10 lat satelity Artemis

0

Pionierska misja Artemis Europejskiej Agencji Kosmicznej skończyła we wtorek 10 lat.

Advanced Relay and Technology Mission (Artemis, po polsku Artemida) został wyniesiony na orbitę 12 lipca 2001 roku i o mało co na tym mogła zakończyć się jego historia. Z powodu wycieku paliwa, który zaczął się tuż po zapłonie ostatniego członu rakiety nośnej Ariane 5G, silnik rakiety pracował z 80% ciągu i o 80 sekund krócej niż powinien. Spowodowało to, że satelita osiągnął złą orbitę. Po 12 dniach obsłudze udało się zmienić orbitę satelity na kołową, ale obawiano się, że skróci to czas pracy statku z 10-12 lat do 2-5. Osiągniecie docelowej orbity trwało 18 miesięcy, ale na szczęście szacunki o skróceniu żywotności misji okazały się przesadzone – satelita skończył właśnie dziesiąty rok pracy.

Silniki jonowe satelity Artemis / Credits: DESAEkipa programu ARTEMIS otrzymała nagrodę AIAA za rok 2003 w kategorii Operations & Support (eksploatacja i wsparcie). Przyznano ją w ramach konferencji AIAA, Space 2003, za nawiązanie pierwszego w historii optycznego łącza telekomunikacyjnego między dwoma orbitującymi satelitami, za daleko posunięte przeprogramowanie działającego satelity (przepisano ok. 20% całego oprogramowania statku), za transfer na orbitę geostacjonarną za pomocą silnika jonowego i najdłuższy wówczas kontrolowany dryf na orbicie.

ARTEMIS stanowi platformę technologiczną do badań w zakresie telekomunikacji i przesyłania danych, zrealizowaną w ramach programu rozwoju telekomunikacji ARTES (podobnie jak HYLAS-1 czy Alphasat). Ma na swoim koncie dwa kluczowe osiągnięcia w dziedzinie telekomunikacji. Nawiązał pierwsze w historii laserowe połączenie między dwoma satelitami (2001) i pierwsze w historii laserowe połączenie między satelitą a lecącym samolotem (2006; z samolotem Mystère 20 z łączem optycznym LOLA). W 2008 roku pośredniczył w przesyłaniu danych między europejskim ATV a stacją kosmiczną, gdyż amerykańską infrastrukturę łącznościową sparaliżował wówczas huragan Ike. Był też pierwszym statkiem ESA z silnikiem jonowym nie będącym w fazie testów.

Wizualizacja pierwszego w historii połączenia laserowego między satelitami, ARTEMIS i SPOT-4, 22 listopada 2001 / Credits: ESA-J.HuartArtemis jest kierowany z ośrodka firmy Telespazio we włoskim Fucino, a planowanie misji odbywa się w ośrodku Redu Europejskiej Agencji Kosmicznej w Belgii. Ostatnio satelita był wykorzystywany w misji ATV-2 “Johannes Kepler”.

Źródło: ESA

Share.

Comments are closed.