STS-132: trzynasty dzień misji, próby lądowania

0

Ten artykuł będzie stale uzupełniany w miarę postępu prac. Zapraszamy do relacji z trzynastego dnia (Flight Day 13) misji STS-132. W poprzednim artykule opisaliśmy dwunasty dzień misji. Pobudka załogi zaplanowana jest na środę na godzinę 06:20 CEST (26.05.2010). W trakcie FD13 może dojść do  próby zakończenia misji – pierwsze lądowanie przewidywane jest na godzinę 14:48 CEST. Misję można oglądać na NASA TV. Dodatkowe informacje na temat sposobów odbierania NASA TV znajdują się na końcu tego artykułu.

(Udane lądowanie! W części głównej artykułu prezentujemy nagranie lądowania promu Atlantis.)

Godzina 17:35 CEST (26.05.2010)
Dziś (26.05.2010) o godzinie 14:48 CEST prom Atlantis wylądował na pasie lądowym Shuttle Landing Facility w KSC na Florydzie. Tym samym zakończyła się misja STS-132, która być może była ostatnią wyprawą na orbitę tego wahadłowca. Jest wciąż możliwe, że nastąpi jeszcze jedna wyprawa z udziałem tego promu – ewentualna wyprawa ratunkowa Launch On Need lub misja STS-135. W ciągu kilku najbliższych tygodni powinniśmy poznać decyzję. Następna misja promu kosmicznego to STS-133 (start nie wcześniej niż 16 września 2010, choć możliwe są opóźnienia). Do tej misji przygotowywany jest prom Discovery. Na tym kończymy tę relację. Dziękujemy wszystkim za odwiedziny naszych artykułów “na żywo” oraz komentarze.

Godzina 16:55 CEST (26.05.2010)
Załoga STS-132 spędzi dzisiejszy dzień w KSC. Jutro powróci do Houston. Tymczasem wahadłowiec Atlantis jest przygotowywany do odholowania do hangaru OPF-1, gdzie będzie przygotowywany do ewentualnej misji ratunkowej Launch On Need. Na NASA TV wkrótce rozpocznie się konferencja omawiająca dzisiejsze lądowanie.

Godzina 16:30 CEST (26.05.2010)
Po krótkich symbolicznych słowach dowódcy – “Wystartowaliśmy i wylądowaliśmy dokładnie za pierwszym razem. Atlantis jest niesamowitym statkiem. Sprowadziliśmy ją bezpiecznie i w jednym kawałku na Ziemię.” Po tym załoga udała się do AstroVana i odjechała do budynku O&C.

Wspólne zdjęcie załogi na tle wahadłowca Atlantis - misja STS-132 dobiegła do szczęśliwego końca / Credits: NasaTv

Godzina 16:10 CEST (26.05.2010)
Załoga wyszła już w pojazdu CTV i przywitała się z masą ludzi (głównie menadżerowie) czekającymi na nich na pasie. Odbędzie się teraz standardowy obchód i obejrzenie przez załogę maszyny, w środku której spędzili ostatni prawie 2 tygodnie.

Godzina 16:02 CEST (26.05.2010)
Pojazd CTV odjechał od wahadłowca.

Godzina 15:48 CEST (26.05.2010)
Właz wejściowy do promu kosmicznego został otwarty o godzinie 15:15 CEST, pierwszy astronauta opuścił pokład o 15:31 CEST, a ostatni członek załogi 8 minut później. Bezpośrednio do włazu wejściowego ‘zacumowany’ jest pojazd Crew Transport Vehicle, w którym to znajdują się wygodne łóżka i fotele, gdzie astronauci dochodzą do siebie po lądowaniu i przechodzą testy medyczne.

Godzina 15:44 CEST (26.05.2010)
W pobliżu są już także jednostki typu Payload Transfer Van, które zabiorą krytyczne – wymagające określonych warunków przechowywania – próbki biologiczne i eksperymenty, przywiezione z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Godzina 15:25 CEST (26.05.2010)
Tymczasem kilkanaście minut temu do włazu wejściowego wahadłowca podjechały pojazdy logistyczne odpowiadające za przyjęcie astronautów, jak np. Crew Transport Vehicle, w którym to załoga przejdzie pierwsze szybkie testy medyczne po wylądowaniu.

Godzina 15:23 CEST (26.05.2010)
Pierwsze ekipy inżynierów podchodzących do promu kosmicznego, wyposażone są w specjalne czujniki, które pozwalają wykryć potencjalnie wydzielające się niebezpieczne opary z wygaszonych systemów wahadłowca.

