Odblokowanie kłopotliwego zaworu oraz dokowanie Progressa do ISS

0

Wczoraj oficjalnie potwierdzono informację o odblokowaniu kłopotliwego zaworu zbiornika z azotem, dzięki czemu w końcu można było zapewnić odpowiednie ciśnienie w jednym z dwóch obiegów chłodzących Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Do pozytywnych wieści można także zaliczyć dzisiejsze dokowanie rosyjskiego statku transportowego Progress M-05M, które wprawdzie nie odbyło się automatycznie jak powinno, ale zakończone zostało pełnym sukcesem. Zapis z tego wydarzenia prezentujemy w tym artykule.

Głównym zadaniem dwóch astronautów-spacerowiczów z załogi ostatniej misji STS-131, była instalacja nowego zbiornika ATA (Ammonia Tank Assembly) zawierającego chłodziwo (amoniak) do ‘obiegu A’ systemu kontroli termicznej stacji ISS – ATCS (Active Thermal Control System). W dwóch obiegach tego systemu krąży chłodziwo, które zbiera ciepło wyprodukowane przez wszystkie urządzenia stacji i które następnie jest wypromieniowywane w przestrzeń kosmiczną poprzez ogromne radiatory.

Każdy obieg chłodzący utrzymywany jest pod odpowiednim ciśnieniem, które zapewniane jest przez sprężony azot pochodzący z dwóch zbiorników azotu – NTA (Nitrogen Tank Assembly). Po zainstalowaniu przez astronautów nowego zbiornika ATA, kontrolerzy na Ziemi wydali komendy na otworzenie elektrycznie sterowanego zaworu, który miał zapewnić odpowiednie ciśnienie w obiegu chłodzącym A. Tak się jednak nie stało. Warto wiedzieć, że stacja jest okresowo wystawiana na większe wahania termiczne – dzieje się tak w chwili pojawienia się tzw. wysokiego kąta Beta, czyli kąta pomiędzy Słońcem, a płaszczyzną orbity Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Występujące wtedy zmiany w objętości chłodziwa systemu ACTS, rekompensowane są przez ‘zastrzyk’ nowej porcji amoniaku ze zbiorników ATA. Wymaga to tym samym działania zaworów kontrolujących ciśnienie w obiegach termicznych.

Inżynierowie pracujący nad odblokowaniem zaworu, spędzili wiele czasu na analizie problemu. W końcu, po niezliczonych ilościach różnych prób działania, udało się odblokować kłopotliwy zawór w piątek, 30 kwietnia. Tym samym przywrócono do działania obieg chłodzący A. Problem został rozwiązany w momencie gdy menadżerowie programu stacji ISS definiowali plan działania dla dwójki amerykańskich członków Ekspedycji 23 – Timothy’ego Creamera oraz Tracy Caldwell Dyson, którzy mieli dokonać wymiany całego zbiornika NTA w czasie spaceru kosmicznego. Podczas kwietniowej misji STS-131 także rozważano dodanie czwartego – awaryjnego spaceru (który miał być wykonany przez Claytona Andersona i Ricka Mastracchio). Z perspektywy czasu wydaje się być bardzo słuszna ówczesna decyzja NASA o zaniechaniu prób napraw zaworu i wymiany sprawnego (jak się teraz okazuje) zbiornika NTA.

Dokowanie Progressa M-05M/37P

W jednym z naszych ostatnich artykułów poinformowaliśmy o starcie z kosmodromu Bajkonur rakiety Sojuz-U ze statkiem Progress. W dniu dzisiejszym – po dwóch dniach podróży – transportowiec zadokował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, przy której zostanie zacumowany przez najbliższe pół roku.

Manewr automatycznego podejścia został jednak w odległości 1000 metrów od stacji zatrzymany. Odpowiedzialny za tę część lotu system – KURS, nie był w stanie zlokalizować swojego ‘celu’. W takiej sytuacji kontrolę nad statkiem przejmuje jeden z rosyjskich rezydentów stacji i dalsze manewry przeprowadzane są manualnie z pomocą systemu TORU (Tele-operator Control System).

Manualne dokowanie do węzła cumowniczego na module Pirs (DC1 – Docking Compartment) zostało wykonane sprawnie przez Olega Kotova. Do kontaktu doszło o godzinie 20:30 CEST. Następnie kosmonauci Kotov, Skworcow i Kornijenko przeprowadzili standardowe procedury związane z przyjęciem statku transportowego. 3 godziny po zadokowaniu otworzono właz do Progressa. W dniu dzisiejszym zostaną już przeprowadzone pierwsze transfery ładunków.

Poniżej prezentujemy zapis z dokowania:

{youtube}hmwkcxkP9EI{/youtube}

Źródło: spaceflightnow.com

Share.

Comments are closed.