu rozłożona będzie mogła zostać antena KU, umożliwiająca między innymi przekaz wizji z pokładu promu kosmicznego na żywo.

Godzina 18:21 CEST (08.07.2011)
Oficjalny czas startu to 17:29:03.9 CEST, zatem ponad 2 minuty trwała nieprzewidziana przerwa w odliczaniu (zegar stanął na T – 31 sekund). Zawiódł czujnik informujący o pełnym wycofaniu ramienia oxygen vent arm (wysięgnik z charakterystyczną “czapeczką”, tzw. beanie cap, która przylega do szczytu zbiornika ET i odciąga parujący LOX).

Godzina 18:14 CEST (08.07.2011)
Odpalenie obydwu silników OMS w ramach manewru OMS-2 miało za zadanie “ukołowienie” orbity, która początkowo była eliptyczna.

Godzina 18:11 CEST (08.07.2011)
Manewr OMS-2 zakończony prawidłowo.

Godzina 18:03 CEST (08.07.2011)
Generatory ciśnienia APU zostały wyłączone. Zamknięto także klapy na spodzie wahadłowca, przez które przewody biegły do zbiornika ET.

Godzina 17:54 CEST (08.07.2011)
Poniżej prezentujemy nagranie ze startu promu Atlantis do misji STS-135.

{youtube}1qjZ86GIPwE{/youtube}
8 lipca 2011 – start misji STS-135 / Credits – NASA TV, 

Godzina 17:52 CEST (08.07.2011)
Za chwilę opublikujemy nagranie ze startu promu Atlantis.

Godzina 17:43 CEST (08.07.2011)
Obecna prędkość promu Atlantis to niecałe 28 tyś km/h. Ostatni start w trzydziestoletniej historii programu promów kosmicznych zakończył się pełnym sukcesem.

Godzina 17:40 CEST (08.07.2011)
Parametry wstępne orbity są właściwe. Nie wymagane jest odpalenie korekcyjne silnikami OMS.

Godzina 17:39 CEST (08.07.2011)
Zbiornik ET odrzucony. Wstępna orbita osiągnięta!

Godzina 17:38 CEST (08.07.2011)
Manewr zmiany orientacji zakończony, przygotowania do odrzucenia zbiornika zewnętrznego paliwa ET.

Godzina 17:35 CEST (08.07.2011)
Obecna prędkość to 11 tyś km/h.

Godzina 17:33 CEST (08.07.2011)
Asysta silników OMS.

Godzina 17:32 CEST (08.07.2011)
Odliczanie zostało zastopowane na T minus 31 sekund z uwagi na problem z odsunięciem ramienia oxygen vent arm.

Godzina 17:31 CEST (08.07.2011)
Rakiety pomocnicze SRB odrzucone.

Godzina 17:31 CEST (08.07.2011)
Próg Maq-Q, maksymalnych naprężeń aerodynamicznych.

Godzina 17:30 CEST (08.07.2011)
Prom Atlantis wyruszył w swoją ostatnią podróż!

Godzina 17:29 CEST (08.07.2011)
Po nieco ponad 2 minutach wstrzymania odliczania doszło do restartu. W czasie T minus 6.6 sekund nastąpił zapłon SSME i start!

Godzina 17:27 CEST (08.07.2011)
Odliczanie wstrzymane!

Godzina 17:26 CEST (08.07.2011)
Automatyczna sekwencja startowa.

Godzina 17:25 CEST (08.07.2011)
Ciśnienie w zbiorniku LH2 jest już także stałe. Ogniwa paliwowe zaczynają czerpać paliwo ze źródel na wahadłowcu.

Godzina 17:25 CEST (08.07.2011)
Wycofywane jest ramię odprowadzającej parujące paliwo (LOX), tzw. oxygen vent arm. Ciśnienie w zbiorniku LOX jest już stałe.

Godzina 17:24 CEST (08.07.2011)
Przeprowadzane są testy systemów hydraulicznych wychylających dysze silników głównych SSME.

Godzina 17:23 CEST (08.07.2011)
Przeprowadzane są testy systemów aerodynamicznych promu (np. lotek).

Godzina 17:22 CEST (08.07.2011)
Zatrzymany został proces stałego uzupełniania paliwa LOX.

Godzina 17:22 CEST (08.07.2011)
Jednostki APU zostały uruchomione. Podzespoły te umożliwiają poruszanie elementami aerodynamicznymi wahadłowca.

