Gimnazjaliści odkrywają marsjańskie jaskinie

0

Szesnastu uczniów z klasy naukowej amerykańskiego gimnazjum mieszczącego się w Cottonwood (Kalifornia) zrealizowało swój projekt badań lawowych jaskiń i kanałów, powszechnie występujących zarówno na Ziemi jak i Marsie. Projekt edukacyjny zrealizowano w ramach Mars Student Imaging Program (MSIP), wchodzącego w skład szerszego programu Mars Education Program.

Zespół poszukiwał charakterystycznych formacji, świadczących o istnieniu podziemnych kanałów lawowych (miejsc, gdzie w przeszłości przepływała lawa) – udało im się jednak odnaleźć coś, co może być znacznie bardziej interesującym odkryciem – otworem prowadzącym do marsjańskiej jaskini.

Program obrazowania powierzchni Marsa MSIP został skierowany dla starszych uczniów szkół podstawowych, gimnazjalistów, uczniów liceów oraz studentów college’ów, poprzez umożliwienie im zadawania pytań z dziedziny geologii. Następnie studentom umożliwiono wydawanie poleceń jednemu z marsjańskich orbiterów, aby wykonał on zdjęcia obszarów, mogących stanowić odpowiedź na zadawane pytania. Od momentu rozpoczęcia projektu w 2004 roku, w programie wzięło udział ponad 50 tysięcy uczniów i studentów.

Zespół uczniów z Kalifornii pod przewodnictwem nauczyciela – Dennisa Mitchell’a – próbował znaleźć odpowiedź na pytanie “gdzie najczęściej znajdują się korytarze lawowe” oraz “czy występują one najczęściej w pobliżu szczytów marsjańskich wulkanów, w środkowej ich części, czy też może na równinach je otaczających?”.

Aby uzyskać odpowiedź, uczniowie przejrzeli ponad 200 zdjęć Marsa zrobionych za pośrednictwem urządzenia THEMIS, zainstalowanego na orbiterze Mars Odyssey. Rejon, który postanowili zbadać to wulkan Pavonis Mons, choć region ten nie został jeszcze mapowany przez sondę w najwyższej możliwej rozdzielczości 18 metrów na piksel.

Na dwóch zdjęciach spośród wszystkich otrzymanych, uczniowie istotnie odnaleźli ślady świadczące o obecności tuneli. Szczególnie interesujące okazało się jednak pojedyncze zdjęcie, na którym udało się zaobserwować mały, okrągły obszar. Wiele z marsjańskich korytarzy lawowych można rozpoznać dzięki wyszukaniu charakterystycznych dla nich łańcuchów zapadlisk, które zazwyczaj posiadają płaskie dna oraz nachylone ściany. Jednak znalezisko uczniów wydaje się posiadać pionowe ściany.

Odkrycia tego rodzaju wywołały już spore zainteresowanie mediów w 2007 roku, kiedy opublikowano pracę opisującą kilka podobnych formacji, również zarejestrowanych przez THEMIS. Jej autor – Glen Cushing, naukowiec USGS – postulował, że zauważone otwory stanowiły anomalię, w porównaniu do typowych zapadlisk łańcuchowych – miały mniejsze rozmiary i przypominały szyby o relatywnie prostych, pionowych ścianach sięgających aż do ich dna.

Cushing zaproponował, że te anomalne “kratery” są w istocie “świetlikami” – miejscami, gdzie niewielka część skał, stanowiących sufit  kanału lawowego zapadła się, ukazując puste wnętrze korytarza. Obszar taki wydaje się chłodniejszy od otaczającego go gruntu w ciągu dnia, oraz cieplejszy w ciągu nocy – dokładnie takiego zachowania należy się spodziewać w przypadku marsjańskiej jaskini, zważywszy na dobowe wahania temperatur tej planety.

Odkryty przez uczniów otwór jest drugim, który udało się odnaleźć w regionie Pavonis Mons. Przypuszczalnie posiada rozmiary mniej więcej 190 na 160 metrów i jest głęboki przynajmniej na 115 metrów.

Uczniowie zgłosili odkryty przez nich obiekt do listy celów, które będą obserwowane przy użyciu kamery HiRISE, zainstalowanej na orbiterze Mars Reconaissance Orbiter, która może wykonywać obrazy z graniczną rozdzielczością około 30 centymetrów na piksel, a także – na tyle na ile to możliwe – zajrzeć do wnętrza otworu.

Według Mitchell’a Mars Student Imaging Program jest z pewnością jednym z najlepszych programów edukacyjnych, jakie kiedykolwiek utworzono. “Daje on uczniom dobre zrozumienie sposobu w jaki prowadzi się badania naukowe, oraz w jaki sposób te badania mogą być ważne dla środowiska naukowego”.

Program MSIP jest doskonałym przykładem realizacji celów naukowych, przy jednoczesnym pełnieniu misji edukacyjnej, dzięki której wzrasta zainteresowanie programem kosmicznym i badaniami naukowymi.

Zdjęcie nowo odkrytego otworu jest dostępne na stronie Arizona State University.

Źródło: Arizona State University

Share.

Comments are closed.