Godzina 15:20 CEST (26.05.2010)
Prom kosmiczny Atlantis bezpiecznie powrócił do KSC po ostatniej planowanej misji trwającej  12 dni.  Wahadłowiec w czasie swojej 25 letniej działalności spędził 294 dni w kosmosie,  wykonując przy tym 4648 orbit i przemierzając równe 120 milionów mil (193 121 280 km) łącznie w czasie 32 misji.

Godzina 15:10 CEST (26.05.2010)
Załoga wyłączyła wszystkie trzy generatory APU. Na NASA TV rozpoczęła się emisja materiałów wideo zarejestrowanych podczas lądowania wahadłowca Atlantis.

Godzina 15:05 CEST (26.05.2010)
Jako pierwsi zamieszczamy film z ostatniego lądowania wahadłowca Atlantis w historii lotów STS. Poniżej:

{youtube}vmDYSqjodEQ{/youtube}
Film przedstawiający lądowanie wahadłowca Atlantis. Credits: NASA/NASAtelevision

Godzina 15:00 CEST (26.05.2010)
Załoga STS-132 wykonuje procedury z listy czynności, które wykonuje się po wylądowaniu takie jak: otworzenie drzwi umbilical doors czy wyłączanie generatorów APU.

Godzina 14:49 CEST (26.05.2010)
Atlantis wylądował!!

Godzina 14:45 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec wykonuje podejście do lądowania na pas 33.

Godzina 14:43 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec widoczny jest już przez kamery obserwacyjne w KSC.

Godzina 14:40CEST (26.05.2010)
Atlantis wlatuje nad Florydę. Załoga korzysta teraz z systemu nawigacyjnego TACAN oraz GPS.

Godzina 14:35 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec jest już nad Morzem Karaibskim. Wkrótce znajdzie się nad terytorium Kuby.

Godzina 14:30 CEST (26.05.2010)
Atlantis przeleciał na równikiem. Wkrótce przeleci nad Kostaryką, Nikaraguą i Hondurasem.

Godzina 14:25 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec przechyla się na lewo, następnie zaraz przechyli się na prawo. Dzięki tym manewrom wytracona zostanie cżęść prędkości. Atlantis startując 14 maja nabrał ogromnej prędkości kinetycznej, którą musi teraz wytracić. Wysokość – 70 km.

Godzina 14:16 CEST (26.05.2010)
Wejście w atmosferę! Wahadłowiec z dziobem uniesionym o kąt 40 stopni wystawił swoją powłokę termiczną i panele RCC na skrzydłach/nosie na temperaturę ponad 1000 stopni Celsjusza. Wejście nastąpiło 120 kilometrów nad Oceanem Spokojnym. Lądowanie za niecałe pół godziny!

Godzina 14:13 CEST (26.05.2010)
Atlantis jest już odpowiednio ustawiony do swojego ostatniego wejścia w atmosferę.

Wahadłowiec w konfiguracji do re-entry, dziób w górze / Credits: NasaTv

Godzina 14:07 CEST (26.05.2010)
Tymczasem rozważana jest zmiana pasa lądowania z nr 33, na nr 15.

Godzina 14:05 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec ustawia się odpowiednio do wejścia w atmosferę. Za chwilę włączone zostaną pozostałe dwa generatory ciśnienia hydraulicznego – APU-1 i APU-3.

Godzina 14:00 CEST (26.05.2010)
Pozostało 15 minut do kontaktu z atmosferą.

Godzina 13:46 CEST (26.05.2010)
Deorbit burn został zakończony. Manewr trwał trzy minuty. Tymczasem w KSC w kierunku pasa startowego podąża ekipa naziemna, której celem będzie zabezpieczenie wahadłowca po wylądowaniu.

Godzina 13:40 CEST (26.05.2010)
Załoga uruchomiła jeden z trzech generatorów APU. Dwa pozostałe zostaną uruchomione po odpaleniu deorbitującym.

Godzina 13:35 CEST (26.05.2010)
Załoga przeprowadza manewr zmiany orientacji orbitera rufą do przodu. Odpalenie za około 10 min. Lee Archambault (STS-117, STS-119) nadal wykonuje próbne podejścia do lądowiska samolotem treningowym STA. Z jego raportów wynika, że warunki pogodowe są bardzo dobre do lądowania.

Godzina 13:24 CEST (26.05.2010)
Deorbit burn, czyli odpalenie silnikami manewrowymi OMS po którym Atlantis wejdzie w ziemską atmosferę zostanie przeprowadzone o godzinie 13:41 CEST. Lądowanie na pasie startowym 33 w KSC zaplanowane jest na 14:48 CEST.

Godzina 13:18 CEST (26.05.2010)
Obecnie pogoda i prognoza na czas lądowania wyglądają na korzystne do lądowania. Załoga przeprowadziła testy silników OMS oraz wykonała procedurę przedstartową generatorów APU. Załoga dostała zgodę na odpalenie celem zejścia z orbity!