Godzina 17:21 CEST (08.07.2011)
Uruchomione zostały rejestratory generatorów ciśnienia hydraulicznego APU.

Godzina 17:19 CEST (08.07.2011)
Ramię dostępu do wahadłowca (orbiter crew access arm) jest wycofywane.

Godzina 17:17 CEST (08.07.2011)
Zegar odliczający ponownie ruszył. Rozpoczęta została automatyczna sekwencja startowa.

Godzina 17:17 CEST (08.07.2011)
Jest pełne pozwolenie na start!

Godzina 17:15 CEST (08.07.2011)
GO dla startu, za wyjątkiem powrotu RTLS.

Godzina 17:12 CEST (08.07.2011)
Niebawem odbędzie się głosowanie, którego efektem będzie pozwolenie lub jego brak na start w wyznaczonym oknie startowym.

Godzina 17:03 CEST (08.07.2011)
Chwilowo pogoda jest stabilna, jednak dla sytuacji RTLS (Return To Launch Site – awaryjnego trybu powrotu wahadłowca po starcie na Florydę) wciąż nieodpowiednia.

Godzina 16:54 CEST (08.07.2011)
Dokładny czas startu to 17:26:46 CEST w trakcie kilkuminutowego okna startowego.

Godzina 16:50 CEST (08.07.2011)
Na chwilę obecną obserwuje się dogodne warunki do startu.

Godzina 16:36 CEST (08.07.2011)
Zegar ponownie zostały zatrzymany, tym razem na T – 9 minut. Jest to kolejna zaplanowana przerwa w odliczaniu, w czasie której przeprowadzane są różne testy, zarówno systemów na wahadłowcu, jak i tych związanych z infrastrukturą naziemną.

Godzina 16:31 CEST (08.07.2011)
Wystąpił drobny problem z systemem namierzania MILA, jednak restart pomógł w przywróceniu właściwej konfiguracji.

Godzina 16:27 CEST (08.07.2011)
Ekipa techników jest już u podstawy mobilnej platformy startowej MLP. Wykonane zostanie pamiątkowe zdjęcie, a następnie stanowisko startowe zostanie opuszczone.

Godzina 16:26 CEST (08.07.2011)
Zegar ponownie ruszył.

Godzina 16:13 CEST (08.07.2011)
Procedura odliczania została ponownie wstrzymana. Zegar stanął na T – 20 minut.

Godzina 16:12 CEST (08.07.2011)
Grupa techników z grupy Close Out Crew pozowała do zdjęcia, następnie cały White Room został odsunięty od wahadłowca.

Godzina 16:06 CEST (08.07.2011)
Ciśnienie w kabinie Atlantis jest właściwe. Technik zabrał osłonę, która chroniła okienko we włazie. Ekipa niebawem opuści White Room.

Godzina 16:00 CEST (08.07.2011)
Pompa ciekłego tlenu (LOX), która uległa uszkodzeniu, została wymieniona przez techników. Cała naprawa trwała 21 minut i tyle też czasu wynosiła przerwa w procesie nieustannego dopełniania paliwa w zbiorniku ET. Na skutek dużej różnicy temperatur paliwa kriogeniczne parują.

Godzina 15:49 CEST (08.07.2011)
Po zakończonych pomyślnie testach szczelności rozpoczęto podwyższanie ciśnienia w kabinie wahadłowca do 14.9 psi. Tymczasem trwa konfiguracja systemu namierzania MILA.

Godzina 15:43 CEST (08.07.2011)
Trwa test szczelności włazu promu. Za chwilę nowa prognoza pogody zostanie opublikowana.

Godzina 15:26 CEST (08.07.2011)
Właz zamknięty – trwa sprawdzanie szczelności.

Godzina 15:19 CEST (08.07.2011)
Za chwilę zostanie zamknięty właz promu Atlantis.

Godzina 15:16 CEST (08.07.2011)
Trwa usuwanie sprzętu z wnętrza promu Atlantis, który nie leci misją STS-135. Sprzęt ten służył m.in. podczas wchodzenia astronautów do wahadłowca.

Godzina 15:12 CEST (08.07.2011)
Pompa LOX (ciekły tlen) się zepsuła – trwa wymiana pompy, która potrwa około 20 minut. Nie jest to przeszkoda dla startu.

Godzina 15:06 CEST (08.07.2011)
Dwie godziny i pięć minut do spodziewanego momentu startu. Przed chwilą nastąpiła kolejna seria testów systemu komunikacji.

Godzina 14:45 CEST (08.07.2011)
Ostatni astronauta misji STS-135 – Rex Walheim – jest już na pokładzie promu Atlantis.

Godzina 14:33 CEST (08.07.2011)
Astronautka Magnus jest już wewnątrz promu Atlantis. Do wejścia przygotowuje się ostatni członek misji STS-135 – Rex Walheim.

Godzina 14:25 CEST (08.07.2011)
Rozpoczyna się seria testów systemów komunikacji poszczególnych astronautów z kontrolą lotu. Do wejścia przygotowuje się astronautka Sandra Magnus.

Godzina 14:16 CEST (08.07.2011)
Pilot misji – Douglas Hurley – zajmuje miejsce wewnątrz promu.

Godzina 14:05 CEST (08.07.2011)
Astronauta Ferguson jest już wewnątrz promu. Do wejścia przygotowuje się pilot Douglas Hurley.

Godzina 14:02 CEST (08.07.2011)
Dowódca misji – Christopher Ferguson – przygotowuje się do wejścia do promu.

Godzina 13:59 CEST (08.07.2011)
Przed wjazdem na górne poziomy platformy LC-39A astronauci wykonują kilka zdjęć z wahadłowcem w tle oraz korzystają z telefonów.

Godzina 13:55 CEST (08.07.2011)
Astronauci dotarli do wyrzutni LC-39A.

Godzina 13:46 CEST (08.07.2011)
Pomimo niesprzyjających warunków pogodowych menadżerowie programu STS zadecydowali o kontynuowaniu przygotowań do startu. Czy prom wystartuje? Prawdopodobnie okaże się to dopiero podczas końcowego odliczania.

Godzina 13:37 CEST (08.07.2011)
Astronauci wsiedli do AstroVana i jadą na wyrzutnię LC-39A. Przejazd zajmie około 20 minut.

Godzina 13:31 CEST (08.07.2011)
Odliczanie do startu zostało wznowione przy czasie T minus 3 godziny. Przerwa w odliczaniu trwała dwie i pół godziny.

Godzina 13:26 CEST (08.07.2011)
Zespół Final Inspection Team zakończył swoją pracę.

Godzina 13:19 CEST (08.07.2011)
Zespół wspierający astronautów przy wejściu do promu jest już na swoim miejscu pracy. Astronauci wyjadą na wyrzutnię około 13:30 CEST.

Godzina 13:10 CEST (08.07.2011)
Astronauci misji STS-135 są w tej chwili ubierani w skafandry ACES.

Godzina 13:00 CEST (08.07.2011)
Załoga misji STS-135 otrzymuje właśnie najnowsze informacje na temat stanu pogody.

Godzina 12:42 CEST (08.07.2011)
Około godziny 13:30 CEST powinna zapaść decyzja, czy dziś podjęta zostanie próba startu.

Godzina 12:26 CEST (08.07.2011)
Na Florydzie świta.

Godzina 11:41 CEST (08.07.2011)
Za chwilę zakończą się testy medyczne astronautów.

Godzina 11:23 CEST (08.07.2011)
Ciekawy fakt – jeden z elementów lewej rakiety SRB był wykorzystany podczas pierwszej misji promu kosmicznego (STS-1). Można więc napisać, że historia zatoczyła koło w tym przypadku.

Godzina 11:14 CEST (08.07.2011)
Prognoza pogody to nadal zaledwie 30% szans na start, ale jest możliwa poprawa warunków.

Godzina 11:09 CEST (08.07.2011)
Ekipy wspierające wejście astronautów do promu (Close Out Crew Team) i inspekcyjny (Final Inspection Team) są już na wyrzutni startowej LC-39A.

Godzina 11:06 CEST (08.07.2011)
W tej chwili astronauci jedzą śniadanie. Za kilkanaście minut powinny rozpocząć się ostatnie testy medyczne.

Godzina 11:02 CEST (08.07.2011)
Zegary odliczające czas do startu zatrzymały się na T minus 3 godziny.

Godzina 10:39 CEST (08.07.2011)
O godzinie 10:33 CEST obudzono astronautów.

Godzina 10:36 CEST (08.07.2011)
Tankowanie zbiornika paliwa przechodzi w tryb dopełniania.

Godzina 10:26 CEST (08.07.2011)
Kończy się tankowanie zbiornika paliwa promu. Zawór silnika SSME-3, który został wymieniony w czerwcu, pracuje prawidłowo.