Godzina 13:00 CEST (26.05.2010)
Z ostatniego raportu pogodowego wynika, że chmury deszczowe znajdujące się najbliżej KSC powoli zanikają.

Godzina 12:38 CEST (26.05.2010)
Załoga dostała pozwolenie na picie płynów. Jest to standardowa procedura, która ułatwia po wylądowaniu, przystosowanie się ponownie do ciążenia ziemskiego. Dzięki temu zapobiega się też odwodnieniu astronautów, którzy w tym dniu spędzają kilka godzin w grubych skafandrach ACES.

Godzina 12:12 CEST (26.05.2010)
Tymczasem astronauta NASA – Lee Archambault (m.in. dowódca misji STS-119), rozpoczął loty testowe w STA (Shuttle Training Aircraft) nad KSC w celu określenia warunków pogodowych dla lądowania wahadłowca. Samolot ten to zmodyfikowany odrzutowiec Gulfstream, który jest w stanie symulować warunki lotne wahadłowców przy podejściu do lądowania. Więcej na jego temat można poczytać w Kompendium na PFA.

Godzina 11:59 CEST (26.05.2010)
Pogoda jest na bieżąco uważnie monitorowana, zwłaszcza formacje chmur z deszczem, które w chwili obecnej są ponad 100 kilometrów na północ i zmierzają wprost na południe – nad KSC. Ocenia się iż znajdą się w niekorzystnej odległości w przeciągu 5 godzin. Istnieją pewne szanse, iż warunki będą korzystne na czas pierwszej próby lądowania.

Godzina 11:34 CEST (26.05.2010)
Załoga dostała pozwolenie na przejście do programu OPS-3, który odpowiada za manewry deorbitacji i zejścia z orbity.

Godzina 11:28 CEST (26.05.2010)
Włazy ładowni zostały zamknięte. Garret Reisman i Mike Good są już także ubrani w skafandry ciśnieniowe ACES.

Godzina 11:18 CEST (26.05.2010)
Załoga dostała GO na zamknięcie ładowni! Zaistniał pewien problem z alternatywnym systemem chłodzenia FES, jednak został on rozwiązany.

Godzina 11:07 CEST (26.05.2010)
Wahadłowiec poprawia swoją orientacją w celu poprawy komunikacji.

Godzina 10:45 CEST (26.05.2010)
Trwa sprawdzanie alternatywnego systemu chłodzenia – FES (Flash Evaporator System) dzięki któremu możliwe będzie dalsze oddawanie ciepła po zamknięciu ładowni (po wewnętrznej stronie włazów ładowni znajdują się główne systemy chłodzenia – radiatory). Dowódca – Kenneth Ham, jest już w swoim skafandrze ciśnieniowym ACES i jako pierwszy zainstalował się na swoim siedzeniu na pokładzie górnym.

Godzina 10:39 CEST (26.05.2010)
Tymczasem na Florydzie, w Kennedy Space Center, do rekonesansu pogodowego przystąpił Lee Archambault, który będzie latał nad kosmodromem w samolocie odrzutowym NASA – T-38 Talon. W chwili obecnej pogoda jest lepsza niż przewidywano, strefa opadów deszczu trzyma się w dobrej odległości od pasa lądowania w kompleksie SLF (Shuttle Landing Facility), tj. poza okręgiem o średnicy 30 mil morskich (55 km).

Godzina 10:11 CEST (26.05.2010)
Trwają przygotowania do wejścia promu w atmosferę. Między innymi prowadzone są czynności przygotowawcze do zamknięcia drzwi ładowni wahadłowca.

Godzina 08:38 CEST (26.05.2010)
O godzinie 06:20 CEST rozpoczął się trzynasty dzień misji promu Atlantis.

Godzina 05:45 CEST (26.05.2010)
Czas na pierwsze próby lądowania! Czy pogoda pozwoli sprowadzić prom Atlantis na Ziemię i tym samym zakończyć ostatnią wyprawę tego wahadłowca w kosmos? W tej chwili prognoza pogody jest “neutralna” – wiele jeszcze się może zmienić. Na dziś przewidziane są dwie próby lądowania – które szczegółowo opisujemy w części głównej artykułu. Pobudka załogi promu Atlantis nastąpi o godzinie 06:20 CEST.

Oto szczegóły dzisiejszych dwóch prób lądowania:
Orbita 186 – manewr deorbitacyjny: godzina 13:41 CEST, lądowanie (KSC): godzina 14:48 CEST
Orbita 187 – manwer deorbitacyjny: godzina 15:17 CEST, lądowanie (KSC): godzina 16:22 CEST

Share.

Comments are closed.