Godzina 09:57 CEST (08.07.2011)
Okręty Freedom Star i Liberty Star, których zadaniem jest odzyskanie rakiet SRB po wodowaniu, raportują dotarcie na miejsce upadku rakiet.

Godzina 09:03 CEST (08.07.2011)
Trwa tankowanie zbiorników płynnego wodoru (LH) i tlenu (LOX) w trybie szybkiego napełniania (tzw. fast fill). Sensory ECO, umieszczone na dnie zbiorników pracują prawidłowo.

Godzina 08:20 CEST (08.07.2011)
Trwa tankowanie zbiorników płynnego wodoru (LH) i tlenu (LOX) w wolnym trybie (tzw. slow fill). Prognoza pogody jest nadal niesprzyjająca – jedynie 30% szans na start.

Godzina 08:07 CEST (08.07.2011)
Wydano zgodę na tankowanie zbiornika promu.

Godzina 07:52 CEST (08.07.2011)
Trwa zebranie zespołu inżynierów z menedżerami MMT (Mission Management Team), na którym ocenianie są dzisiejsze szanse na start. Wprawdzie pogoda na czas samego tankowania jest dobra, to kryteria pogodowe dla przeprowadzenia startu wahadłowca są bardziej rygorystyczne i nie wiadomo czy zaistnieją odpowiednie warunki pogodowe na czas T-0.

Godzina 07:20 CEST (08.07.2011)
Załoga ostatniej misji promu kosmicznego w tej chwili jeszcze śpi. Pobudka ma mieć miejsce o godzinie 10:30 CEST. Śniadanie zjedzą pół godziny później, a następnie rozpocznie się krótka seria testów medycznych (11:45) oraz ubieranie w skafandry ciśnieniowe ACES (po 13:00). Przejazd na stanowisko startowe, poprzedzony zaprezentowaniem się przed reporterami, przewidywany jest na 13:36 CEST, na niecałe 4 godziny przed startem.

Godzina 07:00 CEST (08.07.2011)
Pozostała godzina do tankowania, na przeprowadzenie którego warunki pogodowe nad stanowiskiem startowym nie przekraczają ustalonych odstępstw. W ciągu pierwszej godziny napełniania zbiornika zewnętrznego paliwem możemy liczyć na zachmurzone niebo, deszcze padające w pobliżu LC-39A, lekki wiatr oraz temperaturę 26 stopni Celsjusza.

Godzina 01:30 CEST (08.07.2011)
Prognoza pogody dla okolic KSC się pogarsza. Pojawiają się wątpliwości czy nawet proces tankowania zostanie przeprowadzony. W ciągu kilku godzin pojawią się dodatkowe informacje.

Godzina 23:46 CEST (07.07.2011)
Zespół inżynierów nie wykrył żadnych uszkodzeń spowodowanych pobliskimi uderzeniami piorunów, które kilka godzin temu obserwowano blisko wyrzutni LC-39A.

Godzina 23:03 CEST (07.07.2011)
Oficjalna prognoza pogody – nadal 30% szans na start. Nieoficjalnie natomiast mówi się już o zaledwie 20% lub nawet 10% na odpowiednie warunki w momencie startu (i procedury awaryjnej RTLS).

Godzina 22:33 CEST (07.07.2011)
W tej chwili powinno rozpoczynać się zebranie zespołu inżynierów i menedżerów pracujących przy wahadłowcu – celem spotkania jest ocena przygotowań do startu oraz warunki pogodowe.

Godzina 21:38 CEST (07.07.2011)
Platforma obrotowa RSS, niczym wielki ochronny kokon, została przesunięta do pozycji otwartej. Tym samym wahadłowiec Atlantis jest teraz w pełni widoczny.

Godzina 21:04 CEST (07.07.2011)
Trwa odsuwanie RSS. Cała procedura została opóźniona z uwagi na konieczne inspekcje w wykonaniu personelu technicznego po zajściu możliwości uszkodzenia elementów stanowiska startowego (na skutek bliskiego uderzenia pioruna).

Godzina 19:48 CEST (07.07.2011)
RSS nadal nie odsunięta. W międzyczasie odnotowano bliskie wyładowania atmosferyczne.

Godzina 18:07 CEST (07.07.2011)
Odsunięcie RSS zostało opóźnione o przynajmniej godzinę z uwagi na niesprzyjające warunki pogodowe.

Godzina 16:26 CEST (07.07.2011)
Około godziny 18:00 CEST może nastąpić odsunięcie konstrukcji ruchomej RSS (Rotating Service Structure) platformy startowej LC-39A.

Godzina 14:09 CEST (07.07.2011)
Zakończono przygotowywanie zbiornika ET (External Tank) promu do operacji tankowania, która powinna rozpocząć się jutro około godziny 08:00 CEST.

Godzina 13:19 CEST (07.07.2011)
Przed chwilą opublikowano najnowszą prognozę pogody, która niestety nie odbiega zbytnio od poprzedniej. Nadal przewiduje się złe warunki pogodowe w momencie startu.

Godzina 12:41 CEST (07.07.2011)
Załoga misji STS-135 składa się jedynie z czterech astronautów. Ostatni raz tak mała załoga poleciała promem na orbitę w 1983 roku. Jest to spowodowane względami bezpieczeństwa – ta wyprawa nie ma przygotowanej misji ratunkowej innym wahadłowcem. Powrót na Ziemię możliwy jest więc jedynie rosyjską kapsułą Sojuz.

Godzina 12:19 CEST (07.07.2011)
W okolice KSC na Florydę ściągają tłumy widzów, które chcą zobaczyć ostatni start promu kosmicznego. Przewiduje się, że przynajmniej kilkaset tysięcy osób będzie oglądać start z okolicznych plaż, punktów widokowych, budynków i parkingów.

Godzina 10:50 CEST (07.07.2011)
Przed chwilą rozległ się alarm przeciwpożarowy na wyrzutni LC-39A. Na szczęście alarm okazał się być nieprawdziwy – najprawdopodobniej ktoś nieumyślnie włączył syrenę alarmową.

Godzina 09:56 CEST (07.07.2011)
Prognoza pogody na moment startu jest nadal niezbyt optymistyczna. W tej chwili wciąż przewiduje się zaledwie 30% szans na odpowiednie warunki. Na moment startu przewidywane są burze, deszcz oraz duża ilość chmur – co może doprowadzić do odwołania startu.
Na kolejne próby startu – w sobotę i niedzielę – przewiduje się nieco lepsze warunki pogodowe (odpowiednio 40% i 60%).

Godzina 07:51 CEST (07.07.2011)
Poprzednia wyprawa promu Atlantis nastąpiła w maju 2010 roku. Misja nosiła oznaczenie STS-132.

Godzina 00:46 CEST (07.07.2011)
Misja STS-135 jest ostatnią wyprawą promu kosmicznego na orbitę. Poprzednie ostatnie misje to STS-133 (prom Discovery) i STS-134 (prom Endeavour).

Godzina 00:07 CEST (07.07.2011)
Rozpoczynamy relację! Za nieco ponad 41 godzin powinna rozpocząć się ostatnia misja programu wahadłowców – STS-135. Na orbitę po raz ostatni wysłany zostanie prom Atlantis. Udział w tej ostatniej, historycznej misji kosmicznej weźmie czterech astronautów:

  • Christopher Ferguson, dowódca misji, trzeci lot,
  • Douglas Hurley, pilot, drugi lot,
  • Sandra Magnus, specjalistka misji, trzeci lot,
  • Rex Walheim, specjalista misji oraz inżynier lotu, trzecia wyprawa w kosmos.

Start planowany jest na 8 lipca, na godzinę 17:26 CEST. Prognoza pogody jest jak na razie niezbyt optymistyczna – przewiduje się jedynie 30% szans na odpowiednie warunki w momencie startu, pogoda na Florydzie zmienia się jednak dość dynamicznie i w ciągu kilkunastu następnych godzin możliwe są duże zmiany w prognozie na moment startu.

W języku polskim dyskusja na temat misji STS-135 toczy się na Polskim Forum Astronautycznym.
O sposobach i programach do oglądania NASA TV można przeczytać pod tym linkiem.

21:03 CEST (07.07.2011) - odsuwanie RSS / Credits - NASA TV 10:16 CEST (08.07.2011) - noc na Florydzie, prom Atlantis w świetle reflektorów / Credits - NASA TV 13:35 CEST (08.07.2011) - załoga misji STS-135 jedzie na wyrzutnię LC-39A / Credits - NASA TV Astronauci misji STS-135 wewnątrz promu Atlantis / Credits - NASA TV 17:26 CEST - prom Atlantis wyrusza w swą ostatnią wyprawę / Credits - NASA TV Odrzucenie rakiet SRB / Credits - NASA TV Odrzucenie zbiornika paliwa ET promu / Credits - NASA TV Godzina 23:24 CEST - prace na pokładzie promu Atlantis / Credits - NASA TV

Share.

Comments are closed.